II SA/Wa 1222/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Sędziowie WSA Joanna Kube, Bronisław Szydło (spr.), Protokolant Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Komendanta Szkoły Podoficerskiej w Z. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie przyjęcia do szkoły podoficerskiej 1. - uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji 2. - zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Komisja Rekrutacyjna decyzją dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], na podstawie wyników postępowania rekrutacyjnego, nie przyjęła M. K. do Szkoły Podoficerskiej Wojsk Lądowych w [...]. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazano art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 126 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 173, poz. 1750 ze zm.) oraz § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 czerwca w sprawie służby wojskowej kandydatów na żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 11, poz. 715). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że M. K. został poddany egzaminowi wstępnemu do Szkoły Podoficerskiej Wojsk Lądowych w [...] w dniach 15-17 lipca 2008 r. i uzyskał następujące wyniki: 45 pkt na 100 pkt możliwych z egzaminu z wychowania fizycznego; 68 pkt na 75 pkt możliwych w teście z języka angielskiego oraz 10 pkt na 25 pkt możliwych w rozmowie kwalifikacyjnej. Łącznie uzyskał 123 punktów na 200 możliwych i wynik ten jest niewystarczający do przyjęcia kandydata do Szkoły Podoficerskiej Wojsk Lądowych w [...]. W odwołaniu od powyższej decyzji M. K. podniósł, iż wskazana w decyzji ilość zdobytych przez niego punktów nie odpowiada wynikom uzyskanym przez niego w postępowaniu rekrutacyjnym. Podał, że z informacji jakie posiada, uzyskał jeden z najlepszych wyników z testu z języka angielskiego oraz z biegu na 3 kilometry. W ćwiczeniu podciąganie na drążku uzyskał 11 podciągnieć, co odpowiada ocenie dobrej, w ćwiczeniu skrętoskłony uzyskał wynik 61, co według norm kwalifikuje go na ocenę dobrą, a w biegu wahadłowym przy wyniku 30,2 sekundy również powinien uzyskać ocenę dobrą. Ponadto wskazał, że najbardziej krzywdząca jest dla niego ocena jaką otrzymał z rozmowy kwalifikacyjnej (10 pkt). Wyjaśnił, że w trakcie tej rozmowy nie otrzymał żadnego konkretnego pytania, a ocena jaką uzyskał jest zaniżona. Podniósł również, że posiada kwalifikacje do pełnienia zawodowej służby wojskowej, ponieważ odbył zasadniczą służbę wojskową, a w chwili obecnej jest pracownikiem cywilnym wojska. W odpowiedzi na powyższe odwołanie pismem z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...], działający w zastępstwie Komendanta Szkoły Podoficerskiej Wojsk Lądowych w [...]. mł. chor. szt. J. W., poinformował M. K., iż nie dopatrzył się uchybień w zakresie przeprowadzonej procedury egzaminacyjnej. Wyjaśnił, że uwzględniając wynik uzyskany w egzaminach wstępnych (123 pkt) oraz biorąc pod uwagę limit przyjęcia kandydatów do Szkoły (60 miejsc) nie ma możliwości przyjęcia M. K. do Szkoły Podoficerskiej Wojsk Lądowych w [...]. Wskazał również, że rozmowa kwalifikacyjna kończy procedurę egzaminacyjną i jej zasadniczym elementem jest analiza dokumentów kandydata, a wnioski z tej analizy uwzględniane są w ocenie rozmowy kwalifikacyjnej. Traktując wskazane wyżej pismo z dnia [...] sierpnia 2008 r. jako decyzję administracyjną Komendanta Szkoły Podoficerskiej Wojsk Lądowych w [...], M. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji, iż została wydana bez podstawy prawnej. Ponadto wskazał na naruszenie art. 6, art. 7, art. 107, art. 136 oraz art. 138 § 1 k.p.a., a także art. 8 ust. 1 w związku z art. 132 i art. 124 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Odnosząc się do decyzji Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] lipca 2008 r. wskazał, iż rażąco narusza § 7 ust. 4 i 5 rozporządzenia w sprawie służby wojskowej kandydatów na żołnierzy zawodowych oraz art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 i art. 86 k.p.a. Podniósł również, iż obie decyzje naruszają art. 4, art. 5, art. 6 ust. 2, art. 7, art. 8 i art. 9 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji. W uzasadnieniu skargi skarżący zakwestionował wskazywane przez organ wyniki, jakie osiągnął w teście sprawności fizycznej. Podniósł, iż w rzeczywistości uzyskał lepsze. Wskazał także, iż ocena rozmowy kwalifikacyjnej została dokonana przez organ I oraz II instancji na podstawie ich własnych kryteriów, z naruszeniem powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów skargi wyjaśnił, że test sprawności fizycznej przeprowadzony był w sposób prawidłowy, a wynik uzyskany przez skarżącego świadczy jedynie o tym, iż nie był on przygotowany pod względem sprawności fizycznej do pełnienia służby kandydackiej oraz zawodowej. Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących rozmowy kwalifikacyjnej, pełnomocnik organu wskazał, że skarżący nie wykazał w trakcie jej trwania żadnych szczególnych motywacji do pełnienia służby wojskowej. Podał także, że skarżący nie wskazał żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń dotyczących nierzetelnego przeprowadzenia egzaminów. Wyjaśnił, ze organ I instancji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy i nie istnieją żadne dodatkowe materiały, które mogłyby być brane pod uwagę w trakcie postępowania. Proces naboru jest dokładnie uregulowany w rozporządzeniu, czyli w akcie powszechnie obowiązującym, a prowadzenie dalszego postępowania byłoby naruszeniem przepisów tego rozporządzenia. Pełnomocnik organu przyznał, że zaskarżona decyzja narusza art. 107 § 1 k.p.a., ale są to naruszenia nie mające wpływu na wynik postępowania. Przyznał rację skarżącemu, który potraktował pismo Komendanta Szkoły Podoficerskiej Wojsk Lądowych w [...] jako decyzję administracyjną. Jako nietrafny uznał zarzut skarżącego, iż zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej. Podstawę tę stanowi § 8 ust. 3 pkt 2 powołanego rozporządzenia w sprawie służby wojskowej kandydatów na żołnierzy zawodowych. Błędem organu jest natomiast niewskazanie tej podstawy w rozstrzygnięciu. Jednocześnie pełnomocnik organu nie zgodził się z zarzutem naruszenia przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Z zaskarżonej decyzji wyraźnie bowiem wynika, iż organ utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Rozpatrując skargę M. K. pod tym kątem, Sąd stwierdził, iż zasługuje ona na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, iż pismo z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...], podpisane przez działającego w zastępstwie Komendanta Szkoły Podoficerskiej Wojsk Lądowych w [...] mł. chor. szt. J. W., stanowi decyzję administracyjną, mimo, iż pismo to nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Wyjaśnić należy, że zakwalifikowanie danego pisma jako decyzji administracyjnej nie wymaga, aby to pismo zawierało wszystkie składniki decyzji przewidziane w tym przepisie. Za decyzję administracyjną należy również uznać pismo właściwego organu zawierające co najmniej oznaczenie organu i adresata aktu, rozstrzygające o sprawie i podpis upoważnionego pracownika (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 1981 r., SA 791/81, ONSA 1981, nr 2, poz. 91). Wszystkie te elementy zawarte są w piśmie Komendanta Szkoły Podoficerskiej Wojsk Lądowych w [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. Wskazać przy tym należy, iż w aktach postępowania administracyjnego znajduje się rozkaz dzienny Komendanta Szkoły Podoficerskiej Wojsk Lądowych w [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] wskazujący, iż mł. chor. szt. J. W., który podpisał zaskarżoną decyzję, działał z upoważnienia Komendanta. Szczegółowe warunki i tryb przyjmowania do szkół wojskowych określa rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 czerwca 2008 r. w sprawie służby wojskowej kandydatów na żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 112, poz. 715) wydane w oparciu o delegację zawartą w art. 137 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750, ze zm.). Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia, o powołanie do służby kandydackiej może ubiegać się osoba, która spełnia warunki określone w art. 124 ust. 6 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W przypadku osób, które ubiegają się o przyjęcie do szkoły wojskowej warunkiem koniecznym jest posiadanie świadectwa dojrzałości (§ 3 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia). Stosownie do treści § 7 ust. 2 rozporządzenia postępowanie rekrutacyjne dla osób, o których mowa w § 3 ust. 2 pkt 1, obejmuje: 1) test sprawności fizycznej; 2) analizę wyników na świadectwie dojrzałości lub świadectwie ukończenia szkoły ponadgimnazjalnej, ze szczególnym uwzględnieniem języka angielskiego, a w szkołach podoficerskich sprawdzian wiedzy; 3) rozmowę kwalifikacyjną. Test sprawności fizycznej powinien zawierać elementy sprawdzające siłę, szybkość i wytrzymałość kandydata (§ 7 ust 4 rozporządzenia), a rozmowa kwalifikacyjna powinna mieć charakter oceniający predyspozycje do kształcenia w szkole wojskowej lub szkolenia wojskowego oraz kształcenia na określonym kierunku studiów, specjalności, w korpusie i grupie osobowej, a także motywacje do pełnienia zawodowej służby wojskowej (§ 7 ust. 5). Postępowanie rekrutacyjne ma charakter konkursowy, w którym podstawę przyjęcia, z uwzględnieniem limitów miejsc, stanowią wyniki egzaminu maturalnego, a w przypadku szkół podoficerskich sprawdzian wiedzy oraz pozytywne zaliczenie testu sprawności fizycznej i rozmowy kwalifikacyjnej (§ 7 ust 6 pkt 1 rozporządzenia). Zgodnie § 8 ust. 1 postępowanie rekrutacyjne przeprowadzane jest przez komisję rekrutacyjną powołaną przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej prowadzącej dany kierunek studiów lub inny organ wskazany w statucie uczelni bądź przez komendanta szkoły podoficerskiej. Na podstawie wyników postępowania rekrutacyjnego komisja rekrutacyjna wydaje decyzję o przyjęciu lub nieprzyjęciu do szkoły wojskowej i doręcza ją osobie zainteresowanej. Zaznaczyć przy tym należy, że stosownie do treści § 2 pkt 9 użyte w rozporządzeniu określenie "decyzja" oznacza decyzję w rozumieniu k.p.a. Wskazuje to, iż do postępowania rekrutacyjnego będą miały zastosowanie przepisy k.p.a. Stąd też stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji wydanej w postępowaniu rekrutacyjnym do szkół wojskowych powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Organy winny również w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.) Wydane w niniejszej sprawie decyzje wymogów tych nie spełniają. Decyzja Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] lipca 2008 r., poza wskazaniem ilości zdobytych przez skarżącego punktów w postępowaniu rekrutacyjnym oraz stwierdzeniem, iż ilość ta jest niewystarczająca do przyjęcia do Szkoły Podoficerskiej Wojsk Lądowych w [...], nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego. W decyzji tej niewskazano, jaki był limit miejsc oraz nie wyjaśniono, jak na tle wyników osób przyjętych do szkoły kształtował się wynik uzyskany przez skarżącego. Wątpliwości tych nie rozwiewa również zaskarżona decyzja, albowiem wskazuje ona wyłącznie obowiązujący w postępowaniu rekrutacyjnym limit miejsc. Zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja z dnia [...] lipca 2008 r., nie zawiera wyjaśnienia ocen stanowiących elementy składowe punktacji uzyskanej przez skarżącego. O ile w przypadku testu sprawności fizycznej oraz testu języka angielskiego ich wynik można w prosty sposób powiązać z przyjętą skalą punktacji, to w ocenie Sądu, nie jest to możliwe w przypadku rozmowy kwalifikacyjnej. Nie można się zgodzić ze stanowiskiem organu zaprezentowanym w zaskarżonej decyzji, iż zasadniczym elementem rozmowy kwalifikacyjnej jest analiza dokumentów kandydata, a wnioski z tej analizy uwzględniane są w ocenie rozmowy kwalifikacyjnej. Wniosku takiego nie można wyprowadzić z treści przepisu określającego cel przeprowadzenia rozmowy kwalifikacyjnej. Zgodnie z § 7 ust. 5 cytowanego rozporządzenia rozmowa ta powinna mieć charakter oceniający predyspozycje do kształcenia w szkole wojskowej lub szkolenia wojskowego oraz kształcenia na określonym kierunku studiów, specjalności, w korpusie i grupie osobowej, a także motywacje do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Biorąc pod uwagę tak nakreślony w rozporządzeniu cel rozmowy kwalifikacyjnej nie sposób przyjąć, że może ona się sprowadzać wyłącznie do analizy dokumentów kandydata. Ponadto rozporządzenie wskazuje, iż ma to być "rozmowa", a nie jedynie "analiza dokumentów". Dokonana w wyniku rozmowy kwalifikacyjnej ocena predyspozycji do kształcenia w szkole wojskowej, a także motywacji do pełnienia zawodowej służby wojskowej, winna być uzasadniona i uzasadnienie to winno mieć odzwierciedlenie w wydanej w tej sprawie decyzji. Brak takiego uzasadnienia powoduje, że uzasadnienia decyzji organów obydwu instancji nie spełniają wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Zaznaczyć również należy, że w odwołaniu od decyzji z dnia [...] lipca 2008 r. skarżący kwestionował niską ocenę jaką uzyskał z rozmowy kwalifikacyjnej podnosząc, iż nie otrzymał żadnego konkretnego pytania. Do okoliczności tej nie odniósł się jednak organ odwoławczy. Zaskarżona decyzja zawiera wyłącznie cytowane już, lakoniczne stwierdzenie, iż zasadniczym elementem rozmowy kwalifikacyjnej jest analiza dokumentów kandydata, a także wskazanie, iż Komendant nie dopatrzył się uchybień w zakresie przeprowadzonej procedury egzaminacyjnej. Ponadto organ odwoławczy nie odniósł się również do tej części odwołania, w której skarżący kwestionował wskazane w decyzji z dnia [...] lipca 2008 r. wyniki osiągnięte w teście sprawności fizycznej. Skarżący wskazywał, iż wyniki, jakie osiągnął były lepsze i zasługiwały na wyższą punktację niż ta, która została wskazana w decyzji z dnia [...] lipca 2008 r. Zaskarżona decyzja pomija w sposób kompletny ten zarzut. Opisane powyżej uchybienia powodują, iż uzasadnienia decyzji organów obydwu instancji nie spełniają wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Wskazują również na naruszenie przez organy art. 77 § 1 k.p.a. oraz 80 k.p.a. i to w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponowne rozpoznanie sprawy winno nastąpić z uwzględnieniem poczynionych przez Sąd uwag. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości. Jednocześnie należy wyjaśnić, że Sąd nie mógł uwzględnić zawartego w skardze wniosku o zasądzenia kosztów postępowania, albowiem skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. d ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z akt sądowych sprawy nie wynika również, aby skarżący w toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie poniósł koszty postępowania, o jakich mowa w art. 205 § 1 powołanej ustawy.