II SA/Wa 1232/09

WyrokWSA w Warszawie2009-11-24

Skład orzekający: Przemysław Szustakiewicz, Anna Mierzejewska, Ewa Pisula - Dąbrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawomocne skazanie za przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 kk) uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń palną na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, ze względu na obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego?
Ratio decidendi
Prawomocne skazanie za przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 kk) uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń palną na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Sąd uznał, że takie skazanie rodzi uzasadnioną obawę, że osoba może użyć broni w stanie nietrzeźwości, co jest sprzeczne z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, nawet jeśli przestępstwo to nie jest wprost wymienione w katalogu przestępstw w tym przepisie. Przepis ten ma charakter obligatoryjny, a interes społeczny w zakresie bezpieczeństwa publicznego ma pierwszeństwo przed interesem indywidualnym posiadacza broni.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę A. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji utrzymującą w mocy decyzję o cofnięciu pozwolenia na broń palną. Podstawą cofnięcia pozwolenia było prawomocne skazanie A. K. za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 kk). Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA, w tym brak przeprowadzenia rozprawy i dopuszczenia dowodu z opinii biegłego psychologa, a także błędną wykładnię przepisów ustawy o broni i amunicji.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędzia WSA Ewa Pisula - Dąbrowska, Protokolant Agnieszka Bieniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2009 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną [...] - oddala skargę - Komendant Główny Policji działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] cofającej A. K. pozwolenie na broń palną [...]. W uzasadnieniu organ wskazał następujący stan faktyczny. W związku z ustaleniem przez organ I instancji, że Sąd Rejonowy w S. wyrokiem z dnia [...] września 2008 r. sygn. akt [...] (prawomocnym od dnia [...] kwietnia 2009 r.), uznał A. K. winnym popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 kk, tj. prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości [...], za co orzekł karę [...]. Komendant Wojewódzki Policji w B. uznał, iż uzasadnia to zakwalifikowanie strony do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, tj. takich, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw i w konsekwencji wydał decyzję cofającą pozwolenie na broń. Od tej decyzji strona wniosła w ustawowym terminie odwołanie do Komendanta Głównego Policji, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Komendant Główny Policji po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego wskazał, że A. K. został prawomocnie skazany za popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Oznacza to, iż w sprawie zachodzi obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Wynika ona z faktu, iż dopuścił się on czynu prawem zabronionego, wymierzonego w bezpieczeństwo w komunikacji (art. 178a § 1 kk), a okoliczności jego popełnienia świadczą o lekceważeniu przez niego przepisów prawa, co uzasadnia obawy, iż może on użyć broni sprzecznie z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Organ przyznał, że wprawdzie czyn popełniony przez stronę nie został wprost wskazany w wyżej przywołanym przepisie ustawy o broni i amunicji jako przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń, niemniej jednak wymieniony w tym przepisie katalog okoliczności zobowiązujących organy Policji do takiego rozstrzygnięcia nie ma charakteru zamkniętego, a jedynie przykładowy. Podkreślał też, że przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji ma charakter obligatoryjny, co w związku z treścią wyroku sądowego nie mogło skutkować innym, niż zapadło rozstrzygnięciem. Komendant Główny Policji podniósł, że do przesłanek nakazujących cofnąć pozwolenie na broń należy zaliczyć przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a zwłaszcza te, których jednym ze znamion jest stan nietrzeźwości sprawcy, a takim jest czyn z art. 178a § 1 kk, ze względu na wysoki stopień szkodliwości społecznej, związany z zagrożeniem dla życia i zdrowia także innych uczestników ruchu drogowego, jego umyślność oraz ewentualne skutki. W ocenie organu okoliczności popełnienia czynu, w tym zwłaszcza wysokie stężenie alkoholu w organizmie sprawcy [...], daje podstawę do powzięcia obawy, że w podobnym stanie może zachować się równie nieodpowiedzialnie i sięgnie po broń. Organ wskazał, iż zainteresowany wykazał się nieodpowiedzialnością i lekceważącym podejściem do obowiązującego prawa i z tego tytułu nie daje gwarancji zgodnego z prawem posiadania i używania broni [...], w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Organ wyjaśnił, iż od osób posiadających pozwolenie na broń, biorąc pod uwagę reglamentacyjny charakter ustawy i związek między rodzajem dobra, którym mogą one dysponować na podstawie pozwolenia, a wymogiem ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, organy właściwe do wydawania pozwoleń mają prawo wymagać nieskazitelnej postawy, przejawiającej się przede wszystkim poszanowaniem porządku prawnego. Takie postępowanie stanowi bowiem swoistą rękojmię przestrzegania przez nie także przepisów ustawy o broni i amunicji, w szczególności dotyczących bezpiecznego jej posiadania i używania - w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Komendant Główny Policji podkreślił, że popełnienie przez A. K. przestępstwa, które pośrednio godziło także w życie, zdrowie i mienie innych uczestników ruchu drogowego, znosi jego wiarygodność w kontekście dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, przyjętego za podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia sprawy. Przepis ten ma charakter obligatoryjny, co oznacza, że ustawodawca zobowiązał organy Policji do cofnięcia pozwolenia na broń osobie, o której w nim mowa, dając tym samym prymat interesowi społecznemu, a nie interesowi strony wyrażającemu się w jej chęci dalszego posiadania broni. Komendant Główny Policji podkreślił, iż wziął pod uwagę okoliczności świadczące pozytywnie o stronie, w tym jednorazowość przestępczego zachowania, korzystne opinie z miejsca zamieszkania [...], jednakże nie eliminują one obawy, o której stanowi przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 omawianej ustawy. Całokształt okoliczności sprawy, a przede wszystkim charakter i okoliczności popełnionego przez skarżącego czynu wskazują, że w jego przypadku należy cofnąć pozwolenie na broń palną [...]. W dniu 30 czerwca 2009 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożył A. K. Skarżący zarzucił Komendantowi Głównemu Policji naruszenie: • art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 7, 8, 9 i 10 kpa poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób, który nie gwarantował pogłębienia zaufania obywateli do organów państwa oraz zaniechanie przez organ II instancji podjęcia z urzędu kroków, które zmierzałby do wyjaśnienia sprawy, • art. 75 kpa poprzez zaniechanie dopuszczenia przez organ z urzędu opinii biegłego psychologa na okoliczności zbadania, czy istotnie strona stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego, • art. 89, 77, 78 i 81 kpa poprzez zaniechanie przeprowadzenia przez organ I instancji i zaakceptowanie tego faktu przez Komendanta Głównego Policji rozprawy administracyjnej, która zagwarantowałaby zbadanie materiału dowodowego w tym ww. opinii biegłego, • art. 104, 107 § 1 i § 3 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji naruszającej przepisy prawa, • naruszenia art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez przyjęcie błędnej wykładni, iż w sytuacji skarżącego istnieją przesłanki do cofnięcia mu pozwolenia na broń. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 20, 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej: kpa. Według pierwszego z powołanych przepisów cofnięcie pozwolenia na broń, dopuszczenia do posiadania broni oraz unieważnienie karty rejestracyjnej broni pneumatycznej następuje w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast w myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Zgodnie zaś z treścią art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W myśl art. 268a kpa organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważnić pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy wymienia przykładowo takie przestępstwa, których popełnienie najczęściej wskazuje, że ich sprawca zalicza się do kategorii osób wskazanych tym przepisem. Wśród przestępstw tych ustawa nie wymienia przestępstwa z art. 178a § 1 kk, które ustawodawca zaliczył do przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a nie przestępstw przeciwko zdrowiu, życiu czy mieniu. Niemniej jednak przedmiotem ochrony tego przepisu jest życie i zdrowie człowieka. Podkreślić należy, że prawo do broni stanowi szczególne uprawnienie, przysługujące osobom, które spełniają określone ustawą warunki. Prawo to jest ściśle związane z ochroną bezpieczeństwa i porządku publicznego, tym samym osoba uzyskująca pozwolenie na broń musi pozostawać poza wszelkim podejrzeniem, co do prawdopodobieństwa popełnienia przez nią czynu mogącego naruszyć bezpieczeństwo i porządek publiczny. W związku z powyższym ustawodawca zakazał wydawania pozwoleń na broń osobom skazanym prawomocnymi wyrokami oraz tym, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw określonych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o boni i amunicji, a także nakazał cofnięcie takim osobom już otrzymanych pozwoleń, z uwagi na obawę użycia broni sprzecznie z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, przyjmując, że w sytuacji konfliktu interesów, indywidualnego strony oraz społecznego, pierwszeństwo należy przyznać interesowi społecznemu. Ustawodawca co do zasady wykluczył możliwość posiadania prawa do broni przez osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w interesie sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Pojęcie "uzasadniona obawa" jest pojęciem niedookreślonym, które opiera się na prognozie przewidywanych zachowań posiadacza broni. Ustawodawca uznał bowiem, że choć prognoza jest pewnym wybiegiem w przyszłoś i nie zawiera w sobie elementu pewności, to z uwagi na zagrożenia jakie niesie ze sobą posiadanie broni i konieczność ochrony społeczeństwa przed tymi zagrożeniami, można i należy brać ją pod uwagę. W rozpoznawanej sprawie przesłanką cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną [...] był fakt skazania ww. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] września 2008 r., za czyn z art. 178a § 1 kk, tj. za kierowanie samochodem w stanie nietrzeźwości. Dodatkowo orzeczono wobec niego, na podstawie art. 42 § 1 i 2 kk i art. 43 § 1 pkt 1 kk, środek karny [...]. Należy podkreślić, że broń nie może stwarzać zagrożenia dla osób trzecich, zagrożenie takie z całą pewnością występuje w sytuacji posługiwania się bronią przez osoby, które mają nad nią ograniczoną kontrolę, a do takich osób można zaliczyć osoby znajdujące się w stanie nietrzeźwości. W ocenie Sądu, dopuszczenie się przez skarżącego prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, nawet jednorazowo, rodzi uzasadnioną obawę, że w takim samym lub podobnym stanie może on korzystać z posiadanej broni, a tym samym w rezultacie używać jej z narażeniem życia i zdrowia innych osób, tzn. w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Spełnienie przesłanki zaliczenia skarżącego do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, musiało skutkować, cofnięciem pozwolenia na broń przez właściwy organ. Obowiązek taki nakłada bowiem na organ przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy. W okolicznościach niniejszej sprawy podnoszony przez skarżącego dotychczasowy nienaganny tryb życia, w tym pozytywne opinie nie mogły mieć wpływu na decyzje organów Policji. Wyrok, jaki zapadł w stosunku do skarżącego, pozwolił organowi na uznanie, że jest on osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 kk było bowiem przesłanką do oceny osoby skarżącego w kontekście okoliczności składających się na bezpieczne posiadanie i korzystanie z broni. Prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości, potwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu, dało podstawę, jak słusznie wskazał organ, by powziąć obawę, że skarżący w podobnym stanie może zachować się równie nieodpowiedzialnie i sięgnąć po broń. Zachowanie takie z całą pewnością nie gwarantuje prawidłowego i bezpiecznego korzystania z broni. Nadto jak z wynika z akt sprawy skarżący był trzykrotnie karany za wykroczenia w ruchu drogowym, co dodatkowo potwierdza, iż istnieją przesłanki do przyjęcia, iż skarżący jest osobą nieodpowiedzialną, która nie gwarantuje prawidłowego obchodzenia się z bronią palną. Wbrew zarzutom skarżącego zaskarżona decyzja jest zgodna ze stanem faktycznym i prawnym i nie nosi również cech dowolności. Organ dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, należycie uzasadnił również treść rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, czy naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie okoliczności mogłyby spowodować uchylenie zaskarżonej decyzji. Odnosząc się natomiast do zarzutu A. K. o zaniechanie dopuszczenia z urzędu dowodu z opinii biegłego z zakresu psychologii celem wypowiedzenia się, czy w jego przypadku istnieje obawa użycia broni w celu sprzecznym z bezpieczeństwem i porządkiem publicznym należy wskazać, iż wydanie takiej opinii nie miałoby wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy. W sprawie bowiem nie jest istotny stan psychiczny strony, a organy policyjne nie zarzucały skarżącemu braku predyspozycji psychofizycznych do posiadania broni. Podstawą cofnięcia pozwolenia na broń jest natomiast zaliczenie A. K. do kategorii osób, co do których zachodzi obawa, określona w art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy. Organy nie miały także obowiązku przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, bowiem zgodnie z treścią art. 89 kpa rozprawę przeprowadza się wtedy, gdy: • zapewni to przyśpieszenie lub uproszczenie postępowania, • przyczyni się do osiągnięcia celu wychowawczego, • wymaga tego przepis prawa materialnego, • zachodzi konieczność uzgodnienia interesów stron, • istnieje potrzeba wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków, biegłych lub dowodu z oględzin. W sprawie żadna z tych przesłanek nie nastąpiła, gdyż przepisy ustawy o broni i amunicji nie wymagają przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Jak wynika z okoliczności sprawy rozprawa nie miałaby charakteru wychowawczego, nie ma tu konieczności uzgadniania sprzecznych interesów stron, brak jest powodów dla których można byłoby uznać , że rozprawa przyczyni się do przyśpieszenia postępowania, a jak to było wyżej wskazane nie było także potrzeby przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło