II SA/Wa 1229/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-10-03
Skład orzekający: Iwona Dąbrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba samotnie wychowująca niepełnosprawne dziecko, ponosząca znaczne koszty leczenia i spłacająca kredyty, której dochody są nieregularne, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego ani opłacić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Biorąc pod uwagę jej sytuację materialną, w tym dochody, wydatki na utrzymanie siebie i dziecka, koszty leczenia, spłatę kredytów oraz nieregularne alimenty, zasadne jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Stan faktyczny
Skarżąca E. J. wniosła skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy dotyczącą odmowy zakwalifikowania jej na listę osób oczekujących na najem lokalu. Została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego, w odpowiedzi na co wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jako powody wskazała samotne wychowywanie niepełnosprawnego dziecka, znaczne koszty leczenia, nieregularne alimenty oraz spłatę kredytów, co uniemożliwia jej opłacenie adwokata i grozi bezdomnością.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił ustanowić dla E. J. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy i zwolnić ją od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 3 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. J. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. w przedmiocie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu postanawia 1. ustanowić dla E. J. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W., 2. zwolnić E. J. od kosztów sądowych.
E. J. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. w przedmiocie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu.
Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 17 lipca 2014 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
W odpowiedzi na powyższe skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz przyznania profesjonalnej pomocy prawnej w osobie adwokata. We wniosku wskazała, że jest matką samotnie wychowującą niepełnosprawne dziecko i ponosi w związku z tym znaczne koszty leczenia. Zasądzone na rzecz syna alimenty są przez jego ojca uiszczane nieregularnie. Ponadto spłaca w chwili obecnej dwa kredyty. Dodatkowo podniosła, że nie stać ją w takiej sytuacji na opłacenie adwokata, a sama nie orientuje się w przepisach prawnych. Zaznaczyła, że niniejsza sprawa jest dla niej bardzo ważna, gdyż w przypadku utrzymania odmowy wpisania jej na listę osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu grozi jej bezdomność. Z załączonego formularza wynikało, że nie posiada żadnego majątku.
Pismem z dnia 21 sierpnia 2014 r. skarżąca została wezwana do przestawienia, w terminie 14 dni, dokumentów poświadczających dochody, stan majątkowy oraz możliwości płatnicze, w tym: wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia oraz dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków – wszystko za okres ostatnich 3 miesięcy, a także odpisów zeznań podatkowych za 2012 r. i 2013 r.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca złożyła przy piśmie z dnia 5 września 2014 r. żądane dokumenty, w tym: historię prowadzonych rachunków bankowych za okres trzech miesięcy, zaświadczenia z urzędu skarbowego dotyczące opodatkowanego dochodu w 2012 oraz 2013 r., harmonogram spłaty kredytów, zaświadczenie o dochodach wystawione przez pracodawcę oraz zaświadczenie o niepełnosprawności syna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na podstawie materiałów zgromadzonych w aktach sprawy, we wniosku o przyznanie prawa pomocy i załączonych do niego dokumentów, jak również dokumentów załączonych do pisma z dnia 5 września 2014 r. Sąd ustalił co następuje.
Zgodnie z przedstawionym przez skarżącą zaświadczeniem pracodawcy z dnia [...] września 2014 r. jest ona zatrudniona na umowę o pracę na czas określony do dnia [...] sierpnia 2017 r., a średnie wynagrodzenie za okres trzech miesięcy poprzedzających datę wystawienia zaświadczenia wynosiło 1948,07 (słownie jeden tysiąc dziewięćset czterdzieści osiem 7/100) złotych netto.
Natomiast z załączonych przez nią wydruków potwierdzeń przelewów oraz historii rachunku bankowego wynika, że ponosi ona regularne wydatki z tytułu czynszu w wysokości 520 (słownie: pięćset dwadzieścia) złotych, spłaty dwóch kredytów bankowych, których wysokość rat wynosi odpowiednio 170 (sto siedemdziesiąt) oraz 218 (dwieście osiemnaście) złotych. Z powyższego wynika, że średnie miesięczne wydatki skarżącej wynoszą co najmniej 908 (dziewięćset osiem) złotych miesięcznie, co oznacza, że na utrzymanie dwóch osób, w tym małoletniego syna, pozostaje kwota ok. 1000 (jeden tysiąc) złotych Ponadto wskazać należy, że wobec syna skarżącej wydane zostało przez Miejski Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. orzeczenie nr [...], którym zaliczono go do osób niepełnosprawnych, jako przyczynę tejże wskazując epilepsję. Ponadto z załączonej historii rachunku bankowego wynika, że istotnie alimenty na rzecz syna są wpłacane nieregularnie (w badanym okresie trzech miesięcy zaledwie jedna wpłata), co nie pozwala przyjąć kwoty tej jako stałe źródło przychodu, wspomagającego utrzymanie dziecka.
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej: p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ustawodawca użył w tym przepisie określenia "gdy wykaże", co oznacza, że wnioskodawca ma obowiązek udowodnić i przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji określonej w art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym – komentarz" ; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek; wydanie II – Kantor Wydawniczy ZAKAMYCZE 2006; str. 554).
W ocenie Sądu skarżąca w sposób należyty wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w sprawie, wynoszących na obecnym etapie kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem wpisu od skargi, jak również opłacić pomocy profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Biorąc pod uwagę, że powyższe wyliczenia nie obejmują codziennego utrzymania dwojga osób, zasadnym jest przyjęcie, że opłacenie kosztów postępowania oraz pomocy profesjonalnego pełnomocnika wykracza poza możliwości płatnicze skarżącej.
Z tych względów, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło