II SA/Wa 123/17
WyrokWSA w Warszawie2017-07-27
Skład orzekający: Janusz Walawski, Andrzej Góraj, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała zarządu dzielnicy odmawiająca zamiany lokalu mieszkalnego z powodu niespełnienia kryterium metrażowego jest zgodna z prawem, jeśli wnioskodawca lub osoba z nim zamieszkująca znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej?Ratio decidendi
Uchwała zarządu dzielnicy odmawiająca zamiany lokalu mieszkalnego z powodu niespełnienia kryterium metrażowego jest niezgodna z prawem, jeśli nie uwzględniono przesłanki wyłączającej stosowanie tego kryterium, wynikającej z wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej wnioskodawcy lub osoby z nim zamieszkującej, co stanowi naruszenie przepisów materialnoprawnych i zasad postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżąca D. S. wniosła o zamianę zajmowanego lokalu na większy, argumentując, że jej syn, osoba niepełnosprawna i przewlekle chora, wymaga oddzielnego pokoju. Organ odmówił zamiany, powołując się na niespełnienie kryterium metrażowego (11,18 m2 na osobę zamiast wymaganego minimum 6 m2). Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów uchwały Rady m.st. Warszawy, które wyłączają stosowanie kryterium metrażowego w przypadku trudnej sytuacji zdrowotnej.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Janusz Walawski Sędzia WSA – Andrzej Góraj Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant – spec. Ewa Kielak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2017 r. sprawy ze skargi D. S. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie zamiany lokalu w ramach mieszkaniowego zasobu – stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały –
Zarząd Dzielnicy [...] W. uchwałą z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w sprawie rozpatrzenia wniosku o zamianę lokalu w ramach mieszkaniowego zasobu, działając na podstawie § 6 ust. 1 pkt 2, § 45 pkt 5 i § 50 ust. 1 Statutu Dzielnicy [...] W. stanowiącego załącznik nr 7 do Uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady m. st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania Statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy (tekst jedn. Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r. poz.420), § 6 pkt 8 uchwały Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. nr XLVI/1422/2008 w sprawie przekazania dzielnicom do wykonania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r. poz. 6725) oraz na podstawie § 24 ust. 1 i § 8 ust. 1 pkt. 1 lit d) w zw. z § 4 pkt 1 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. nr LVIII/1751/2009 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m. st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132 z dnia 13 sierpnia 2009 r. poz. 3937 ze zm.), uchwalił, co następuje:
§ 1. Zarząd Dzielnicy [...] W. po rozpatrzeniu wniosku o zamianę lokalu zaopiniowanego przez Komisję Mieszkaniową, rozstrzygnął o niezakwalifikowaniu i nieumieszczeniu na liście osób oczekujących na zamianę Pani D. S. zam. ul. [...] w W.
§ 2. Wykonanie Uchwały powierza się Naczelnikowi Wydziału Zasobów Lokalowych.
§ 3. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.
W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca D. S. wystąpiła z wnioskiem o zamianę obecnie zajmowanego lokalu na lokal o większej powierzchni, dwupokojowy, z pełnym wyposażeniem technicznym i balkonem. O zamianę ubiegają się 2 osoby. Aktualny lokal nr [...] przy ul. [...] położony jest na II piętrze, składa się z pokoju i kuchni o pow. użytkowej 38,84 m2 w tym mieszkalnej 22,36 m2, a wyposażenie lokalu to : instalacja elektryczna, wodno – kanalizacyjna, gaz, co, łazienka z wc. Sprawa zamiany lokalu została rozpatrzona w oparciu o przepisy uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. nr LVIII/1751/2009 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...]. Na podstawie zebranych dokumentów i oświadczeń ustalono, że powierzchnia mieszkalna obecnie zajmowanego lokalu przypadająca na jedną osobę wynosi 11,18 m2 a średni dochód brutto przypadający na 1 osobę gospodarstwa domowego D. S. wynosi 1.020,38 zł. W związku z powyższym wnioskodawca nie spełnia wymogów określonych w przepisach powyższej uchwały do uzyskania kwalifikacji do najmu lokalu komunalnego w ramach zamiany obecnie zajmowanego lokalu w oparciu o § 8 ust. 1 pkt 1 lit. d) w związku z § 4 pkt 1 z uwagi na powierzchnię mieszkalną przypadającą na jedną osobę zamieszkałą 11,18 m2, która zapewnia minimum metrażowe dla osób uprawnionych do wspólnego zamieszkiwania. Ponadto syn skarżącej posiada orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu znacznym wydane na stałe i z tego powodu wymieniona w 2014 r. wystąpiła o rozkwaterowanie z lokalu nr [...] przy ul. [...] (1 pokój z kuchnią) na dwa odrębne lokale dla siebie z synem oraz dla córki z rodziną. W wyniku pozytywnej kwalifikacji otrzymała dla siebie i chorego syna aktualny osobny lokal nr [...] przy [...], który przyjęła i w dniu [...] marca 2016 r. podpisała umowę najmu. Wniosek skarżącej został przeanalizowany i zweryfikowany przez WZL oraz zaopiniowany przez Komisję Mieszkaniową. Reasumując, niezakwalifikowanie i nieumieszczenie D. S. na liście osób oczekujących na najem lokalu nastąpiło w oparciu o § 8 ust. 1 pkt 1 lit. d) w związku z § 4 pkt 1 uchwały, tj. przekroczone kryterium metrażowe, a ponadto z uwagi na to, że w marcu 2016 r. otrzymała pomoc mieszkaniową z uwagi na potrzebę stworzenia niepełnosprawnemu synowi odpowiednich warunków mieszkaniowych.
Pismem z dnia 21 października 2016 r. skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa zarzucając, że § 5 ust. 2 pkt 3a wyklucza stosowanie § 4 pkt 1 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z uwagi na chorobę syna.
Pismem z dnia 28 listopada 2016 r. odpowiedziano skarżącej, że otrzymała już dla siebie i chorego syna aktualny osobny lokal nr [...] przy [...], który przyjęła i w dniu [...] marca 2016 r. podpisała umowę najmu na czas nieoznaczony. Natomiast § 5 ust. 2 pkt 3 dotyczy wyłącznie spraw, gdzie w związku ze złymi warunkami lokalowymi konieczna jest pomoc niepełnosprawnym i przewlekle chorym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca D. S. wniosła o stwierdzenie sprzeczności z prawem zaskarżonej uchwały, stwierdzenie że uchwała nie podlega wykonaniu w całości, zmianę uchwały poprzez umieszczenie na liście oczekujących na zmianę lokalu na większy i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia zarzucając:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj:
1. § 5 ust. 2 pkt. 3 lit. a i b uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. poprzez całkowite pominięcie przy rozpatrywaniu wniosku o przydział lokalu powołanych wyżej przesłanek zamiany lokalu, podczas gdy podstawa ta wyłącza stosowanie § 4 pkt 1 uchwały;
2. § 8 ust. 1 pkt 1 lit d uchwały poprzez całkowite pominięcie, że w przypadku zamiany lokali usprawiedliwionej okolicznościami nie stosuje przepisów § 4 ust. 1 w przypadku okoliczności wynikających z § 5 ust. 2 pkt 3 lit a i b;
II. naruszenie przepisów postępowania mające istotne wpływ na wynik sprawy, tj. art. 76 § 1 k.p.a. a contrario polegające na błędnym ustaleniu, wbrew treści posiadanych przez organ dokumentów, że jej syn nie jest uprawniony do zamieszkiwania w oddzielnym lokalu, podczas gdy, jak wynika z orzeczenia o niepełnosprawności z [...] czerwca 2010 r. jest on uprawniony do zamieszkiwania w oddzielnym lokalu, a dotychczasowy metraż tego nie zapewnia.
W uzasadnieniu podała, że Zarząd Dzielnicy [...] całkowicie bezzasadnie pominął przesłanki wyłączające spełnianie kryterium poniżej 6 m2 na osobę wynikające z § 5 ust 2 pkt 3 lit a i b. Tymczasem jej syn jest osobą niepełnosprawną i legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności. Zgodnie z wydanym orzeczeniem, syn skarżącej jest uprawniony do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, a jego niepełnosprawność polega na opóźnieniu w rozwoju psychofizycznym wraz z dziecięcym porażeniem mózgowym i opiekę nad nim sprawuje ona sama i wyłącznie reprezentuje jego interesy. Tym niemniej, jeżeli gospodarstwo domowe składa się z dwóch osób, w tym jednej niepełnosprawnej, to brak jest podstaw do odmowy zamiany lokalu z tego powodu, że druga osoba też nie jest niepełnosprawna. W dotychczasowym lokalu mieszka wraz z synem w lokalu jednoizbowym, o pow. 22,34 m2, w którym nie ma możliwości, żeby jej syn mieszkał w oddzielnym pokoju zgodnie z orzeczeniem o niepełnosprawności. Jednocześnie niezrozumiałe są twierdzenia organu, że § 5 ust. 2 pkt 3 dotyczy wyłącznie osób niepełnosprawnych i przewlekle chorych, gdy jej syn, wspólnie z nią zamieszkujący, jest niepełnosprawny i przewlekle chory. Wobec tego przepis ten powinien znaleźć zastosowanie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalanie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
W piśmie procesowym z dnia 28 marca 2017 r. pełnomocnik skarżącej sprecyzował, iż w podstawie zarzutu wskazane naruszenie § 8 ust. 1 pkt 1 lit d w zw. z § 5 ust 2 pkt 3 uchwały nr LVIII/1751/2009 dotyczy naruszenia prawa materialnego, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż badaniu podlega zawsze przesłanka dotycząca kryterium metrażowego (o której mowa w § 4 uchwały) oraz że w zakres pojęcia powyższej normy wchodzi przyznanie lokalu zamiennego w 2016 r., podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, iż przy spełnieniu warunków wynikających z § 5 ust. 2 pkt 3 uchwały, dla rozstrzygnięcia sprawy nie są brane przesłanki wymienione w § 4 uchwały (w tym kryterium metrażowe), a przepis nie uzależnia odmowy wydania lokalu od wcześniejszego jego przydzielenia w 2016 r. W tej sytuacji wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i zasądzenie kosztów pomocy prawnej z urzędu według norm przepisanych oświadczając, iż koszty te nie zostały pokryte ani w całości, ani w części.
W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca jest osobą zamieszkującą z osobą niepełnosprawną tj. synem M. S., z którym zamieszkuje w jednym, tym samym pokoju o pow. 22,36 m2. Mieszkanie składa się z jednej izby, w której mieszkają dwie osoby. Znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenie psychologiczne z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] wskazuje, iż M. S. wykazuje zaburzenia psychiczne pod postacią stanów dysfotycznych objawiających się drażliwościa. pobudzeniem i agresją. Przejawia trudności w kontaktach społecznych i niską zaradność życiową. Jak wskazano, z uwagi na charakter zaburzeń, sposób ich objawiania się oraz przewlekłość wymaga on stabilnych warunków życiowych, w tym mieszkaniowych. Przywołano również znajdujące się w aktach sprawy, zaświadczenie wydane przez lek med. M. P., psychiatrę z dnia [...] września 2015 r., która opisuje zachowanie M. S. wskazując, iż "Pomimo dużej dawki leków okresowo jest pobudzony, agresywny w stosunku do matki (...)". Podobne wnioski można wyciągnąć z innej opinii, tj. opinii Środowiskowego Domu Samopomocy "[...]" z dnia [...] września 2015 r. dotyczące funkcjonowania M. S. w Środowiskowym Domu Samopomocy "[...]" Typu B (dla osób z niepełnosprawnością intelektualną), w której wskazuje się na trudną sytuację domową (w tym zwłaszcza mieszkaniową), a która to stanowi duże obciążenie dla M. S., ponieważ przebywa w pokoju z innymi osobami, co powoduje, iż nie jest on w nim w stanie wypocząć. Wpływa to negatywnie na stan jego choroby i intensywność zaburzeń. Powyższe wskazania lekarzy specjalistów, potwierdzone odpowiednimi zaświadczeniami, wskazują na zaawansowany stopień niepełnosprawności umysłowej, jak również zaburzenia psychiczne objawiające się nie tylko agresją w stosunku do osób trzecich, lecz również do najbliższego otoczenia, tj. do skarżącej. Sugerowane jest również, iż M. S. powinien przebywać w osobnym pokoju, gdyż współdzielenie izby z inną osobą, brak odpoczynku i prywatności negatywnie wpływa na jego stan psychiczny, w szczególności, iż jest on już dorosłym mężczyzną w wieku ponad 30 lat. Uchwała nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy w § 8 ust. 1 pkt d) wskazuje, iż w ramach mieszkaniowego zasobu mogą być dokonywane zamiany lokali z inicjatywny najemcy jeśli: celem zamiany jest uzasadniona poprawa warunków mieszkowych poprzez zamianę na lokal o większej powierzchni mieszkaniowej lub użytkowej, jeśli spełnione są kryteria określone w § 4, z zastrzeżeniem § 5 ust. 2 pkt 3 Uchwały Rady (...). W powyższym przepisie wskazano zatem, iż co do zasady do zamiany lokalu niezbędne jest spełnienie przesłanek określonych w § 4 uchwały, tj. spełnienie kryterium a) majątkowego i b) metrażowego, chyba że wnioskodawca wypełnia przesłanki wymienione w § 5 ust. 2 pkt 3 uchwały. W takim przypadku, kryterium a) majątkowe i b) metrażowe nie jest brane pod uwagę i nie ma dla rozstrzygnięcia żadnego znaczenia. Tymczasem organ wskazuje, iż podstawą rozstrzygnięcia jest § 8 ust. 1 pkt 1 lit d) w zw. z art. 4 pkt 1 Uchwały Rady i brak spełnienia przesłanek w nim wskazanych, tj. przekroczenie kryterium metrażowego oraz otrzymanie pomocy mieszkaniowej w 2016 r. W uzasadnieniu do zaskarżonej uchwały potwierdzono, iż podstawą odmowy jest przekroczenie progu metrażowego przypadającej na jedną osobę, która w przypadku skarżącej wynosi 11,18 m2 (tj. powyżej minimum 6m2) i która to zdaniem organu zapewnia minimum metrażowe dla osób uprawnionych do wspólnego zamieszkania. Oceniając legalność zaskarżonej uchwały, a w kontekście wynikających z przesłanek § 8 ust. 1 pkt d w zw. z art. 4 pkt 1 Uchwały Rady stwierdzono, że organ pomimo, iż prawidłowo ustalił stan niepełnosprawności osoby zamieszkującej ze skarżącą (tj. M. S.), na skutek błędnej wykładni przepisu § 8 ust. 1 pkt d Uchwały Rady nie poddał go wszechstronnej analizie i ocenie w oparciu o zawartą w nim normę lex specialis, tj. § 5 ust. 2 pkt 3, opierając się wyłącznie na generalnym powiązaniu przepisu z § 4 Uchwały Rady. W konsekwencji, doprowadziło to do bezzasadnej odmowy zamiany lokalu wyrażonej w zaskarżonej uchwale, podczas gdy skarżąca spełniła wszystkie warunki do jego przyznania. Wskazano, że zgodnie § 5 ust. 1 pkt 3 Uchwały Rady postanowień § 4 uchwały nie stosuje się do osób pozostających w związku z warunkami mieszkaniowymi w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej obejmującej:
a) niepełnosprawność wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania,
b) ciężką, przewlekłą chorobę wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania.
Znajdujące się w aktach sprawy, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] czerwca 2010 r. wydane przez Miejski Resort ds. Orzekania o Niepełnosprawności potwierdza, iż M. S. posiada znaczny stopień niepełnosprawności umysłowej. Zgodnie z zaleceniami wydanego na podstawie art. 6b ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust 1 i art. 6b ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ma prawo zamieszkiwania w osobnym pokoju (pkt 10 zaświadczenia). Powyższe oznacza, iż organ przy ocenie zasadności wniosku skarżącej, nie powinien badać przesłanek określonych w § 4 uchwały Rady. Pomimo, iż organ w zaskarżonej uchwale nie powołuje się na § 6 ust. 1 pkt 2 Uchwały Rady, z ostrożności procesowej wskazano, iż obecnie zajmowany lokal został skarżącej przydzielony na podstawie § 8 ust. 1 pkt 1 lit e) Uchwały Rady tj. w celu rozkwaterowania odrębnych gospodarstw domowych, a nie w celu poprawy warunków mieszkaniowych, o których mowa w § 8 ust. 1 pkt 1 lit d Uchwały Rady. Obecnie złożony przez skarżącą wniosek dotyczył właśnie zamiany lokalu w celu poprawy warunków zamieszkania w ramach mieszkaniowego zasobu, tj. oparty jest na § 8 ust. 1 pkt 1 lit d Uchwały Rady. Oznacza to, iż § 6 ust 1 pkt 2 Uchwały Rady powyższej nie znajduje w sprawie zastosowania, gdyż otrzymany przez skarżącą lokal został przydzielony w celu w celu rozkwaterowania odrębnych gospodarstw domowych, a nie w celu poprawy warunków mieszkaniowych, o które wnosi dopiero obecnie. Brak jest zatem podstaw prawnych po powoływania się przez organ na okoliczność przydzielenia jej w 2016 r. lokalu.
Organ w piśmie procesowym z dnia 18 kwietnia 2017 r. podtrzymał stanowisko z odpowiedzi na skargę wnosząc jednocześnie o przeprowadzenie rozprawy. W uzasadnieniu podał, że § 5 ust. 2 pkt 3 uchwały ma zastosowanie do osób, które w związku z warunkami mieszkaniowymi pozostają w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej obejmującej m.in. niepełnosprawność lub chorobę, zaś w rozpoznawanej sprawie stan zdrowia skarżącej nie pozostaje w związku z obecnymi warunkami mieszkaniowymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Podstawą materialno – prawną zaskarżonej uchwały Zarząd Dzielnicy [...] W. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w sprawie rozpatrzenia wniosku o zamianę lokalu w ramach mieszkaniowego zasobu, stanowił m.in. § 8 ust. 1 pkt. 1 lit d) w zw. z § 4 pkt 1 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. nr LVIII/1751/2009 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m. st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132 z dnia 13 sierpnia 2009 r. poz. 3937 ze zm.). W myśl § 8 ust. 1 pkt. 1 lit d) uchwały, w ramach mieszkaniowego zasobu mogą być dokonywane zamiany lokali z inicjatywy najemcy, jeżeli celem zamiany jest uzasadniona poprawa warunków mieszkaniowych poprzez zamianę na lokal o większej powierzchni mieszkalnej lub użytkowej, jeśli spełnione są kryteria określone w § 4, z zastrzeżeniem § 5 ust. 2 pkt 3 i § 5 ust. 3a. Natomiast stosownie do treści § 4 pkt 1 uchwały, lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, ze skarżąca D. S. wraz z synem M. S. zajmuje obecnie lokal nr [...] przy ul. [...] w W., który składa się z 1 pokoju i kuchni o pow. użytkowej 38,84 m2 w tym mieszkalnej 22,36 m2, zatem powierzchnia mieszkalna obecnie zajmowanego lokalu przypadająca na jedną osobę wynosi 11,18 m2. Stąd też, gdyby kierować się tylko tą przesłanką, to faktycznie można by uznać, że nie spełnia ona – jak uznał organ – warunków do zamiany lokalu.
Natomiast – jak już wyżej wskazano – kryteria z § 4 pkt 1 stosuje się z zastrzeżeniem m.in. § 5 ust. 2 pkt 3 uchwały, zaś w myśl tego przepisu, postanowień § 4 pkt 1 nie stosuje się m.in. do osób pozostających w związku z warunkami mieszkaniowymi w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej obejmującej w szczególności:
a) niepełnosprawność wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania,
b) ciężką, przewlekłą chorobę wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania,
W rozpoznawanej sprawie natomiast bezspornym jest, że osobą uprawnioną do wspólnego zamieszkania ze skarżącą jest jej [...]-letni syn M. S., który na mocy postanowienia Sądu Okręgowego w W. [...] w W. [...] Wydział [...] z dnia [...] maja 2006 r. sygn. akt [...], został ubezwłasnowolniony z powodu niedorozwoju umysłowego. Niezależnie od powyższego z orzeczenia z dnia [...] czerwca 2010 r. wydanego przez Miejski Resort ds. Orzekania o Niepełnosprawności wynika, że M. S. posiada znaczny stopień niepełnosprawności z uwagi na [...] (choroby neurologiczne), 1-U (upośledzenie umysłowe i 06-E (epilepsja), zaś w pkt 10 orzeczenia stanowi się, że względu na stan zdrowia wymaga on oddzielnego pokoju. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na fakt, że skarżąca w uzasadnieniu wniosku o zamianę lokalu mieszkalnego (pkt 14),który wpłynął do organu w dniu 19 lipca 2017 r., dokładnie opisała sytuacją związaną z chorobą syna i prosząc o przyznanie jej "lokalu 2 pokojowego z balkonem", precyzyjnie dowiodła swoje żądanie. Badając rozpoznawaną nie sposób również pominąć milczeniem faktu, że z zaświadczenia psychologicznego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] wynika, iż M. S. wykazuje zaburzenia psychiczne pod postacią stanów dysfotycznych objawiających się drażliwościa. pobudzeniem i agresją. Przejawia trudności w kontaktach społecznych i niską zaradność życiową i z uwagi na charakter zaburzeń, sposób ich objawiania się oraz przewlekłość wymaga on stabilnych warunków życiowych, w tym mieszkaniowych. Ponadto z zaświadczenia wydanego przez psychiatrę lek med. M. P. z dnia [...] września 2015 r., M. S. "Pomimo dużej dawki leków okresowo jest pobudzony, agresywny w stosunku do matki (...)". Podobne wnioski można wyciągnąć z innej opinii, tj. opinii Środowiskowego Domu Samopomocy "[...]" z dnia [...] września 2015 r. dotyczące funkcjonowania M. S. w Środowiskowym Domu Samopomocy "[...]" Typu B (dla osób z niepełnosprawnością intelektualną), w której wskazuje się na trudną sytuację domową (w tym zwłaszcza mieszkaniową), a która to stanowi duże obciążenie dla M. S., ponieważ przebywa w pokoju z innymi osobami, co powoduje, iż nie jest on w nim w stanie wypocząć. Wpływa to negatywnie na stan jego choroby i intensywność zaburzeń. Również z zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] lipca 2016 r. wynika, że M. S. "Ze względu na stan zdrowia pacjent wymaga oddzielnego pokoju".
Badając powyższe doszedł Sąd do przekonania, że uprawniony do wspólnego zamieszkiwania ze skarżącą D. S. jej syn M. S. w związku z warunkami mieszkaniowymi (lokal nie posiada dla niego oddzielnego pokoju), pozostaje w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej związanej z niepełnosprawnością i ciężką oraz przewlekłą chorobą.
Reasumując, wydając zaskarżoną uchwałę organ nie wziął pod uwagę opisanych powyżej istotnych okoliczności faktycznych sprawy, nie rozważył też należycie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w świetle przesłanki z § 5 ust. 2 pkt 3 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. i w sposób arbitralny przyjął natomiast, że skarżąca ma możliwość zamieszkania wspólnie z synem w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., jednakże swego stanowiska w sposób przekonujący nie uzasadnił.
Uwzględniając powyższe Sąd ocenił, że ustalony w sprawie stan faktyczny nosi cechy dowolności, co prowadzi do wniosku, że została naruszona zasada dochodzenia do prawdy obiektywnej. Stanowisko organu zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały wskazuje na pobieżną i wybiórczą ocenę okoliczności faktycznych, co przeczy dyspozycji zawartej w § 5 ust. 2 pkt 3 uchwały. Powyższy sposób załatwienia sprawy nie spełnia także standardów obowiązujących w państwie prawa. Choć Zarząd Dzielnicy prowadząc postępowanie w przedmiotowej sprawie był zobowiązany stosować przepisy procesowe zawarte w w wyżej wymienionej uchwale, to jednak organ władzy publicznej nie powinien tracić z pola widzenia zasad prawnych określonych w art. 6 i 7 k.p.a. Przepisy te stanowią, iż organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, a w toku postępowania stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Tych zasad – w ocenie Sądu – w niniejszej sprawie nie respektowano i wobec powyższego zaskarżona uchwała nie mogła się ostać w obrocie prawnym.
Rozpatrując zatem sprawę ponownie, organ weźmie pod uwagę dokonaną powyżej ocenę prawną. W konsekwencji, mając na względzie procesowe i materialne przepisy uchwały z dnia 9 lipca 2009 r., w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości ustali, czy skarżąca spełnia przesłanki do zamiany lokalu z mieszkaniowego zasobu [...]. Uwzględni przy tym treść art. 75 Konstytucji RP, zgodnie z którym władze publiczne prowadzą politykę sprzyjającą zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli, w szczególności przeciwdziałają bezdomności (...).
Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że zaskarżona uchwała wydana została z rażącym naruszeniem powołanych wyżej przepisów uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy Nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r., a także z naruszeniem zasad dobrej praktyki administracyjnej i w tej sytuacji zachodzą zatem podstawy do stwierdzenia jej nieważności.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 147 § 1 i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło