II SA/Wa 1228/19
WyrokWSA w Warszawie2019-11-22
Skład orzekający: Ewa Kwiecińska, Andrzej Góraj, Ewa Radziszewska-Krupa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji prawidłowo odmówił wyłączenia stosowania przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (u.z.e.f.) wobec funkcjonariusza, który pełnił służbę na rzecz państwa totalitarnego, ale nie pełnił służby po 12 września 1989 r.?Ratio decidendi
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji prawidłowo odmówił wyłączenia stosowania przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f. wobec funkcjonariusza, ponieważ przesłanki określone w art. 8a ust. 1 u.z.e.f. (krótkotrwała służba przed 31 lipca 1990 r. ORAZ rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia) muszą być spełnione łącznie. Skoro funkcjonariusz nie pełnił służby po 12 września 1989 r., druga z przesłanek nie mogła zostać spełniona, co uniemożliwiało zastosowanie przepisu wyłączającego.Stan faktyczny
Skarżący M. K. kwestionował decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą wyłączenia stosowania przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (u.z.e.f.) dotyczących obniżenia emerytury i renty. Minister odmówił wyłączenia, wskazując, że skarżący pełnił służbę na rzecz państwa totalitarnego przez ponad 4 lata, ale nie pełnił służby po 12 września 1989 r., co uniemożliwiało spełnienie przesłanki rzetelnego wykonywania obowiązków po tej dacie. Skarżący zarzucił naruszenie szeregu przepisów Konstytucji RP, konwencji międzynarodowych oraz przepisów proceduralnych, kwestionując sposób ustalenia okresu służby na rzecz państwa totalitarnego i skutki prawne tych ustaleń dla jego świadczeń emerytalnych i rentowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), , Aleksandra Weiher, Protokolant specjalista, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2019 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów - oddala skargę -
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (zwany dalej: "Ministrem") decyzją z [...] sierpnia 2018r. nr [...], na podstawie z art. 8a ustawy z 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2018r., poz. 132, ze zm.; zwana dalej: "u.z.e.f."), odmówił wyłączenia stosowania wobec M. K. (zwany dalej: "Skarżącym") art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f.
W uzasadnieniu Minister wskazał, że Skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa przez 4 lata, 7 miesięcy i 25 dni. Z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że Skarżącego zwolniono ze służby w Głównym Inspektoracie Ochrony [...] MSW [...] listopada 1983r. i po tej dacie nie podjął ponownie służby. Skoro Skarżący nie pełnił służby po [...] września 1989r., nie spełniono wymogów przewidzianych w art. 8a u.z.e.f. Minister nie ma możliwości zbadania rzetelności wykonywania zadań i obowiązków po tej dacie, w szczególności z narażeniem życia i zdrowia. Powyższe wyklucza możliwość zastosowania wobec Skarżącego wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f.
2. Skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazał, że Minister ww. decyzję wydał na podstawie "lakonicznej" informacji IPN o przebiegu służby. Skarżący nie zgodził się z opinią IPN, gdyż w okresie dotyczącym służby na rzecz państwa totalitarnego wykonywał obowiązki rzecznika prasowego ówczesnego Komendanta Wojewódzkiego MO we [...], a następnie był zatrudniony w Głównym Inspektoracie Ochrony [...], "nie mając nic wspólnego z pracą operacyjną, przesłuchaniami, aresztowaniami, czyli ogólnie mówiąc stosowaniem jakichkolwiek represji (...)." Uznanie przez IPN jego służby w latach 1973-1975 na rzecz państwa totalitarnego miało charakter formalno-fikcyjny, gdyż Skarżący był wówczas tzw. oficerem prasowym Komendanta Wojewódzkiego MO, wykonującym obowiązki dziennikarza, a wskazany przez IPN okres służby od [...] listopada 1981r. do [...] listopada 1983r. w Głównym Inspektoracie Ochrony [...] polegał na zarządzaniu organizacją i na kontroli służb: Służba Ochrony Kolei, Straż Pocztowa, Straż Leśna, Straż Bankowa, itp.
Skarżący wskazał też na przykłady "istotnych mankamentów" w zapisach IPN dotyczących przebiegu swojej służby, zarówno w zakresie czasu i miejsca zatrudnienia. Zdaniem Skarżącego decyzje dotyczące jego emerytury i renty inwalidzkiej wydano z rażącym naruszeniem przepisów u.z.e.f., a ponowne ustalenie wysokości emerytury w decyzji Dyrektora ZER MSWiA z [...] czerwca 2017r. jest "absurdalne i niezgodne z Konstytucją, Konwencją i prawem Unii Europejskiej, a w szczególności Kartą Praw Podstawowych Unii Europejskiej".
3. Minister decyzją z [...] kwietnia 2019r. nr [...], na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018r., poz. 2096 ze zm., zwana dalej: "k.p.a.") w związku z art. 8a ust. 1 u.z.e.f., utrzymał w mocy ww. decyzję z [...] sierpnia 2018r.
Minister w uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 8a u.z.e.f., że może w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f. w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed 31 lipca 1990r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po [...] września 1989r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Przesłanki wskazane w ww. przepisie muszą być spełnione łącznie.
Zdaniem Ministra krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, z zastrzeżeniem, że powinna być ona oceniana w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Organ powinien ocenić tę przesłankę w aspekcie proporcjonalnym: w porównaniu stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości okresu służby byłego funkcjonariusza. Obok oceny czy dany okres czasu może być uznany jako "krótkotrwały" w ujęciu ogólnym, powinien on być także analizowany abstrakcyjnie, jako stosunek tego okresu do całego okresu służby. Krótkotrwałość jest pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, jednak biorąc pod uwagę wykładnię językową należy stwierdzić, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością. Synonimy powyższego słowa ze słownika wyrazów bliskoznacznych to "chwilowy, doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany, szybki, epizodyczny.
Minister, analizując rzetelność wykonywania zadań i obowiązków po [...] września 1989r. w szczególności z narażeniem zdrowia i życia wskazał, że jest to również przesłanka o charakterze nieostrym, która powinna być każdorazowo oceniana indywidualnie. Na podstawie wykładni językowej pojęcie rzetelności w ujęciu określającym postawę i jakość wykonywania zadań i obowiązków zawodowych należy definiować jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie pracy - przyjętych na siebie obowiązków. Synonimy powyższego słowa ze słownika wyrazów bliskoznacznych to "akuratny, całościowy, dogłębny, dokładny, drobiazgowy, gorliwy, niestrudzony, niezawodny, obowiązkowy, oddany, ofiarny, pedantyczny, pewny, pilny, pracowity, precyzyjny, przenikliwy, skrupulatny, solidny, staranny, sumienny, uczciwy, wierny, wnikliwy, wszechstronny, wytrwały". Rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie. Postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje się wzorowością w działaniu służbowym, nie tylko w zakresie podejmowania i nienagannej realizacji zadań obligatoryjnych, ale także wykazywania inicjatywy i realizowania obowiązków dodatkowych. Zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" należy ocenić jako dodatkowy czynnik wpływający na ocenę wartości rzetelnej służby funkcjonariusza. Warunek "narażenie zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia, rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego, niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione i miało charakter wyjątkowy. Zadaniem organu jest zatem stwierdzenie, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego przesłanki można uznać za spełnione, oraz ustalenie, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek.
Minister, odnosząc się do "szczególnie uzasadnionego przypadku", uzasadniającego wyłączenie wobec Skarżącego stosowania przepisów ogólnych: art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f. podał, że spełnienie tego warunku należy postrzegać przez pryzmat całkowitego braku jakichkolwiek faktów mogących stawiać rzetelność służby osoby zainteresowanej pod znakiem zapytania. Krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego i rzetelność służby pełnionej po [...] września 1989r., nawet z narażeniem zdrowia i życia, nie wystarczą do oceny, czy zastosowanie art. 8a u.z.e.f. jest zasadne. "Szczególnie uzasadniony przypadek" zachodzi wówczas, gdy strona, poza spełnieniem dwóch ww. przesłanek formalnych, legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Uprawnienie z art. 8a u.z.e.f. ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek".
Minister wskazał, że całkowity okres służby Skarżącego wynosi 28 lat, 3 miesiące i 21 dni, a służba na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b u.z.e.f., pełniona była od [...] maja 1973r. do [...] grudnia 1975r. i od [...] listopada 1981r. do [...] listopada 1983r. - przez 4 lata, 7 miesięcy i 25 dni. Skarżącego zwolniono ze służby w Głównym Inspektoracie Ochrony [...] MSW [...] listopada 1983 r. i po tej dacie nie pełnił już ponownie służby.
Zdaniem Ministra, skoro Skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa przez 4 lata, 7 miesięcy i 25 dni - około 17% całego okresu swojej służby - nie można uznać, że był to okres krótkotrwały. Trudno mówić o "chwilowości" czy "przejściowości", a służba z pewnością nie nosiła znamion "tymczasowości". Ww. okres służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym – długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym - stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniony jako krótkotrwały. Czas realizacji obowiązków służbowych nie ma charakteru tymczasowego, doraźnego czy epizodycznego i z całą pewnością Skarżący przez ten okres dokładnie zaznajomił się ze specyfiką realizowanych zadań oraz ich charakterem.
Minister wskazał też, że skoro Skarżący pełnił służbę do [...] listopada 1983r. i nie pełnił służby po [...] września 1989r., nie spełnia wymogów przewidzianych w art. 8a u.z.e.f. Organ nie ma bowiem możliwości zbadania rzetelności wykonywania przez Skarżącego zadań i obowiązków po [...] września 1989r., w szczególności z narażeniem życia i zdrowia, o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 u.z.e.f. Powyższe wyklucza możliwość wyłączenia wobec Skarżącego stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f., ponieważ ustawodawca konstruując ww. przepis pomiędzy przesłanką pierwszą i drugą, użył spójnika "oraz", jego intencją było traktowanie obu wymogów w sposób łączny.
Minister wskazał też, że jeżeli Skarżący nie zgadza się z informacją o przebiegu służby, wydaną przez IPN, z uwagi na błędne ustalenia, czy służba ta miała charakter działań na rzecz totalitarnego państwa, powinien tę kwestię podnieść nie w ramach postępowania prowadzonego przed Ministrem na podstawie art. 8a u.z.e.f., ale poinformować o tym IPN i ewentualnie wnosić o zmianę ww. informacji. Minister, odnosząc się do zarzutu sprzeczności u.z.e.f. z Konstytucją wskazał, że na mocy art. 6 k.p.a. organy działają na podstawie przepisów prawa, a w myśl art. 188 pkt 1 Konstytucji to Trybunał Konstytucyjny orzeka o zgodności z Konstytucją.
4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie obu ww. decyzji Ministra i o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora ZER MSWiA z [...] czerwca 2017r. - wydanych na podstawie informacji IPN Nr [...] z [...] marca 2017r. o przebiegu służby, nie zawierającej informacji, czy podczas jej wydawania wzięto pod uwagę kryteria wskazane w art. 8a u.z.e.f.: - nr [...] (o ponownym ustaleniu wysokości emerytury); - nr [...] (o ponownym ustaleniu renty inwalidzkiej) - co świadczy o ich wadliwości z mocy prawa). Skarżący zarzucił ww. decyzjom naruszenie:
a) art. 8a ust. 1 i 2 u.z.e.f. oraz sprzeczności wewnętrzne przepisów u.z.e.f. w brzmieniu nadanym nowelizacją z [...] grudnia 2016r., w tym w następstwie kolizji przepisów i oznaczenie sytuacji, w której dany przypadek unormowano przez więcej niż jeden przepis prawa, a przepisy te wyznaczają adresatów i wzajemnie wyłączające się sposoby zachowania, w tym w drodze stosowania "DZIKICH PROCEDÓR" powodujących skutki prawne, które mają wpływ na wydane w sprawie orzeczenia emerytalne i rentowe i rażące naruszenie art. 33 ust. 1 i 4 u.z.e.f., który określa wyłączne przesłanki i przyczyny oraz upływ okresu do podejmowania i zmiany decyzji, w tym w przedmiocie wyłączenia lub odmowy stosowania wobec Skarżącego art. 15c i art. 22a oraz art. 13b u.z.e.f., a także doprowadzenia do bezprawnego - bezpodstawnego, ponownego ustalenia przez Dyrektora ZER MSWiA - nabytego na mocy prawnych orzeczeń - świadczenia emerytalno-rentowego w drastycznie obniżonej wysokości - w tym wydania nowej decyzji nie zawierającej w uzasadnieniu informacji, czy podczas jej wydawania zostały wzięte pod uwagę kryteria wskazane w art. 8a u.z.e.f. - co świadczy o jej wadliwości z mocy prawa;
b) art. 10 ust. 5 ustawy z 28 listopada 2014r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. z 18 grudnia 2014r. poz. 1822), polegające na nieuzasadnionym zmniejszeniu/pozbawieniu na podstawie art. 22a u.z.e.f. świadczenia rentowego z tytułu inwalidztwa w związku ze służbą, przez zmniejszenie świadczenia o 10% podstawy wymiaru renty za każdy rok służby w organach bezpieczeństwa PRL;
c) art. 16 § 1 i art. 156 § 1 k.p.a. - które winno skutkować uchyleniem, zmianą oraz stwierdzeniem nieważności zaskarżonych decyzji - w odniesieniu do prawomocnej decyzji z [...] lutego 2017r. nr ewid. [...] o waloryzacji policyjnej emerytury i poprzedzających ją orzeczeń emerytalnych i rentowych nr ewid. [...]. Zgodnie z nowelizacją z [...] grudnia 2016r. za wskazany przez IPN okres pracy w instytucjach i formacjach Państwa Polskiego, wymienionych w art. 13b, przyjęto wskaźnik 0,00 %;
d) sprzeczność z zasadami zapisanymi w Konstytucji RP, Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, a także w stanowisku Rady Europy zawartym w Rezolucji NR 1096 z 1996r. w sprawie środków demontażu dziedzictwa po byłych totalitarnych systemach komunistycznych, wskazującego, że takie rozliczenia powinny nastąpić możliwie szybko po przeprowadzonych przemianach politycznych, a proces ten należy zakończyć w ciągu dziesięciu lat. Znowelizowana u.z.e.f. arbitralnie ustala szeroki katalog instytucji, w których służba uznana została za służbę "na rzecz totalitarnego państwa" i wprowadza szereg lex specialis - ustalając nowe zasady obniżania wysokości emerytur - nieznane dotąd w polskim i europejskim systemie prawnym;
e) art. 2 Konstytucji RP, polegające na arbitralnym obniżeniu przysługującego świadczenia emerytalnego, co narusza zasadę ochrony praw nabytych na mocy prawnych orzeczeń i zasadę sprawiedliwości społecznej, a także zasadę zaufania obywatela do państwa i tworzonego przez nie prawa oraz niedziałania prawa wstecz, wynikające z zasady demokratycznego państwa prawnego;
f) art. 67 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP - przez arbitralne obniżenie przysługującego Skarżącemu świadczenia emerytalnego, nabytego na mocy prawnych orzeczeń, co stanowi nieproporcjonalne i nieuzasadnione naruszenie prawa do zabezpieczenia społecznego po osiągnięciu wieku emerytalnego;
g) art. 30 i art. 47 Konstytucji RP w zw. z art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, polegające na naruszeniu godności, prawa do ochrony czci, dobrego imienia, prawa do prywatności i prawa do poszanowania życia rodzinnego - przez przyjęcie, że służba stanowiła "służbę na rzecz totalitarnego państwa";
h) art. 45 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 i 2 i art. 42 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 6 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, polegające na zastosowaniu represji bez wykazania winy indywidualnej, zastąpienie w tym zakresie władzy sądowniczej władzą ustawodawczą i odwróceniu w ten sposób zasady domniemania niewinności przez uznanie wszystkich funkcjonariuszy wymienionych arbitralnie w art. 13b cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach będących w służbie od 22 lipca 1944r. do 31 lipca 1990r. za winnych działań zasługujących na penalizację;
i) art. 64 ust. 1 i 2 w zw. z art. 67 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zw. z art. 14 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności - polegające na arbitralnym naruszeniu osobistych praw majątkowych Skarżącego i prawa do poszanowania mienia nabytego na mocy prawnych orzeczeń, które podlegają równej dla wszystkich ochronie, na skutek nieproporcjonalnego naruszenia mojego prawa do zabezpieczenia społecznego, co stanowi przejaw nieuzasadnionej represji ekonomicznej.
j) art. 42 ust. 3 Konstytucji RP - przez przyjęcie zasady odpowiedzialności zbiorowej i uznanie, że jakakolwiek służba we wskazanych w ustawie organach stanowi przesłankę odebrania nabytych uprawnień emerytalnych;
k) art. 2, art. 10 i art. 42 ust. 3 Konstytucji RP - przez wykonanie przez władzę ustawodawczą władzy sądowniczej, polegające na de facto zbiorczym wymierzeniu kary wszystkim funkcjonariuszom, bez rozpoznania, czy w czasie służby dopuścili się czynów, które uzasadniałyby - w celu realizacji przywoływanej w uzasadnieniu ustawy zasady sprawiedliwości społecznej - odebranie nabytych uprawnień;
l) art. 2, art. 7, art. 106, art. art. 113, art. 119 i art. 120 Konstytucji RP przez przyjęcie ustawy w sposób uniemożliwiający stwierdzenie kworum w trakcie głosowania nad ustawą, uniemożliwienie udziału posłów opozycji w dyskusji i głosowaniu nad ustawą co spowodowało faktyczne utajnienie przebiegu dyskusji i głosowania;
m) art. 91 ust 1-3 i art. 241 ust. 1 Konstytucji RP, tj. przepisami prawa wiążącej RP ratyfikowanej umowy międzynarodowej oraz przepisami ustanowionymi przez organizację międzynarodową - Radę Europy, której prawo, na mocy ratyfikowanej przez RP umowy międzynarodowej oraz Statutu Rady Europy, jest wiążące i ma pierwszeństwo przed ustawami.
Skarżący stwierdził ponadto, że u.z.e.f., znowelizowana 16 grudnia 2016r. narusza także m.in.:
1) art. 12 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka z 10 grudnia 1948r., uzupełnionej Międzynarodowym Pakietem Praw Obywatelskich i Politycznych oraz Międzynarodowym Paktem Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych uchwalonych na XXI sesji ONZ 16 grudnia 1966r., który dotyczy zakazu naruszania godności człowieka i obowiązku przestrzegania cywilizacyjnych klauzul ograniczających, odpowiadający określonym normom wiedzy, praktyki demokratycznej myśli politycznej,
2) art. 17 ratyfikowanego przez Polskę Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych z 16 grudnia 1966r., w związku z naruszeniem ograniczeń w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw człowieka,
3) przepisy Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950r., ratyfikowanej przez Polskę 19 stycznia 1993r. (Dz.U. z 1993r. Nr 61 poz. 284): a) art. 3 w związku z naruszeniem zakazu poniżającego traktowania wynikającego z prowadzonej kampanii medialnej nazywając nas ZBRODNIARZAMI - w celu poniżenia nas w oczach opinii publicznej oraz stworzenia tym samym klimatu społecznego potępienia i wywołania jako społecznie sprawiedliwego poczucia zbiorowej odpowiedzialności oraz upokorzenia, b) art. 6 w związku z naruszeniem zasady prawa do rzetelnego procesu przez niezawisły i bezstronny sąd, albowiem Konwencja chroni jednostki przed traktowaniem ich przez organy państwowe i funkcjonariuszy państwa jako winnych przestępstwa przed stwierdzeniem tego faktu przez sąd. Tutaj naruszenie polega na domniemaniu winy przy popełnieniu bliżej nieokreślonego przestępstwa oraz zbiorowej odpowiedzialności za takie działania. Ponadto ustawa z dnia 16 grudnia 2016 roku i jej uzasadnienie przypisuje jej adresatom negatywne cechy, których nie można zweryfikować poprzez dostępne i skuteczne środki odwoławcze, c) art. 7 w związku z naruszeniem zasady zakazu karania bez podstawy prawnej (zasada legalności). Ustawa z mocą wsteczną dokonuje faktycznej penalizacji działań, które nigdy nie wypełniały znamion przestępstwa, co więcej w przeszłości jako przedmiot naszych działań były sankcjonowane przez państwo (ściganie zbrodni szpiegostwa itp.). Przepisy ustawy wskazują na niedopuszczalną represję i pozasądową sankcją o charakterze karnym. Dodatkowo uchwalone przepisy w sposób niezgodny z utrwalonymi od dawna standardami demokratycznymi przyjmują domniemanie winy, a ustawodawca przekraczając ciężar dowodzenia swojej niewinności na samych zainteresowanych dokonał także ingerencji w ich godność, d) art. 6, art. 7 Konwencji w związku z art. 1 protokołu dodatkowego do Konwencji w związku z art. 18 Konwencji, gdzie ustawodawca przekroczył zakres konwencyjnych ograniczeń prawa podmiotowego w postaci rozliczenia z przeszłością, które lekceważy prawny dorobek cywilizowanych narodów w postaci takich wartości jak: pewność prawa, ochrona uzasadnionych oczekiwań, niedyskryminacja, nie działanie prawa wstecz i prawo do rzetelnego procesu, e) art. 9 oraz art. 10 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka Podstawowych Wolności, traktujących m.in. o zakazie subiektywnego wiążącego prawnie sporządzania ocen historycznych według politycznego uznania (np.; funkcjonowania w okresie po wyborach czerwcowych przeprowadzonych w 1989r. do 31 lipca 1990r. w organach rzekomego tzw. "państwa totalitarnego") narzucania jednej oceny przeszłości oraz wyciąganie na tej podstawie określonych ex post skutków prawnych, f) art. 14 Konwencji w związku z naruszeniem zasady zakazu dyskryminacji, która ma szczególne, podstawowe znaczenie przy założeniach systemu ubezpieczeń społecznych, gdzie ustawodawca uchwalając u.z.e.f. uznał, że wskazane w niej osoby nie zasługują na równe w środowisku służb mundurowych traktowanie w zakresie zabezpieczenia społecznego oraz zróżnicował w istotny sposób status tych, którzy służyli także w państwowych służbach mundurowych po 1990 roku, g) art. 14 Konwencji w zakresie zakazu kolektywnej odpowiedzialności w związku z art. 6 Konwencji, nakazujący domniemanie niewinności i zakazującym naruszenie prawa do uczciwego procesu,
4) pkt 11-13 i 15 Rezolucji Nr 1096 z 27 czerwca 1996r. Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy w związku z pkt 15-16 stanowiącego jej integralną część do Raportu Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy, które pozostają w związku z: a) art. 6 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 1 i normami preambuły Konwencji sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.), b) z art. 1, art. 3, art. 23 i normami prawnymi wyrażonymi w preambule Statutu Rady Europy przyjętego w dniu 5 maja 1949 roku w Londynie (Dz. U. z 1994 r. Nr 118, poz. 565),
5) art. 21 ust. 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, zgodnie z którym zakazana jest wszelka dyskryminacja.
Postawione zarzuty zostały rozwinięte w obszernym uzasadnieniu skargi.
5. Minister w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Skarga nie ma uzasadnionych podstaw.
2. Sądy administracyjne, w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019r. poz. 2167, ze zm., zwana dalej: "P.u.s.a."), oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a.") sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Wojewódzki sąd administracyjny kontroluje więc legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Sąd zauważa również, że skarga była dopuszczalna na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a., gdyż w petitum skargi wskazano wyraźnie (przez podkreślenie), że dotyczy ona decyzji Ministra z [...] kwietnia 2019r., na mocy której utrzymano w ww. decyzję Ministra z [...] sierpnia 2018r.
Sąd w związku z wyraźnym zaskarżeniem przez Skarżącego ww. decyzji Ministra, mając na względzie także argumentację podniesioną w uzasadnieniu skargi, wyjaśnia, że Sąd administracyjny nie ma kompetencji do wkraczania w kognicję Sądów powszechnych i tym samym nie może ocenić wydanych wobec Skarżącego dwóch decyzji Dyrektora ZER MSWiA z tej samej daty - z [...] czerwca 2017r. (nr [...] - o ponownym ustaleniu wysokości emerytury oraz nr [...] - o ponownym ustaleniu renty inwalidzkiej), które podlegają zaskarżeniu do Sądu powszechnego w odrębnym trybie.
Sąd wskazuje ponadto, że z obszernego uzasadnienia skargi wynika, że Skarżący skorzystał z przysługującej Mu drogi sądowej i zaskarżył ww. decyzje Dyrektora ZER MSWiA do Sądu powszechnego (s. 13-14 uzasadnienia skargi).
Sąd, mając powyższe na względzie, stwierdza, że niemożliwa jest ocena przez Sąd administracyjny w ramach rozpoznawanej sprawy argumentacji, zarzutów oraz wniosków Skarżącego zawartych w skardze, w tym najdalej idącego o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Dyrektora ZER MSWiA z [...] czerwca 2017r. (nr [...] - o ponownym ustaleniu wysokości emerytury oraz nr [...] - o ponownym ustaleniu renty inwalidzkiej), z uwagi na jasną treść art. 3 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a..
3. Sąd, przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi odnoszących się wyłącznie do ww. decyzji Ministra z [...] kwietnia 2019r., w celu lepszego zobrazowania tematyki, której sprawa dotyczy wyjaśnia, że u.z.e.f., w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, przewiduje obniżenie emerytur i rent inwalidzkich wszystkim funkcjonariuszom, którzy pozostawali w służbie przed 2 stycznia 1999r. i którzy w okresie od [...] lipca 1944r. do [...] lipca 1990r. pełnili służbę w wymienionych w ustawie instytucjach i formacjach (tzw. służba na rzecz państwa totalitarnego). Obniżeniu podlegają także renty rodzinne, pobierane po funkcjonariuszach, którzy taką służbę pełnili.
Zgodnie z art. 15c ust. 1 u.z.e.f., w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b u.z.e.f., i która pozostawała w służbie przed 2 stycznia 1999r., emerytura wynosi: 1) 0% podstawy wymiaru - za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b; 2) 2,6% podstawy wymiaru - za każdy rok służby lub okresów równorzędnych ze służbą, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, 1a oraz 2-4.
Stosownie do art. 15c ust. 2 u.z.e.f. przepisy art. 14 i art. 15 ust. 1-3a, 5 i 6 stosuje się odpowiednio. Emerytury nie podwyższa się, zgodnie z art. 15 ust. 2 i 3 u.z.e.f., jeżeli okoliczności uzasadniające podwyższenie wystąpiły w związku z pełnieniem służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b u.z.e.f.
Na mocy art. 15c ust. 3 u.z.e.f. wysokość emerytury ustalonej zgodnie z ust. 1 i 2 nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej emerytury wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Zgodnie z art. 15c ust. 4 u.z.e.f. w celu ustalenia wysokości emerytury, zgodnie z ust. 1-3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1.
Na mocy art. 15c ust. 5 u.z.e.f. przepisów ust. 1 - 3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego.
Zgodnie natomiast z art. 22a ust. 1 u.z.e.f. w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, rentę inwalidzką ustaloną zgodnie z art. 22 zmniejsza się o 10% podstawy wymiaru za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b. Przy zmniejszaniu renty inwalidzkiej okresy służby, o której mowa w art. 13b, ustala się z uwzględnieniem pełnych miesięcy.
Przepis art. 22a ust. 2 u.z.e.f. stanowi, że w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i została zwolniona ze służby przed dniem 1 sierpnia 1990r. rentę inwalidzką wypłaca się w kwocie minimalnej według orzeczonej grupy inwalidzkiej.
Zgodnie z art. 22a ust. 3 u.z.e.f. wysokość renty inwalidzkiej, ustalonej zgodnie z ust. 1, nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej renty z tytułu niezdolności do pracy wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Art. 22a ust. 4 u.z.e.f. stanowi, że w celu ustalenia wysokości renty inwalidzkiej, zgodnie z ust. 1 i 3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1. Przepisy art. 13a stosuje się odpowiednio.
Zgodnie z art. 22a ust. 5 u.z.e.f. przepisów ust. 1 i 3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed 1990r., bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego.
Stosownie do art. 8a ust. 1 u.z.e.f. minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed [...] lipca 1990r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po [...] września 1989r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.
Zgodnie z art. 8a ust. 2 u.z.e.f. do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 u.z.e.f.
Wskazać także należy, że decyzja wydana na podstawie art. 8a u.z.e.f., tak jak prawidłowo wskazano w uzasadnieniu skargi, ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego.
Sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym, jakkolwiek ma ograniczony zakres, wymaga sprawdzenia, czy organ administracji – Minister – ustalił i rozważył istotne w sprawie okoliczności faktyczne z punktu widzenia przepisu prawa materialnego, który powinien być w sprawie zastosowany, jak również czy wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, zgodnie z celem danej normy prawnej, oraz czy dokonał wyboru prawidłowej wykładni stosowanego przepisu prawa i czy dał temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Kontroli sądowej podlega w szczególności uzasadnienie decyzji uznaniowej z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi, określającymi przesłanki aktualizacji upoważnienia do wydania decyzji uznaniowej. W doktrynie podnosi się, że obowiązkiem Sądu przy takim zakresie kontroli jest sprawdzenie czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, tj. czy rozstrzygnięcie nie nosi charakteru dowolnego, a przede wszystkim czy organ uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie wystarczająco zindywidualizowanymi przesłankami (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2009, s. 404-405).
Sąd w sprawach uznania administracyjnego bada zatem, czy decyzja organu nie jest arbitralna (dowolna) lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Uznaniowość w doktrynie i orzecznictwie ujmowana jest jako szczególny rodzaj dyskrecjonalnej kompetencji organu, której granice wyznacza - wyrażona w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - zasada związania administracji publicznej prawem (por. M. Jaśkowska [w:] System Prawa Administracyjnego. Tom 1. Instytucje prawa administracyjnego, red. R. Hauser, Z. Niewiadomski i A. Wróbel, Warszawa 2010, s. 222 i nast.).
Warto powołać także pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w wyroku z 15 grudnia 2008r. sygn. akt I OSK 622/08 (dostępny na www.nsa.gov.pl) - który Sąd orzekający w sprawie Skarżącego w pełni podziela - że "użycie w tekście przepisu pojęcia niedookreślonego zobowiązuje organ administracji publicznej do "doprecyzowania" (skonkretyzowania) tego pojęcia przy uwzględnieniu okoliczności faktycznych konkretnej sprawy i kontekstu normatywnego, w którym to pojęcie funkcjonuje. (...) Uznanie administracyjne, a więc upoważnienie organu administracji publicznej do dokonania wyboru konsekwencji prawnych stosowanej normy prawa administracyjnego, może być zrealizowane dopiero po dokonaniu interpretacji, a więc nie dotyczy ani wykładni tekstu prawnego, ani oceny występujących faktów, ani nawet wykładni pojęć nieostrych. A zatem w sytuacji, gdy w sprawie występują niedookreślone przesłanki podjęcia decyzji, to uzasadnienie powodów przyjęcia przez organ stosujący prawo danego rozumienia określonego pojęcia musi być bardzo szczegółowe, pełne i przekonujące. (...) Organ stosujący prawo jest zobowiązany do udowodnienia poprawności przyjętego przez siebie rozumienia danego pojęcia i przedstawienia argumentów przemawiających za przyjęciem określonego sposobu rozumowania".
4. Sąd stwierdza również, że stopień dyskrecjonalności działania organu administracyjnego konkretyzują normy prawa materialnego. W sprawie rozpatrywanej takim przepisem był art. 8a ust. 1 u.z.e.f. Zawiera on ww. przesłanki, oparte na pojęciach niedookreślonych (nieostrych), wymagających oceny zindywidualizowanej. Minister, wydając zaskarżoną decyzję, był więc zobligowany w uzasadnieniu tej decyzji do dokonania interpretacji pojęć, którymi posługuje się ustawodawca w art. 8a ust. 1 u.z.e.f. oraz do rozważenia zinterpretowanych pojęć w kontekście okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy.
Zdaniem Sądu, Minister w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, jak rozumie pojęcia, którymi posługuje się art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 u.z.e.f. ("krótkotrwałość służby przed 31 lipca 1990r.", "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", "szczególnie uzasadniony przypadek") i w tym kontekście nie naruszył przepisów prawa materialnego i prawa procesowego w stopniu, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy.
W decyzjach obu instancji wydanych przez Ministra w rozpoznawanej sprawie podkreślono bowiem, że z art. 8a u.z.e.f. wynikające z ww. przepisu przesłanki powinny być spełnione łącznie, jak również wyjaśniono, że niespełnienie jednej z nich wskazuje na niemożliwość wyłączenia stosowania wobec Skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f. Przepis ten stanowi bowiem, że minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f. w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (pkt 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (pkt 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Minister, czego nie kwestionuje Skarżący, w rozpoznawanej sprawie ustalił, że Skarżący nie pełnił służby po 12 września 1989r., ponieważ po 21 listopada 1983r. nie podjął ponownie służby. W kontekście tego stwierdzenia należało zatem uznać, że Minister rzeczywiście nie miał możliwości zbadania rzetelności wykonywania przez Skarżącego zadań i obowiązków po 12 września 1989r., w szczególności z narażeniem życia i zdrowia. Tym samym przepis art. 8a u.z.e.f. nie mógł być zastosowany wobec Skarżącego.
Zdaniem Sądu, nawet, gdyby uznać, że w takim przypadku powinno zapaść rozstrzygnięcie formalne – postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie, stosownie do art. 61a k.p.a. - Skarżący nie mógłby uzyskać korzystnej dla siebie decyzji – pozwalającej na wyłączenie stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f. Uwzględnienie zatem przez Sąd skargi z tego powodu nie mogłoby przynieść Skarżącemu oczekiwanego skutku - wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f. Należało zatem uznać, że nawet jeśli wystąpiłaby ww. wadliwość proceduralna, nie miałaby ona i nie mogła mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.
Sąd stwierdza również, że brak wypełnienia jednej z przesłanek wskazanych w art. 8a u.z.e.f., daje Ministrowi możliwość do odmowy wyłączenia stosowania wobec Skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f. Skoro Skarżący nie pełnił służby po 12 września 1989r., nigdy nie mógłby spełnić wymogów przewidzianych w art. 8a u.z.e.f. i w tym kontekście prawidłowe było stanowisko Ministra, że powyższe wyklucza możliwość zastosowania wobec Skarżącego wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f. bez potrzeby szczegółowego uzasadnienia kolejnych przesłanek. W kontekście ostatniego ze stwierdzeń należało przyjąć, że nawet, gdyby Minister w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo odniósł się do pozostałych przesłanek wskazanych w art. 8a u.z.e.f., nie zapadłaby oczekiwana przez Skarżącego decyzja. Skarżący nie powoływał się przy tym na jakąkolwiek okoliczność, która wskazywałaby na zajście przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku". W tym kontekście niezasadne jest odnoszenie się do zarzutów podniesionych w skardze i obszernie uzasadnionych przez Skarżącego, szczególnie w aspekcie kwestionowania okresu służby na rzecz totalitarnego państwa i wykonywanych przez Skarżącego czynności.
Sąd jednakowoż wskazuje, że wprawdzie dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone (art. 76 § 1 k.p.a.), z treści art. 76 § 3 k.p.a. wynika, że przepisy art. 76 § 1 i 2 k.p.a. nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów wymienionych w tych przepisach. Jest to konsekwencja zasady prawdy obiektywnej, wynikającej z art. 7 k.p.a., który stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Warto jednak zauważyć, że Skarżący w toku postępowania prowadzonego przez Ministra nie przedłożył żadnego dokumentu, który mógłby podważyć stanowisko IPN wyrażone w piśmie z [...] marca 2017r. nr [...].
5. Sąd nie znalazł też podstaw do uwzględnienie zarzutu naruszenia art. 2, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 ust. 1 i 2, art. 30, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i 2, art. 42 ust. 1 i 3, art. 47, art. 45 ust. 1, art. 64 ust. 1 i 2, art. 67 ust. 1, art. 71 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 3, art. 6-10, art. 14 i preambuły Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2, art. 12 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka z 10 grudnia 1948r., art. 17 ratyfikowanego przez Polskę Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych z 16 grudnia 1966r., pkt 11-13 i 15 Rezolucji Nr 1096 z 27 czerwca 1996r. Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy w związku z pkt 15-16 stanowiącego jej integralną część do Raportu Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy Konwencji sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950r., art. 1, art. 3, art. 23 i normami prawnymi wyrażonymi w preambule Statutu Rady Europy z 5 maja 1949r., art. 21 ust. 1 Karty Praw Podstawowych UE.
Po pierwsze dlatego, że zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja Ministra nie rozstrzyga o obniżeniu świadczenia emerytalnego i wydano ją na podstawie art. 8a u.z.e.f.
Po drugie rolą Sądu administracyjnego, o czym mowa wyżej, jest wyłącznie kontrola kwestionowanego orzeczenia w świetne regulacji normatywnych. Natomiast ocena zasadności ich przyjęcia przez ustawodawcę wykracza poza kompetencje Sądu administracyjnego, który jest obowiązany stosować prawo (wobec zasady trójpodziału podziału władz – art. 10 Konstytucji RP). Jego stanowienie, z uwzględnieniem ram konstytucyjnych, pozostaje w kompetencjach ustawodawcy wyposażonego w demokratyczny mandat od wyborców (art. 10 i art. 95 ust. 1 Konstytucji RP). W konsekwencji, ocena tego, czy zastosowane rozwiązania są uzasadnione, należy w istocie do prawodawcy, wedle aksjologii większości – wyłonionych w demokratycznych wyborach – parlamentarzystów, o ile mieszczą się one w ramach zakreślonych generalnymi ramami Konstytucji RP. W tym kontekście warto odwołać się raz jeszcze do stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu do projektu ustawy nowelizującej u.z.e.f., w którym wskazano, iż: "zarówno Trybunał Konstytucyjny, jak i Europejski Trybunał Praw Człowieka uznały, iż wprowadzone w ustawie dezubekizacyjnej z 2009r. rozwiązania są zgodne odpowiednio z Konstytucją RP, jak i z Konwencją o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Rozwiązania wprowadzane obecnie projektowaną ustawą, są co prawda dalej idące niż te wprowadzone ustawą z 2009r., jednakże nie naruszają istoty prawa do zabezpieczenia społecznego, natomiast są niezbędne, ażeby wyeliminować dalej istniejące uprzywilejowanie byłych funkcjonariuszy pełniących służbę na rzecz totalitarnego państwa oraz pozostałych po nich osób uprawnionych do rent rodzinnych w zakresie świadczeń emerytalnych i rentowych". Dodać tylko trzeba, że ocena regulacji w zakresie zgodności z normami konstytucyjnymi należy do Trybunału Konstytucyjnego (art. 188 pkt 1 Konstytucji RP). Sąd w tym składzie, nie powziął jednak uzasadnionych wątpliwości, aby skierować doń pytanie, w myśl art. 193 Konstytucji RP.
6. Sąd, mając powyższe okoliczności na względzie uznał, że zasadne było oddalenie skargi, na mocy art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło