II SA/Wa 1225/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Łukasz Krzycki Sędzia WSA – Danuta Kania Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spr.) Protokolant specjalista - Wiesława Jesiotr po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi M. P. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie niezdolności do służby w Służbie Więziennej uchyla zaskarżone orzeczenie Dyrektor Zakładu Karnego w [...] w dniu [...] października 2017 r. skierował skarżącego M. P. do Rejonowej Komisji Lekarskiej w celu ustalenia jego zdolności fizycznej i psychicznej, jako kandydata do służby w Służbie Więziennej. Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...], orzeczeniem z dnia [...] lutego 2018 r. rozpoznała u skarżącego M. P.: 1. Nadciśnienie tętnicze l°. (110)-§ 38 p. 1 kat. N; 2. Niezborność obu oczu. (H 52.2) - § 13 p. 2 kat. Z 3. Tatuaż na klatce piersiowej po stronie lewej i prawym boku. Bez § I uznała go niezdolnego do służby w Służbie Więziennej, kat. N. W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie badania lekarzy specjalistów – konsultantów, badań pomocniczych, badania własnego, ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia 28.11.2014 r. (Dz. U. z 2014, poz. 1822 ze zm. i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18.12.2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej (Dz. U. z 2014, poz. 1989), choroba wymieniona w pkt. 1 rozpoznania ze względu na swój charakter uniemożliwia pełnienie służby. Choroba wymieniona w pkt. 2 rozpoznania ze względu na swój stopień zaawansowania nie stanowi przeszkody do pełnienia służby. Pozwala to uznać badanego kandydata za niezdolnego do służby w Służbie Więziennej. W odwołaniu z dnia 27 lutego 2018 r. skarżący M. P. podał, że w czasie badania opaska Holtera była niedostosowana do jego budowy ciała oraz założona przez lekarza zbyt ciasno. Potwierdza to także konsultacja z innym lekarzem. Po badaniu miał lekki siniaki na ręku, co potwierdza zbyt ciasne założenie opaski. Ciężko jest nie denerwować się przy takim dyskomforcie podczas mierzenia ciśnienia. Ponadto rok temu podczas rekrutacji miał wykonywane badanie Holter RR, które przy prawidłowym założeniu opaski pokazało prawidłowy wynik ciśnienia tętniczego. Wątpliwości jego budzi także fakt, iż Komisja Lekarska składała się z trzech osób, a w orzeczeniu widnieją tylko dwie osoby. Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] orzeczeniem z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] działając na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 481) uchyliła orzeczenie, jednocześnie decydując o wydaniu niniejszego orzeczenia własnego, gdzie w części A pkt 10 stwierdziła "Wyniki badań lekarzy specjalistów (dodatkowych) - Kardiolog [...] - nadciśnienie białego fartucha (emocjonalne). Nadciśnienie tętnicze WHO I. O rozpoznaniu nadciśnienia tętniczego decyduje holter RR – pierwszy nieprawidłowy, drugi prawidłowy (na lekach?)", rozpoznając u skarżącego: 1. Odchylenia w badaniu przedmiotowym (pomiary ciśnienia tętniczego) od stanu prawidłowego wymagające dalszej obserwacji lub diagnostyki. (R 03.0) - § 65 p. 2 kat. N; 2. Niezborność obu oczu (H 52.2) - § 13 p. 2 kat. Z; 3. Otyłość pierwszego stopnia (BMI 31,6) (E 66) - § 1 p. 5 kat. Z; 4. Stan po operacji żylaków kończyny dolnej lewej z utrzymującym się dobrym efektem (2017 r.)-bez§; 5. Przebyty w dzieciństwie uraz nadgarstka lewego bez następstw - bez §; 6. Tatuaże klatki piersiowej - bez § I uznała M. P. za niezdolnego do służby w Służbie Więziennej. W uzasadnieniu podała, że w oparciu o badanie własne, konsultację specjalistyczną kardiologiczną, wyniki badań dodatkowych i analizę dokumentacji medyczno – orzeczniczej stwierdzono iż w zaskarżonym orzeczeniu RKL[...] dokonała prawidłowej kwalifikacji zdolności do służby. W odniesieniu do wniosku zawartego w odwołaniu o ponowną ocenę stanu zdrowia przez Rejonową Komisję Lekarską, CKL[...] nie mógł go zrealizować, gdyż Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych jest komisją pierwszej instancji, a zatem nie jest właściwa do przeprowadzania postępowania orzeczniczego w trybie odwoławczym. W postępowaniu drugiej instancji badania muszą być wykonywane w Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w W. lub jej składach orzekających w P., K., G., albo w [...]. Ponieważ zaskarżone orzeczenie zostało wydane przez RKL[...] pierwotnie właściwym do rozpatrzenia odwołania jest Skład Orzekający w [...] Centralnej Komisji Lekarskiej. Jednocześnie CKL[...] zauważyła, że wbrew oświadczeniu zawartemu w odwołaniu o wykonaniu przez skarżącego badań dodatkowych we własnym zakresie, do postępowania odwoławczego nie załączył żadnych wyników takich badań. W nawiązaniu do uwagi dotyczącej składu osobowego komisji pierwszej instancji CKL[...] wyjaśnił skarżącemu, iż jak wynika z akt orzeczniczych, w związku z koniecznością oceny chirurgicznej po przebytej operacji żylnej skarżący był konsultowany przez pracownika komisji lekarskiej, specjalistę chirurgii ogólnej i angiologii. Lekarz ten nie był członkiem komisji orzekającej w sprawie. W związku z tym jego podpis widnieje w dokumentacji pod dokonaną konsultacją, a nie ma go w składzie komisji orzekającej w pierwszej instancji. W ramach postępowania odwoławczego ponownie przeprowadzono badanie holter RR (dobowego monitorowania ciśnienia tętniczego) i konsultację specjalistyczną kardiologiczną. Pomiary ciśnienia tętniczego krwi w trakcie badań wykonywanych u skarżącego M. P. przez badania holter RR z dnia [...] stycznia 2018 r. wykazał średnią dla całego pomiaru 143/83 mmHg, z okresu dnia 151/91 mmHg, z okresu nocy 127/68 mmHg. Wynik badania holter RR z dnia [...].05.2018 r. (po uwzględnieniu długości mankietu manometru odpowiedniego do obwodu ramienia) wykazał średnią dla całego pomiaru 123/70 mmHg, z okresu dnia 130/76mmHg, z okresu nocy 108/59 mmHg. Wyniki pierwszego badania przekraczają wartości niezbędne do rozpoznania nadciśnienia tętniczego zawarte w wytycznych Europejskiego Towarzystwa Nadciśnieniowego i Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESH/ESC z 2007 r. odpowiednio 125-130/80, 130-135/85 i 120/70), jednakże badanie to zostało zakwestionowane przez Odwołującego. Wyniki drugiego badania pozostają w zakresie wartości prawidłowych. W konsultacji kardiologicznej przeprowadzonej [...].05.2018 r., na potrzeby orzecznictwa drugiej instancji, po uwzględnieniu pomiarów ciśnienia tętniczego wykonywanych przez pracowników służby zdrowia w różnych terminach oraz wyników badania holter RR z dnia [...].01.2018 r. i [...].05.2018 r. postawiono rozpoznanie nadciśnienia tętniczego "białego fartucha" (emocjonalnego) oraz nadciśnienia tętniczego WHO 1°. Jednocześnie konsultujący specjalista kardiolog wyraził opinię, iż o rozpoznaniu nadciśnienia tętniczego powinien decydować wynik badania holter RR. W omawianym przypadku pierwsze badanie dało wynik nieprawidłowy, drugie prawidłowy. W związku z istotnymi wątpliwościami dotyczącymi jednoznacznego rozpoznania nadciśnienia tętniczego (prawidłowy wynik powtórzonego badania hoter RR, nieprawidłowe wartości ciśnienia tętniczego mierzone w trakcie badań lekarskich) CKL[...] postanowił uchylić orzeczenie [...]. Ponieważ uznano, iż brak jest danych na jednoznaczne rozpoznanie nadciśnienia tętniczego, stwierdzano, że nieprawidłowe wyniki pomiarów cieśnienia tętniczego dokonywane w trakcie badań lekarskich stanowią odchylenia w badaniu przedmiotowym od stanu prawidłowego i wymagają dalszej obserwacji lub diagnostyki. Wiąże się to z orzeczeniem kwalifikacji zdolności do służby, zgodnie § 65 p. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18.12.2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej (Dz. U. z 2014 r.} poz.1989), w stosunku do kandydata, jako niezdolny do służby w SW. W dokonanej kwalifikacji CKL[...] uznał, iż w omawianym przypadku nadmierny wzrost ciśnienia tętniczego nawet, jako jedynie reakcja emocjonalna presyjna (np. stres, reakcja na "kontakt z białym fartuchem") kandydata, może stwarzać ewentualne zagrożenie wystąpienia poważnego rozstroju zdrowia w sytuacji stresowej w przyszłej służbie. Nie wymaga dowodu okoliczność, że służba w SW wiąże się z olbrzymimi przeciążeniami psychicznymi i fizycznymi dla organizmu ludzkiego, niespotykanymi w życiu codziennym. Oczywistym więc jest, że komisja orzekając o zdolności do takiej służby musi stosować ostrzejsze kryteria oceny stanu zdrowia kandydata. Mając na uwadze opinie dwóch niezależnych kardiologów, wyniki badań dodatkowych, badanie własne oraz wyjaśnienia poczynione powyżej CKL[...] uznał za konieczne uchylić orzeczenie organu pierwszej instancji i wydać własne, jak w sentencji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący M. P. stwierdził, że w drugim badaniu Holter RR dobrano prawidłowy mankiet i wyniki były prawidłowe, jednakże komisja insynuuje mu zażywanie leków obniżających ciśnienie, zamiast powtórzyć pomiar. W odpowiedzi na skargę, Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych wniosła o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Jednakże na samym wstępie stwierdzić należy, że zarzut skarżącego dotyczący nieprawidłowego obsadzenia, bo tylko w składzie dwuosobowym, Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...], nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie bowiem do treści art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 481), rejonowe komisje lekarskie orzekają w składzie co najmniej dwuosobowym. Orzeczenie wydane przez komisję lekarską podpisują wszyscy członkowie komisji. Komisja podejmuje rozstrzygnięcie zwykłą większością głosów. W razie równej liczby głosów decyduje głos przewodniczącego składu. W dalszej części wskazać należy, że rozpoznanie w postaci odchylenia w badaniu przedmiotowym (pomiary ciśnienia tętniczego) od stanu prawidłowego wymagające dalszej obserwacji, faktycznie kwalifikują się do § 65 p. 2 - kat. N do załącznika rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia wykaz chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1989). Jednakże zauważyć należy, że wyniki drugiego badania holter RR przed Centralną Komisją Lekarską podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] z dnia [...] maja 2018 r. wykazało średnią dla całego pomiaru 123/70 mmHg, z okresu dnia 130/76mmHg, z okresu nocy 108/59 mmHg, co w ocenie Komisji zawarte w uzasadnieniu dało wynik "prawidłowy". Jednocześnie specjalista chorób wewnętrznych w badaniu specjalistycznym przed Centralną Komisją Lekarską podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] stwierdził o "o wartościach nadciśnienia tętniczego decyduje Holter RR pierwszy nieprawidłowy, drugi prawidłowy (na lekach?)". Zatem postawił on pewną tezę, hipotezę, nie popartą żadnymi wyjaśnieniami, a w ślad za nim Komisja orzekła w pkt 1 orzeczenia, o § 65 p.5 kat. N. Niezależnie od powyższego Komisja w uzasadnieniu wskazało, że skoro jest brak danych na jednoznaczne rozpoznanie nadciśnienia tętniczego, to stwierdzono, iż stanowi do odchylenie w badaniu przedmiotowym od stanu prawidłowego i wymagają dalszej obserwacji lub diagnostyki. Przy czym – co najważniejsze - stanowiska tego w żaden sposób nie uzasadniła. Przypomnieć zatem należy organowi, że w myśl art. 33 ust. 1 ustawy, rejonowa komisja lekarska dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny oraz protokołów powypadkowych mogących mieć znaczenie dla treści orzeczenia, zaś według treści ust. 3 tegoż przepisu, do postępowania odwoławczego prowadzonego przez Centralną Komisję Lekarską stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed rejonowymi komisjami lekarskimi. Z kolei według brzmienia art. 32 ust. 2 ustawy, komisja lekarska może skierować osobę badaną na badanie specjalistyczne, psychologiczne oraz zlecić wykonanie badań dodatkowych w wyznaczonym terminie, a zgodnie z treścią ust. 3, w przypadku gdy przeprowadzone badania i zgromadzona dokumentacja nie pozwalają na wydanie orzeczenia, a z aktualnej wiedzy medycznej wynika, że do wydania orzeczenia niezbędna jest obserwacja w podmiocie leczniczym, komisja lekarska może skierować osobę badaną na taką obserwację. Obserwacja w podmiocie leczniczym może nastąpić po wyrażeniu zgody przez osobę badaną. Zatem skoro lekarz kardiolog, a w ślad za nim Komisja miała wątpliwości, czy prawidłowy pomiar holter RR może być wynikiem spożywania leków, to – po pierwsze - w sposób całkowicie dowolny wysunęła taką hipotezę, bowiem w żaden sposób tego nie uzasadniła, a po drugie i to przede wszystkim, w takiej sytuacji miała ustawowy obowiązek zlecić wykonanie badań dodatkowych w wyznaczonym terminie, bądź poddać skarżącego obserwacji w podmiocie leczniczym. Skoro zaś tego nie uczyniła, to tym samym naruszyła przepisy art. 32 ust. 2 i 3 ustawy, w stopniu mogącym mieć wpływ na Wynik sprawy. Zatem rozpoznając sprawę na nowo, Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] będzie miała na uwadze przeprowadzoną powyżej analizę prawną i zastosuje się do wskazań poczynionych przez Sąd. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 1302), należało orzec jak w sentencji wyroku.