II SA/Wa 1225/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 6 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.W. z dnia 15 lipca 2013 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E.W. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2012/2013 p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy W myśl art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy w pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Toteż każda osoba wszczynająca postępowanie powinna liczyć się z koniecznością poniesienia na ten cel wydatków. Wyjątek zaś od tej zasady ustawodawca przewidział w rozdziale 3 działu V powołanej ustawy – "Zwolnienie od kosztów sądowych"- a zwłaszcza w przepisach regulujących instytucję prawa pomocy (art. 243 – 263). Jak wynika zaś z treści powołanego art. 246 § 1 ustawy, dopiero gdy środki, którymi dysponuje skarżący okażą się niewystarczające można wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub posiadających bardzo skromny dochód lub oszczędności, a więc wobec tych osób, które znajdują się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Z treści wniosku E.W. wynika, że średni miesięczny dochód w jej gospodarstwie domowym, obejmującym cztery osoby, wynosi łącznie 2.617, 87 zł brutto. Na kwotę tę składa się wynagrodzenie matki skarżącej oraz świadczenie rentowe jej ojca. W rubryce 7. formularza wniosku skarżąca jako składnik majątku wymieniła dom o pow. 110 m2 oraz nieruchomość gruntową o pow. 0,39 arów. Podrubrykę 7.2, dotyczącą posiadanych zasobów, skarżąca wypełniła przez zakreślenie. Ze złożonych, na wezwanie z dnia 29 lipca 2013 r., dokumentów źródłowych wynika, że łączna wysokość miesięcznych, podstawowych wydatków w gospodarstwie domowym kształtuje się na poziomie ok. 832 zł. Z kolei, z trzech przedstawionych przez skarżącą wyciągów z posiadanego rachunku bankowego (łącznie za okres od kwietnia do lipca 2013 r.) wynika, że na koniec każdego okresu rozliczeniowego saldo na rachunku skarżącej było dodatnie i wynosiło odpowiednio: w maju 4.916,68 zł, w czerwcu 5.252,27, a w lipcu (miesiącu złożenia wniosku) 3.745,07 zł. Z powyższego rachunku skarżąca w dniu 21 maja 2013 r. uiściła wpis od skargi w niniejszej sprawie w wysokości 200 zł. Oczywistym jest, że ponoszenie kosztów postępowania zawsze powoduje określony uszczerbek utrzymania skarżącego i jego rodziny, ale nie uzasadnia to jeszcze przyznania prawa pomocy chyba, że strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania albo poniesienie pełnych kosztów postępowania spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego strony i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Jednakże ustalona w niniejszej sprawie sytuacja majątkowa skarżącej oraz jej rodziny prowadzi do wniosku, że skarżąca ma wystarczające środki, aby ponieść pełne koszty postępowania. Należy bowiem zauważyć, że przyszłe i to ewentualne podstawowe koszty postępowania nie przekroczą kwoty uiszczonego wpisu od skargi, a tym samym koszty te w zestawieniu ze stałymi dochodami w gospodarstwie domowym skarżącej i posiadanymi przez nią zasobami pieniężnymi nie dają podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, nawet w sytuacji, gdy wysokość udokumentowanych wydatków jest w istocie wyższa (zakup żywności, odzieży i środków czystości). Z tych względów na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.