II SA/Wa 1233/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów uchyla zaskarżoną decyzję Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z (...) kwietnia 2019 r. nr (...), na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2019 r. poz. 288, zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową), odmówił wyłączenia stosowania wobec R. D. art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: R. D. wnioskiem z dnia (...)września 2017 r. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w 1953 r. jako słuchacz w Oficerskiej Szkole Milicji Obywatelskiej w [...] odbywał zasadniczą służbę wojskową; nie pobierając żadnego wynagrodzenia, ani nie posiadając żadnego dokumentu, stwierdzającego przynależność do Milicji Obywatelskiej. Do 1955 r. kontynuował naukę w Ośrodku Szkolenia Oficerów Milicji Obywatelskiej w (...). W lipcu 1955 r. rozkazem Komendanta Wojewódzkiego został mianowany Komendantem Posterunku Milicji Obywatelskiej. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji przeanalizował, co następuje: Z akt sprawy wynika, że strona została zwolniona ze służby z Rejonowego Urzędu Spraw Wewnętrznych w S. w dniu (...) lipca 1990 r. i ma ustalone prawo do emerytury, której wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c ustawy zaopatrzeniowej. Zgodnie z pismem z Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia (...) kwietnia 2017 r., stanowiącym informację o przebiegu służby Nr (...), R. D. pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie od dnia 1 września 1953 r. do dnia 14 grudnia 1954 r., tj. przez okres 1 roku, 3 miesięcy i 14 dni. Całkowity okres służby ww. wynosi 36 lat i 11 miesięcy. Z kopii akt osobowych o sygn. IPN (...), przekazanych pismem z dnia (...) lutego 2018 r. przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie wynika, aby R. D. nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Komendant Główny Policji w piśmie z dnia (...) marca 2018 r. przekazał informacje, dotyczące przebiegu służby ww. funkcjonariusza. Z uwagi na krótkotrwałą służbę po dniu 12 września 1989 r. w aktach osobowych nie odnaleziono dokumentów, mogących świadczyć o rzetelności służby pełnionej przez wymienionego po wskazanej dacie. Brak jest informacji o nadanych wyróżnieniach i orderach. Wobec ww. nie były prowadzone postępowania karne, karno-skarbowe lub dyscyplinarne. Nie znaleziono również dokumentów potwierdzających udział wnioskodawcy w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia. Następnie Minister zważył, że na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Wskazane w ww. artykule przesłanki muszą być spełnione łącznie. Minister podkreślił, że służba skarżącego na rzecz na rzecz totalitarnego państwa pełniona była przez okres 1 roku, 3 miesięcy i 14 dni, a całkowity okres służby strony wynosi 36 lat i 11 miesięcy. Ponadto Minister uwzględnił datę zwolnienia wymienionego ze służby tj. 31 lipca 1990 r. i wskazał, iż niespełna 10 - miesięczny okres pełnienia służby po dniu 12 września 1989r. nie pozwala na obiektywną ocenę spełnienia przesłanki rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez R. D., zawartej w art. 8a ust. 1 pkt.2 ustawy zaopatrzeniowej. Abstrahując od oceny krótkotrwałości pełnienia służby na rzecz totalitarnego państwa przez ww. oraz rzetelności wykonywania zadań i obowiązków służbowych po dniu 12 września 1989r., Minister wskazał, że brak jest jakichkolwiek dowodów, aby służba ta pełniona była z narażeniem zdrowia i życia. Sam charakter zadań, realizowanych w jednostkach organizacyjnych Policji i wynikające z nich prawdopodobieństwo zaistnienia sytuacji stanowiących zagrożenie życia i zdrowia, nie może być oceniany jako narażenie zdrowia i życia, o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej. Strona, w ocenie Ministra, nie legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Zarówno postawa i osiągnięcia strony w służbie, jak również charakter i warunki jej pełnienia, w ocenie Ministra, nie dowodzą, aby przedmiotowa sprawa stanowiła szczególnie uzasadniony przypadek, pozwalający na skorzystanie w uprawnień, wynikających z powyższego przepisu ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania wobec wnioskodawcy przepisów art. 15c, 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. D. zakwestionował decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, wnosząc o jej uchylenie w całości z powodu naruszenia prawa materialnego tj. art.8a ust. 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej, które miało wpływ na wynik decyzji, poprzez zastosowanie wobec wnioskodawcy art. 15c ustawy, w sytuacji gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż skarżący nie pełnił służby na rzecz totalitarnego państwa. Nadto wniósł o uznanie w wyroku jego uprawnienia do świadczenia emerytalno-rentowego w nieobniżonej wysokości, wynikającej z art. 15-22-24 ustawy i wypłacenie niesłusznie obniżonej emerytury. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zaskarżoną decyzję wydano bowiem bez zrozumiałego wyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności, w odniesieniu do konkretnego przypadku Skarżącego, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, w myśl art. 7, 77 § 1 k.p.a., art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a., wobec art. 8 § 1 i art. 11 k.p.a. Naruszenie przepisów postępowania w tym zakresie –zdaniem Sądu – wywarło istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji. Organ administracji trafnie scharakteryzował uwarunkowania formalne sprawy, w tym przywołał treść stosownych regulacji normatywnych oraz właściwy sposób ich rozumienia, według zasad wykładni językowej - w szczególności, jak należy określać ramy dla zastosowania wyjątku, przewidzianego w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Jednakże nie odniósł tych rozważań do konkretnego przypadku skarżącego, opisywanych przez niego okoliczności faktycznych jego służby. Oceniając przesłankę krótkotrwałości służby na rzecz totalitarnego państwa organ oparł się, co do czasu jej trwania, na informacji z IPN. Jak z niej wynika, Skarżący pełnił taką służbę przez okres 1 roku, 3 miesięcy i 14 dni, a całkowity okres służby strony wynosi 36 lat i 11 miesięcy. Zdaniem Sądu, okres służby R. D. na rzecz totalitarnego państwa jest okresem krótkotrwałym, wynosi bowiem zaledwie 3,3% całkowitego okresu służby. Ponadto organ z zupełnie niezrozumiałych względów uwzględnił datę zwolnienia skarżącego ze służby tj. 31 lipca 1990 r. i wskazał, iż "niespełna 10 - miesięczny okres pełnienia służby po dniu 12 września 1989r. nie pozwala na obiektywną ocenę spełnienia przesłanki rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez R. D., zawartej w art. 8a ust. 1 pkt.2 ustawy zaopatrzeniowej". Zdaniem Sądu organ nie miał podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie nieistniejącej przesłanki w postaci krótkotrwałej służby po dniu 12 września 1989r., naruszył więc dyspozycję art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Przepis ten stanowi, że minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Brak w nim odniesienia do czasu pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. W opisanej sytuacji Sąd powziął daleko idące wątpliwości Sądu co do kryteriów, jakimi kierował się organ podczas rozpatrywania sprawy Skarżącego, zwłaszcza, że z uzasadnienia decyzji wynika, że organ zastosował kryterium nie istniejące w przepisie. Dlatego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja musi zostać wyeliminowana z porządku prawnego, a sprawa skarżącego musi być zatem ponownie rozważona przez organ administracji. Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.