II SA/Wa 1234/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Andrzej Góraj, Protokolant referent stażysta Monika Duma-Szymczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2018 r. sprawy ze skargi Szkoły Głównej [...], Wydziału [...] na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie przyznania kategorii naukowej - oddala skargę - Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z [...] kwietnia 2018 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm.), zwanej dalej K.p.a. oraz art. 47 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. z 2018 r. poz. 87), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję z [...] października 2017 r. nr [...] o przyznaniu jednostce naukowej Szkole Głównej[...] , Wydział [...] kategorii naukowej C. Szkoła Główna[...] , Wydział [...] C, zwana dalej "Jednostką" wystąpiła z wnioskiem o przyznanie kategorii naukowej i przekazała [...] kwietnia 2017 r. wypełnioną ankietę jednostki naukowej w systemie teleinformatycznym POL-on. Oceny Jednostki, na podstawie informacji przedstawionych w ankiecie, dokonał Zespół ewaluacji SI-1 złożony z ekspertów właściwych dla grupy nauk ścisłych i inżynierskich, powołany przez Przewodniczącego Komitetu Ewaluacji Jednostek Naukowych. Na podstawie § 22 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, w których zgodnie z ich statutami nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2154); zwane dalej rozporządzeniem Zespół przyznał Jednostce odrębną ocenę według każdego z czterech kryteriów kompleksowej oceny, o których mowa w § 8 rozporządzenia: 1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" – ocena OI = 39,22 pkt, 2) kryterium II "Potencjał naukowy" – ocena OII = 119,26 pkt, 3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" – ocena OIII = 1,69 pkt, 4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" – ocena OIV = 53 pkt. W celu obliczenia ocen według kryteriów I i III zostały określone wartości liczb N = 59 i N0 =6, co nastąpiło na podstawie wykazu pracowników Jednostki umieszczonego w złożonej ankiecie oraz zawartych tam informacji na temat autorstwa zgłoszonych osiągnięć naukowych. Na podstawie wyników oceny przeprowadzonej przez Zespół, Komisja do spraw Grupy Nauk Ścisłych i Inżynierskich, zwana dalej "Komisją", na podstawie § 22 ust. 6 rozporządzenia dokonała porównania ocen Jednostki, przyznanych jej przez Zespół według każdego z czterech ww. kryteriów, z odpowiadającymi im ocenami jednostek referencyjnych dla kategorii naukowej A i B – zatwierdzonymi przez Ministra dla GWO S11CT – stosując algorytm określony w załączniku nr 9 do rozporządzenia. Przeprowadzone przez Komisję porównanie ocen przyznanych Jednostce przez Zespół z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej A dało wynik 100, a porównanie z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej B dało wynik 86,11, co stanowi, zgodnie z § 22 ust. 7 rozporządzenia, podstawę do zaliczenia Jednostki do kategorii naukowej C. W związku z powyższym Komisja 11 października 2017 r. podjęła uchwałę, w której zaproponowała przydzielenie Jednostce kategorii naukowej C i przekazała uchwałę Przewodniczącemu Komitetu, który wnioskiem z [...] października 2017 r. wystąpił do Ministra o przyznanie Jednostce kategorii naukowej C. Po zapoznaniu się z wnioskiem Komitetu i dokumentacją kompleksowej oceny Jednostki, Minister [...] października 2017 r. wydał decyzję o przyznaniu Jednostce kategorii naukowej C. W związku z tym, że [...] grudnia 2017 r. Jednostka złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z [...] października 2017 r., Minister przekazał sprawę ponownie do Komitetu celem uzyskania opinii, o której mowa w art. 47 ust. 4 ustawy. [...] kwietnia 2018 r. Komitet podjął uchwałę, w której wyraził opinię, że decyzja Ministra z [...] października 2017 r. powinna zostać utrzymana w mocy, wskazując, że uchwałę poprzedziła analiza zgromadzonego materiału dowodowego, a szczegółowe uzasadnienie poszczególnych elementów opinii, zostało umieszczone w systemie w odpowiednich polach. W szczególności nie uznano argumentów Jednostki odnośnie przyporządkowania do GWO, stwierdzając prawidłowość określenia profilu naukowego Jednostki, o którym mowa w art. 42 ust. 4 ustawy. Wskazano, że sprawdzono posiadanie przez Jednostkę uprawnień do nadawania stopni naukowych lub stopni w zakresie sztuki oraz z jakich dyscyplin pochodzą wymienione w ankiecie Jednostki naukowej publikacje, brane pod uwagę zgodnie z § 13 ust. 1 rozporządzenia w liczbie równej (3N-2N0)*T/48 najwyżej punktowanych osiągnięć naukowych Jednostki, ponieważ te publikacje w najbardziej znaczący sposób wpływają na wyniki oceny, a także wzięto pod uwagę dziedziny nauki albo dziedziny sztuki, w których pracownicy Jednostki uzyskali stopnie lub tytuły naukowe albo stopnie lub tytuły w zakresie sztuki. Minister, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z [...] kwietnia 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie Jednostka wniosła o uchylenie decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie: 1. art. 107 § 3 w zw. z art. 140 i art. 127 § 3 K.p.a., poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów, na których się oparł, będących podstawą przyporządkowania skarżącej do grupy naukowej, a w konsekwencji uniemożliwienie prześledzenia toku rozumowania poprzedzającego podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie przyznania kategorii naukowej, 2. art. 7, 11, 77 i 80 w zw. z art. 140 i 127 § 3 K.p.a. przez przekroczenie granic uznania administracyjnego polegające na zaniechaniu czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez należyte rozpatrzenie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, czego wyniki powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a., oraz zaniechanie wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy, a w szczególności wyjaśnienia, co, w ramach określonych przepisem § 20 ust. 2 rozporządzenia, stanowiło okoliczności decydujące o przyporządkowaniu skarżącej do GWO SI1CT, w której została dokonana kompleksowa ocena jakości działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej jednostki naukowej i w efekcie której skarżącej przyznano kategorię naukową C, 3. art. 15 oraz art. 138 § 1 w zw. z art. 127 § 3 K.p.a. w związku z art. 107 § 3 K.p.a., poprzez nieodniesienie się do wniosków, zastrzeżeń i argumentacji dotyczących niewłaściwego przyporządkowania do GWO podniesionych przez skarżącą w toku postępowania w I instancji (w zastrzeżeniu) oraz we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i w ten sposób naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania przez zaniechanie obowiązku ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w pełnym zakresie oraz naruszenia obowiązku merytorycznego załatwienia sprawy przy jej ponownym rozpoznawaniu. Strona skarżąca wskazała, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji sprowadziło się do lakonicznego komunikatu, że zastrzeżenia Jednostki, co do przyporządkowania do GWO nie zasługują na uwzględnienie i brak jest podstaw do innego rozstrzygnięcia niż utrzymanie w mocy decyzji z [...] października 2017 r. Organ w ogóle nie odniósł się do argumentów podważających zasadność przyporządkowania jednostki naukowej SG[...] W[...] do GWO SI1CT (chemia i technologia chemiczna), które należało wziąć pod uwagę zgodnie z przesłankami określonymi w § 20 rozporządzenia. Zaznaczyła, że dokonywanie określonych czynności w ramach kompleksowej oceny przez Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych nie zwalniało organu z obowiązku uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji. Ponadto także z samego stanowiska Komitetu, które zostało umieszczone w systemie POL-on, nie wynika, co stanowiło podstawę przyporządkowania Jednostki do GWO SI1CT. Sprowadza się ono do stwierdzenia, że przyporządkowanie do GWO SI1CT nastąpiło z zachowaniem zasad określonych w rozporządzeniu. Podobnie jest w przypadku pisma z 6 czerwca 2017 r. zawierającego odpowiedź na złożone w toku postępowania w I instancji zastrzeżenie do przyporządkowania SG[...] W[...] do GWO SI1CT, w którym wskazano ogólnikowo, że profil kadry, jak i profil publikacyjny wskazują, że Jednostka naukowa została przyporządkowana do prawidłowej GWO, podając przy tym, że w bazie danych nie znaleziono potwierdzenia zgłoszenia uprawnień do nadawania stopnia doktora nauk technicznych w dyscyplinie inżynieria środowiska (mimo że SG[...] W[...] została uwzględniona w wykazie jednostek uprawnionych do nadawania stopni naukowych znajdującym się w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Centralnej Komisji do Spraw Nadawania Stopni i Tytułów Naukowych, [...] w pliku w formacie .pdf) i w konsekwencji, że osiągnięcia publikacyjne w dziedzinie inżynierii chemicznej przy przyporządkowaniu do GWO uznano za decydujące. Nie dokonano zatem należytej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego i nie przeprowadzono czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, które zostałyby odzwierciedlone w sposób przekonujący w uzasadnieniu stanowiska Komitetu. W ocenie strony skarżącej brak prawidłowo sporządzonego uzasadnienia doprowadziło do wadliwego przyporządkowania Jednostki do GWO i w konsekwencji przyznania nieprawidłowej kategorii naukowej w ramach wadliwie przeprowadzonej kompleksowej oceny. Jej zdaniem właściwą grupą wspólnej oceny jest grupa SI1BA, w której powinna zostać dokonana ponowna ocena Jednostki naukowej. Przyporządkowanie jednostki naukowej do odpowiedniej GWO ma istotny wpływ na przyznanie kategorii naukowej. Zwróciła uwagę, że na podstawie wyników kompleksowej oceny jednostek naukowych uzyskanych przez stronę skarżącą w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym (Kryterium I - 39,22, Kryterium II - 119,26, Kryterium III - 1,69, Kryterium IV - 53,00) oraz wartości jednostek referencyjnych opublikowanych przez Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych w dniu 16 października 2017 r. na stronie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego: 1) w grupie wspólnej oceny SI1BA - uzyskałby wynik dodatni (z uwagi na wartości jednostek referencyjnych dla GWO SI1BA to: kryt. I - 33,32, kryt. II - 284,65, kryt. III - 3,46, kryt. IV - 43,00), a zatem kategorię naukową B, natomiast 2) w grupie wspólnej oceny SI1CT - uzyskała wynik ujemny (z uwagi na wartości jednostek referencyjnych dla GWO SI1CT to: kryt. I - 58,71, kryt. II - 520,53, kryt. III - 2,48, kryt. IV - 45,00), co skutkuje uzyskaniem kategorii naukowej C. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazano, że ponowna analiza publikacji naukowych oraz uprawnień do nadawania stopni naukowych potwierdza przypisanie Jednostki do SI1CT. Udział procentowy publikacji naukowych z dziedziny nauk chemicznych, które stanowią najwyżej oceniany dorobek publikacyjny wynosi 59,7% wszystkich publikacji wykazanych w ankiecie. Liczba publikacji w czasopismach naukowych z dziedziny nauk chemicznych uwzględnionych w końcowej karcie oceny wynosi 66,9 % zgłoszonego dorobku naukowego. Ilość punktów przyznanych za dorobek publikacyjny z dziedziny nauk chemicznych uwzględniony w końcowej karcie oceny wynosi 69,5% ogólnej liczby punktów. Liczba punktów przyznanych za publikacje i monografie w dziedzinie nauk chemicznych stanowi 69,5% ogólnej liczby punktów przyznanych za dorobek publikacyjny. Skarżąca, pismem procesowym z 18 października 2018 r. zwróciła uwagę, że organ w odpowiedzi na skargę nie odniósł się do zarzutu wadliwego przyporządkowania do GWO. Dopiero udzielając odpowiedzi na skargę przedstawił fakty przemawiające za przypisaniem skarżącej do GWO SI1CT, czym próbuje naprawić wadliwość decyzji. Zdaniem skarżącej, organ nie uzasadnił przypisania do CT analizą publikacji naukowych jej pracowników oraz uprawnień do nadawania stopni naukowych, a także dziedzin nauki, w których pracownicy ocenianych jednostek uzyskali stopnie i tytuły naukowe w oparciu, o które winien wykazać, co konkretnie przemawia za przyporządkowaniem z uwzględnieniem zastrzeżeń Jednostki. Podkreślono, że przedłożone przez Jednostkę publikacje z okresu objętego oceną są związane z inżynierią środowiska i budownictwem a nie naukami chemicznymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Podstawą materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. 2018 r., poz. 87), zgodnie z którym minister przyznaje kategorię naukową jednostce naukowej lub uczelni w drodze decyzji, zaś według art. 107 § 1 K.p.a., decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zarówno w skardze jak i wcześniej we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżąca Jednostka wskazała, jako główny zarzut wobec decyzji przyznającej jej kategorię naukową C zaniechanie rozpatrzenia całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, co znalazło wyraz w braku uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia i skutkowało wadliwym przyporządkowaniem do GWO i w konsekwencji przyznaniem nieprawidłowej kategorii naukowej. W ocenie Sądu, organ jednak w sposób właściwy odniósł się do przypisania Jednostki do grupy nauk ścisłych i inżynierskich o profilu naukowym "Chemia i technologia chemiczna" (SI1CT). W związku z tym zarzutem ponownie sprawdzono posiadane przez Jednostkę uprawnienia do nadawania stopni naukowych oraz z jakich dyscyplin pochodzą wymienione w ankiecie najwyżej punktowane w ramach osiągnięć naukowych publikacje, które wpływają na wynik oceny. Wzięto pod uwagę również dziedziny nauki, w których pracownicy Jednostki uzyskali stopnie lub tytuły naukowe. W niniejszej sprawie trybem regulującym przyporządkowanie Jednostki do Grupy Wspólnej Oceny były przepisy § 20 rozporządzenia Ministra Nauk i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, w których zgodnie z ich statutami nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych. Składy poszczególnych GWO ustala Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych, przyporządkowując do nich poszczególne jednostki z uwzględnieniem specyfiki każdej z grup nauk oraz wielkości i rodzaju jednostek, określonych w szczególności na podstawie publikacji naukowych ich pracowników, uprawnień do nadawania stopni naukowych a także dziedzin nauki, w których pracownicy ocenianych jednostek uzyskali stopnie lub tytuły naukowe. Zdaniem Sądu, uregulowany w tych przepisach tryb postępowania nie został naruszony w stopniu dającym podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Jednostka przypisana została do grupy nauk ścisłych i inżynierskich obejmujących obszar nauk ścisłych i nauk technicznych (SI) "Chemia i technologia chemiczna" (CT) na podstawie analizy zgłoszonego dorobku naukowego przez Komisję działającą w ramach Komitetu Ewaluacji Jednostek Naukowych stosownie do zapisów powołanego rozporządzenia. Z uzasadnienia przeprowadzonej analizy Komisji wynika, że Jednostka zgłosiła do oceny 264 publikacje, z czego 116 z dyscypliny inżynieria środowiska i 11 publikacji interdyscyplinarnych zaliczonych zostało do grupy CT. Tytuły czasopism, w których zostały opublikowane prace jak i tytuły opublikowanych prac stanowiły podstawę przyporządkowania Jednostki do GWO CT. Problematyka prac z dyscypliny inżynieria środowiska dotyczyła m.in. analizy właściwości pożarowych związków chemicznych, parametrów zapalności i wybuchowości. Temperatury zapłonu, samozapłonu oraz granic wybuchowości. Nowych rozwiązań w aspekcie środków ognioochronnych. Zagadnień związanych ze skażeniami chemicznymi, radiologicznymi oraz działaniami chemicznymi w aspekcie prac ratownictwa chemiczno-ekologicznego. Uznano, że badania właściwości charakteryzujących palność i wybuchowość materiałów, rozprzestrzeniania się płomienia, reakcji na ogień, gazowych produktów spalania, właściwości użytkowych środków zwalczania pożarów i skażeń, toksyczności środowiska pożarowego, związane są z chemią i technologią chemiczną. Ponadto w analizie zwrócono uwagę, że wykonywane ekspertyzy techniczne istniejących budynków, w których wskazuje się rozwiązania umożliwiające spełnienie wymagań bezpieczeństwa pożarowego również w inny sposób niż ten określony w przepisach techniczno-budowlanych wskazują na aspekt chemiczny. Na aspekt chemiczny działalności Jednostki wskazuje według Komisji również zakres prowadzonych badań naukowych i prac rozwojowych w okresie objętym oceną związanych z opracowaniem receptur uniwersalnego koncentratu pianotwórczego o podwyższonej odporności na agresywne chemikalia, przeznaczonego zarówno do wytwarzania pian dekontaminacyjnych jak i typowych działań gaśniczych. Opracowania receptur specjalnego preparatu do wytwarzania pian o wysokiej trwałości i silnym działaniu biobójczym. Podniesiono również fakt wytworzenia stanowisk badawczych do oznaczeń wskaźników wybuchowości i zapalności, skłonności do samonagrzewania i samozapalania materiałów sypkich podczas ich składowania. Prowadzenia badań własności wybuchowych w celu ustalenia zagrożenia wybuchem związanego z danym pyłem lub mieszaniną kilku pyłów. Badanie ciepła spalania. Badania porównawcze zdolności zwilżających preparatów gaśniczych i pianotwórczych. Badanie parametrów fizykochemicznych i użytkowych środka pianotwórczego. Ma rację skarżąca, że odpowiedź organu administracji publicznej na skargę nie może uzupełniać zaskarżonej decyzji przez przedstawienie w niej faktów przemawiających za przypisaniem Jednostki do GWO SI1CT, które zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. powinno zawierać jej uzasadnienie faktyczne i prawne. Niewątpliwie przedstawione w odpowiedzi na skargę procentowe ujęcie udziału publikacji z dziedziny nauk chemicznych mogło i powinno zostać przedstawione już na etapie wydawania rozstrzygnięcia w sprawie. Jednakże brak ten nie dyskwalifikuje zaskarżonej decyzji gdyż pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Analiza procentowa ujęta w odpowiedzi na skargę potwierdza bowiem wcześniej dokonaną opisową analizę kryteriów zaliczenia Jednostki do GWO przeprowadzoną w związku ze zgłaszanymi zastrzeżeniami i wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zdaniem Sądu, uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia w opisanym zakresie nie narusza, zatem art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ przedstawił, bowiem w sposób wystarczający podstawę prawną rozstrzygnięcia, ustalenia faktyczne oraz tok rozumowania zastosowany w sprawie. Podkreślić należy, iż przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej nie może być celowość czy słuszność działania organu w procesie przyporządkowania jednostek do danej Grupy Wspólnej Oceny, a w szczególności nie może być przedmiotem tej kontroli kwestia słuszności doboru kryteriów w oparciu, o które dokonano przyporządkowania do danej Grupy. Działanie Ministra w tym zakresie wymyka się kontroli sądowoadministracyjnej, jako że Sąd może kontrolować jedynie legalność działania organów administracji publicznej. Dlatego też nie mogą odnieść zamierzonego skutku zarzuty skarżącej Jednostki zmierzające do zakwestionowania kryteriów doboru przyporządkowania do danej GWO, którymi posługiwał się Minister. Kontrola decyzji w kwestionowanym zakresie może jedynie polegać na kontroli prawidłowości uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia, a także na kontroli podjętych przez organ działań z punktu widzenia formalnego. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.), oddalił skargę.