II SA/Wa 1226/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk Adam Lipiński (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2013 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2012/2013 - oddala skargę - Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...] marca 2013 r., działając na podstawie przepisów art. 127 § 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa i art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2012 r., odmawiającą przyznania J. K., studentowi Uniwersytetu [...] - V rok studiów jednolitych magisterskich, stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2012/2013. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, co następuje: W dniu [...] października 2012 r. Rektor Uniwersytetu [...] przedstawił wniosek, zaopiniowany przez Radę Wydziału [...], o przyznanie J. K. stypendium ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2012/2013. Rektor uzasadnił wniosek studenta osiągnięciami naukowym. W dniu [...] grudnia 2012 r. Minister wydał decyzję o odmowie przyznania stypendium, od której student wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. W związku z powyższym, wniosek o przyznanie J. K. stypendium ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2012/2013 został poddany ponownej ocenie organu. Organ przywołał treść § 2 ust. 1 i ust. 4, § 4 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania studentom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia (Dz. U. Nr 214, poz. 1270). Odniósł się także do ponownej oceny wniosku, dokonanego przez specjalnie w tym celu powołany Zespół, składający się z 27 ekspertów, reprezentujących osiem obszarów nauki i sztuki. Na podstawie przedstawionego przez Zespół protokołu ponownej oceny, organ stwierdził, iż wniosek o przyznanie J. K. stypendium ministra uzyskał 16 pkt, w tym: 10 pkt - w kategorii "publikacje naukowe w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej krajowym lub publikacje naukowe w formie książki" (za 2 publikacje), 6 pkt - w kategorii "wystąpienia na konferencjach naukowych" (za 2 referaty). Pozostałe osiągnięcia wymienione we wniosku studenta nie stanowiły - zdaniem Zespołu - osiągnięć określonych w § 2 ust. 4 ww. rozporządzenia. Przy ocenie wniosku Zespół nie uwzględnił nieopublikowanych artykułów naukowych przedstawionych przez studenta we wniosku. Zasada ta wynikała z § 2 ust. 4 rozporządzenia, zgodnie z którym za wybitne osiągnięcia naukowe uważa się publikacje naukowe w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej krajowym lub publikacje naukowe w formie książki. Ww. przepisy nie uprawniały do uwzględniania przy ocenie wniosku prac naukowych, które nie były jeszcze opublikowane, tzn. wydane drukiem lub podane do publicznej wiadomości. Organ nadmienił także, iż zasada ta była stosowana konsekwentnie w przypadku wszystkich studentów ubiegających się o stypendium. Ponadto, Zespół nie był uprawniony do oceny wszelkiej aktywności, w tym naukowej, jaką dana osoba wykazała we wniosku. W niektórych sytuacjach bowiem osiągnięcia naukowe studenta nie wynikały z faktu studiowania w danej uczelni i na danym kierunku, ale z innych zainteresowań, hobby, ukończonych wcześniej studiów lub pracy zawodowej osoby wnioskującej. Ocenie nie podlegała wszelka aktywność naukowa danej osoby, tylko aktywność naukowa danego studenta, dla którego rektor wystąpił z wnioskiem o stypendium. Mając powyższe na uwadze, Zespół uwzględnił tylko te osiągnięcia, które uznał za osiągnięcia związane ze studiami na kierunku "[...]". Należy wyjaśnić także, iż Zespół - oceniając wnioski - konsekwentnie nie brał pod uwagę osiągnięć realizowanych w roku akademickim 2012/2013, mimo iż mogły być one owocem wcześniejszych przygotowań, gdyż ocena wniosku dotyczyła okresu do dnia 30 września 2012 r. Reasumując, Minister stwierdził, iż na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy, liczba punktów, w stosunku do pierwotnej oceny wniosku (przyjętej w decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r.), nie uległa zmianie. W roku akademickim 2012/2013 stypendium ministra za wybitne osiągnięcia otrzymali studenci, których wniosek uzyskał co najmniej 20 pkt. Zatem Minister nie miał podstaw do zmiany decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. J. K. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie: 1. § 2 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania studentom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia; 2. Art. 2 Konstytucji RP; 3. Art. 32 ust. 1 Konstytucji RP; oraz przepisów postępowania, w szczególności art. 6, art. 7, art. 9 Kpa. W konkluzji skargi wniósł o uchylenie decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi oraz w dodatkowym piśmie z dnia [...] lipca 2013 r. wskazał, iż we wniosku, który wypełnił na początku września 2012 r., zgodnie z prawdą, podał, że w momencie przygotowywania wniosku sporne osiągnięcie - tj. artykuł pt. "[...], którego wydawcą było [...], pod numerem ISBN [...] było publikacją w toku (opóźnienia były natury wydawniczej). Skarżący nie załączył zatem do wniosku kserokopii wydrukowanej książki, lecz przedstawione mu wcześniej do wglądu wydruki stron artykułu zawarte w projekcie graficznym. Podkreślił, iż status publikacji uległ zmianie zanim Minister powołał Zespół oceniający. Artykuł ukazał się formie drukowanej, co skarżący uprawdopodobnił załączając potwierdzenie jego odbioru z Zakładu Graficznego z dnia [...] października 2012 r. Organ nie odniósł się w uzasadnieniu do okoliczności, że publikacja została wydrukowana, lecz wskazał, że "Zespół - oceniając wnioski - konsekwentnie nie brał pod uwagę osiągnięć realizowanych w roku akademickim 2012/2013, mimo iż mogły być one owocem wcześniejszych przygotowań, gdyż ocena wniosku dotyczyła okresu do 30 września 2012 r.". Należy wobec tego wskazać, że dokument mający uprawdopodobnić opublikowanie artykułu nie wskazuje, że książka została wydrukowana w dniu 30 października 2012 r., lecz udowadnia jedynie, że w tej dacie publikacja nie była już publikacją w druku. Nadto w przedmiotowej książce wskazano datę 30 marca 2012 r. – Publikacja pokonferencyjna, [...], [...] marca 2012 r. Zatem sporna publikacja była niewątpliwie osiągnięciem skarżącego z roku akademickiego 2011/20012, co zresztą przyznał organ, oceniając wystąpienia skarżącego na konferencjach naukowych. Skarżący zanegował twierdzenie organu, iż Zespół oceniający nie uwzględniał innych publikacji w druku, podając konkretny imienny przykład uwzględnienia takiej publikacji. Podkreślił także, iż szczegółowe ustalenia, co do sposobu oceniania określono dopiero w załączniku Nr [...] do uchwały Zespołu, zaś pierwsze posiedzenie Zespołu miało miejsce w dniu [...] listopada 2012 r., a zatem w chwili składania wniosku ustalenia te nie były znane powszechnie. Działanie takie narusza zasadę zaufania obywatela do organów państwa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ przyznał, iż wskazany przykład odmiennej oceny publikacji w druku, na który powołał się skarżący stanowi ewidentny błąd Zespołu oceniającego we wskazanej przez skarżącego konkretnej sprawie, co jednakże nie może mieć wpływu na dokonanie poprawnych ustaleń tej kwestii w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Badana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ustawie z dnia 27 listopada 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 t. j.), w art. 181 ust. 2 określono zasadę, iż stypendium ministra za wybitne osiągnięcia może być przyznane studentowi szczególnie wyróżniającemu się w nauce lub posiadającemu wybitne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe. Dalsze zasady przyznania tego stypendium określono w art. 178 ustawy - wskazując, iż wniosek w tej sprawie składa rektor danej uczelni i wniosek musi zostać zaopiniowany przez radę podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni albo senat, a także określono w art. 187, który to przepis stanowi podstawę do wydania przez ministra rozporządzenia określającego szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz wypłacania stypendium ministra za wybitne osiągnięcia, liczbę stypendiów i maksymalną wysokość stypendium oraz wzór wniosku o przyznanie stypendium ministra, uwzględniając rodzaje osiągnięć naukowych oraz innych osiągnięć studenta poświadczających ich wybitny poziom oraz sposób udokumentowania tych osiągnięć. Na tej podstawie Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wydał w dniu 1 września 2011 r. rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania stypendium ministra za wybitne osiągnięcia, liczbę stypendiów i maksymalną wysokość stypendium oraz wzór wniosku o przyznanie stypendium ministra, uwzględniając rodzaje osiągnięć naukowych oraz innych osiągnięć studenta poświadczających ich wybitny poziom oraz sposób udokumentowania tych osiągnięć (Dz. U. z 2011r. Nr 214, poz. 1270). W rozporządzeniu tym w § 2 ust. 4 pkt 1) wskazano, iż między innymi, za wybitne osiągnięcia naukowe, o których mowa w ust. 1 pkt 2), uważa się publikacje naukowe w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej krajowym lub publikacje naukowe w formie książki. Nadto w § 2 ust. 3 pkt 1 i 2) rozporządzenia, Minister określił cezurę czasową rozumienia roku akademickiego, do dnia 30 września roku ubiegania się o stypendium. Analiza powyższych przepisów wyraźnie wskazuje, iż podanie publikacji (stanowiącej dokonanie studenta) do publicznej wiadomości winno nastąpić najpóźniej do dnia 30 września roku ubiegania się o stypendium – w tej dacie najpóźniej publikacja powinna się ukazać. Do tego dnia, co także przyznaje skarżący w skardze, nieuwzględniony przez Zespół oceniający, artykuł pt. "[...]", którego wydawcą było [...], pod numerem ISBN [...] był publikacją w toku. Z uwagi na to, że opóźnienia były natury wydawniczej ukazał się on dopiero w formie drukowanej w dniu 30 października 2012 r. Zatem bacząc na zakreślony w rozporządzeniu termin - do dnia 30 września roku ubiegania się o stypendium – artykuł ten, zgodnie z treścią rozporządzenia, nie mógł być uznany przez Zespół oceniający jako osiągnięcie skarżącego w roku akademickim 2011/2012 w kategorii "publikacje naukowe w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej krajowym lub publikacje naukowe w formie książki". Aby mógł być zaliczony do tej kategorii osiągnięć, artykuł ten powinien ukazać się najpóźniej w dniu 30 września 2012 r. Powyższe ustalenie wynika wprost z zestawienia stanu faktycznego i treści wskazanego wyżej przepisu i ustalenie to nie jest związane ani z wykładnią przepisów rozporządzenia, ani z treścią (czy wykładnią) powziętych przez Zespół oceniający uchwał, ale wynika wprost z treści rozporządzenia. Fakt wskazanej przez skarżącego niekonsekwencji Zespołu i w dalszej niekonsekwencji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w przyjęciu do powyższej kategorii osiągnięć, w innej konkretnie wskazanej sprawie - publikacji w druku, stanowi oczywisty błąd (który organ dostrzega). Jednakże z tego faktu nie można wnioskować, iż taka błędna kwalifikacja powinna być także zastosowana do niniejszej sprawy. Pozostałe wskazywane przez skarżącego zarzuty skargi nie mają w niniejszej sprawie znaczenia, albowiem formalna niemożność zaliczenia przedmiotowego artykułu wynika przede wszystkim wprost z treści wskazanych wyżej przepisów rozporządzenia, a nie z ustaleń Zespołu przyjętych w uchwałach (jak np. wskazywany w skardze załącznik Nr [...] do uchwały Zespołu). Z tych też względów, dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy badanie zasadności tych uchwał nie jest istotne. Również w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie brak jest sprzeczności w zaliczeniu spornego artykułu jako dokonania studenta w kategorii "wystąpienia na konferencjach naukowych", skoro konferencja naukowa miała miejsce w marcu 2012 r. (a zatem przed datą 30 września 2012 r.) i odmowy jego zaliczenia jako osiągnięcie skarżącego w roku akademickim 2011/2012 w kategorii "publikacje naukowe w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej krajowym lub publikacje naukowe w formie książki". Bowiem każda ze wskazanych wyżej kategorii, poza wspólną cezurą czasową, stanowi inny rodzaj dokonań. Czym innym jest wygłoszenie referatu na dany temat na konferencji naukowej, a czym innym opublikowanie artykułu stanowiącego np. treść tego referatu i nadto opublikowanie obwarowane licznymi dalszymi warunkami kwalifikacyjnymi wskazanymi w § 2 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozumie rozgoryczenie skarżącego wobec nieukazania się przedmiotowego artykułu w odpowiednim terminie, jednakże nie sposób abstrahować od zastosowanej w rozporządzeniu cezury czasowej do oceny dokonań studenta w danym roku akademickim. Przyjęcie w rozporządzeniu daty 30 września, gdy z dniem 1 października rozpoczyna się nowy rok akademicki, a nagradzane mają być dokonania studenta z poprzedniego roku akademickiego, wydaje się trafne. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się, aby zaskarżona, jak i utrzymana nią w mocy decyzja, wydane zostały z naruszeniem prawa skutkującym ich uchyleniem bądź stwierdzeniem nieważności i dlatego, działając na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.