II SA/Wa 1237/09

WyrokWSA w Warszawie2010-01-26

Skład orzekający: Iwona Dąbrowska, Sławomir Antoniuk, Andrzej Góraj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dorobek artystyczny zmarłego rzeźbiarza o znaczeniu regionalnym, w połączeniu z trudną sytuacją materialną jego małoletniego syna i jego matki, uzasadnia przyznanie świadczenia specjalnego na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dorobek artystyczny zmarłego rzeźbiarza, choć bogaty, miał charakter regionalny i nie można go uznać za wybitny lub wyjątkowy w rozumieniu art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Sytuacja materialna matki i dziecka, choć trudna, nie stanowiła jedynego kryterium przyznania świadczenia i nie była wystarczająca do uznania przypadku za szczególnie uzasadniony. Uznaniowość decyzji Prezesa Rady Ministrów nie oznacza dowolności, a sąd nie stwierdził przekroczenia granic uznania administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarga dotyczyła decyzji Prezesa Rady Ministrów odmawiającej przyznania świadczenia specjalnego małoletniemu synowi zmarłego rzeźbiarza. Matka dziecka argumentowała, że zmarły ojciec był cenionym artystą, a ona sama znajduje się w trudnej sytuacji materialnej po jego nagłej śmierci. Organ administracji uznał, że dorobek artystyczny zmarłego miał charakter regionalny, a sytuacja materialna skarżącej nie była na tyle dramatyczna, aby uzasadnić przyznanie świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk, Andrzej Góraj, Protokolant Monika Michnik-Misterek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi A. K. – przedstawicielki ustawowej małoletniego J. F. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego -oddala skargę- Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję podjętą w dniu [...] marca 2009 r., odmawiającą A. K. – przedstawicielce ustawowej małoletniego J. F. F. przyznania świadczenia specjalnego. W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż przyznanie świadczenia na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), jest możliwe w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Przepis ten nie precyzuje warunków, jakie powinny być spełnione, aby świadczenie to mogło zostać przyznane. Przy rozpatrywaniu wniosków o przyznanie świadczenia specjalnego brana jest pod uwagę sytuacja bytowa wnioskodawcy, jednakże nie stanowi ona jedynego kryterium przyznawania tego świadczenia. Świadczenie specjalne może być przyznane osobie znajdującej się w trudnej sytuacji bytowej, o ile w sprawie występują też inne okoliczności wskazujące na jej szczególny charakter. Mogą to być wybitne zasługi wnioskodawcy, które muszą być obiektywne oraz szczególne, a więc jednostkowe, wyjątkowe, mające znaczenie dla całej Polski, a nie tylko dla małej lokalnej społeczności, jak również mogą to być szczególne zdarzenia losowe, które również muszą być wyjątkowe. Organ wskazał, że A. K., zwróciła się do Prezesa Rady Ministrów z prośbą o przyznanie jej synowi J. F. F., świadczenia specjalnego na warunkach określonych w art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Wniosek swój motywowała faktem, iż jest matką J. F. F., którego zmarły ojciec, R. F., był znanym i cenionym rzeźbiarzem. Wnioskodawczyni nie miała zalegalizowanego związku ze zmarłym ojcem dziecka, jednakże podała, że tworzyli rodzinę - mieszkali razem, razem prowadzili dom i opiekowali się synem. R. F. zmarł nagle [...] r. Wnioskodawczyni została z dzieckiem sama i jest jedynym żywicielem tej dwuosobowej rodziny. Syn nie otrzymuje renty po zmarłym ojcu. Zarówno ZUS jak i Prezes ZUS odmówili przyznania świadczenia rentowego. We wniosku A. K. wskazała, że jej starania w zakresie otrzymania dla syna świadczenia specjalnego poparło wiele osób; min: Prezydent Miasta [...], Dyrektor Centrum Sztuki Galeria [...] w E., Prezes Zarządu Towarzystwa [...] w E. A. K. podała też, że R. F. studiował w [...] na Wydziale Rzeźby, uzyskując tytuł magistra w [...] r. Po studiach związał się na stałe ze środowiskiem [...] gdzie tworzył swoje najważniejsze dzieła. Za swoją działalność R. F. uzyskał szereg nagród i wyróżnień [...]. Organ wskazał ponadto, że nadesłana dokumentacja potwierdza udział R. F. w licznych imprezach artystycznych, zarówno krajowych jak i o randze międzynarodowej, w akcjach charytatywnych, wystawach indywidualnych i zbiorowych. Między innymi w latach [...] brał udział w Festiwalach Rzeźby [...]. W [...] r. brał udział w Międzynarodowym Plenerze [...], natomiast w [...] r. brał udział w wystawie Miast [...]. R. F. był pomysłodawcą i organizatorem Festiwalu Rzeźby [...] w P., organizowanego w E. Ponadto organ dodał, że R. F. przekazywał swoje prace na aukcje charytatywne prowadzone przez Fundację [...], przez R., przez Hotel [...] oraz na aukcję zorganizowaną na rzecz Dzieci z Domu Dziecka w M. W ramach działalności charytatywnej był również autorem malowideł ściennych w Sali dziecięcej na Oddziale [...] Wojewódzkiego Szpitala [...] oraz malowideł ściennych w pokoju dzieci w Domu Dziecka w M. W [...] r. wykonał rzeźbę w lodzie w Ośrodku [...]. Organ wskazał też, że Biuro Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów wystąpiło do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z prośbą o opinię, czy dorobek twórczy oraz zasługi dla środowiska artystycznego R. F. uzasadniają przyznanie jego małoletniemu synowi, J. F., świadczenia specjalnego, jednakże Departament Narodowych Instytucji Kultury w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie poparł tego wniosku. Zdaniem bowiem Departamentu dorobek twórczy R. F., zwłaszcza w dziedzinie rzeźby jest niewątpliwie bogaty, ale o znaczeniu regionalnym. Działalność artystyczna i organizacyjna R. F., jest związana z E. oraz regionem. Tam też głównie odbywały się prezentacje jego twórczości oraz znajdują się realizacje jego prac. R. F. był również aktywnym animatorem życia kulturalnego E. W [...] r. R. F. bezskutecznie ubiegał się o stypendium Ministra Kultury jednakże negatywna opinia Departamentu została zaakceptowana przez Sekretarza Stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Organ podał również, że zarówno ZUS jak i Prezes ZUS odmówili przyznania prawa do renty rodzinnej na zasadach ogólnych oraz w drodze wyjątku a Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Prezesa ZUS z dnia [...] 09.2007 r. w sprawie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Następnie organ wskazał, że zmarły w wieku [...] lat R. F. posiadał 8 lat, [...] miesięcy i [...] dni okresu ubezpieczenia, z tego 3,5 roku to okresy składkowe. W uzasadnieniu odmownej decyzji Prezesa ZUS w zakresie prawa do renty rodzinnej wskazano, iż w okresach: [...] do dnia zgonu ([...] r.) nie został udowodniony żaden okres pracy potwierdzony opłacaniem składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenia emerytalno-rentowe. W wymienionych przerwach ojciec dziecka nie miał orzeczonej całkowitej niezdolności do pracy wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczeniem społecznym. W latach [...] pracował na podstawie umów o dzieło. Organ wskazał, że jako artysta-rzeżbiarz mógł dobrowolnie, na swój wniosek, być objęty ubezpieczeniami emerytalno-rentowymi. Niestety z takiego prawa nigdy nie skorzystał. Z ustaleń organu wynika ponadto, że R. F. od [...] 1980 r. do [...] 1980 r. wykonywał pracę mechanika napraw pojazdów samochodowych, zaś od [...] 1982 r. do [...] 1983 r. pracował jako ślusarz na U. Od [...] 1983 r. do [...] 1990 r. studiował. W okresie od [...] 1997 r. do [...] 1997r. był zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy, jako bezrobotny z prawem do zasiłku. Następna umowa o pracę została zawarta dopiero w 1998 r. na jeden miesiąc ([...]). R. F. wykonywał wówczas pracę starszego instruktora terapii zajęciowej. Zaświadczenie Centrum [...] potwierdza, iż R. F. był zatrudniony w Wojewódzkim [...] na podstawie umów-zleceń od [...] 1998 r. do [...] 1999 r. Od umów tych zostały pobrane i odprowadzone składki emerytalno-rentowe. Ostatnia umowa o pracę to praca w Teatrze [...] od [...] 2005 r. w charakterze butafora (rzemieślnika teatralnego - plastyka). Organ przedstawił również rozwój zawodowy A. K., wskazując, że w 1992 r. uzyskała dyplom magistra inżyniera. Od dnia [...] 1992 r. pracowała nieprzerwanie w trzech zakładach pracy, a w ostatnim, tj. [...] pracuje w ramach umowy zawartej na czas nieokreślony do chwili obecnej. Według oświadczeń A. K. jej średni dochód netto z ostatnich trzech miesięcy, z uwzględnieniem premii sprzedażowej wynosił 2285.84 zł, zaś miesięczne wydatki oszacowała na łączną kwotę 2280,12 zł, przy czym udokumentowane opłaty stałe wyniosły 900.12 zł. Do pozostałych nieudokumentowamch, a jedynie oszacowanych przez wnioskodawczynię wydatków zaliczyła konieczność: zakupu pieluch i leków dla syna, wizyt syna u stomatologa, wyjazdów do rodziny, zakupu środków czystości i żywności oraz inne wydatki, wśród których wnioskodawczyni wymieniła soki, odzież, zabawki, książeczki, składki w przedszkolu. Wnioskodawczyni zaznaczyła, że do powyższych wydatków nie wliczyła kosztów związanych z potrzebą remontów i napraw mieszkania. Wydatek ten oszacowała na ok. 500,- zł na rok. Dodatkowo wykazała szacunkową potrzebę środków na opłacenie opieki nad dzieckiem w kwocie 250,- zł na miesiąc. Z informacji nadesłanych z [...] Urzędu Wojewódzkiego [...] A. K. samotnie wychowuje małoletniego syna J. F. Mieszkają w 3-pokojowym mieszkaniu z kuchnią i łazienką. Wnioskodawczyni posiada prawo własności do lokalu. Mieszkanie wyposażone jest w podstawowe sprzęty gospodarstwa domowego. Stałe miesięczne opłaty wnioskodawczyni to: przedszkole - 270,- zł, czynsz - 406,- zł, gaz - 22,- zł, energia - 55,- zł, telefon - 110,- zł, ubezpieczenie - 25,- zł. Łącznie jest to kwota 888,- zł miesięcznie. Wszystkie rachunki regulowane są na bieżąco. Wnioskodawczyni pracuje zawodowo w [...]. W grudniu 2008 r. wnioskodawczyni osiągnęła dochód w wysokości netto 3026,49 zł (w tym premia kwartalna). Sama zainteresowana nie zgłosiła żadnych problemów zdrowotnych swojej rodziny. Na dziecko nie otrzymuje świadczeń rodzinnych oraz nie korzysta z pomocy MOPS. Prezes Rady Ministrów wskazał, że zgromadzone w sprawie dokumenty oraz dodatkowe uzasadnienie wnioskodawczyni nie stanowią szczególnego przypadku dającego podstawę do przyznania jej synowi świadczenia specjalnego. Zdaniem organu, ustawodawca pozostawił wyłącznemu uznaniu Prezesa Rady Ministrów, jakie okoliczności uprawniające do nabycia świadczenia specjalnego należy uznać za szczególne. Podstawą uzyskania prawa do świadczenia specjalnego, przyznawanego przez Prezesa Rady Ministrów (w trybie szczególnym) są jasno i dokładnie udokumentowane okoliczności, które wskazują, że wnioskodawca podczas swojej działalności, np. politycznej, naukowej, społecznej, gospodarczej położył wybitne zasługi dla rozwoju kraju, zaś z przyczyn niezawinionych przez siebie znalazł się w trudnej sytuacji socjalno-bytowej. Natomiast drugą przesłanką decydującą o przyznaniu świadczenia specjalnego jest szczególne zdarzenie losowe, przy czym musi ono być zdarzeniem nadzwyczajnym, wyjątkowym. Organ podał, że w rozpoznaniu wniosku A. K. decydujący wpływ na podjętą decyzję miała opinia Dyrektora Departamentu Narodowego Instytucji Kultury w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, zaakceptowana przez [...] Sekretarza Stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Ponadto Prezes Rady Ministrów zgodził się z przedstawioną opinią i również uznał, iż twórczy dorobek R. F., zwłaszcza w dziedzinie rzeźby, choć niewątpliwie bogaty, ma znaczenie regionalne i nie jest wystarczający do przyznania jego synowi renty w trybie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Organ wskazał też, że wątpliwość budzi twierdzenie wnioskodawczyni, iż zmarły ojciec dziecka nie był w stanie dobrowolnie odprowadzać składek na ubezpieczenie emerytalno-rentowe, zważywszy na fakt, że w okresie swojej twórczości sprzedawał swoje rzeźby, otrzymywał nagrody finansowe. Organ podał też, że zmarły ojciec dziecka na 28 lat aktywności zawodowej wykazał zaledwie 8 lat, [...] miesięcy i [...] dni ubezpieczenia, z tego jedynie 3,5 roku to okresy składkowe. Wnioskodawczyni nie nadesłała żadnego orzeczenia o niepełnosprawności R. F., zaś nadesłane dokumenty w żaden sposób nie odzwierciedlają jego aktywnego poszukiwania stałego zatrudnienia. W Powiatowym Urzędzie Pracy zarejestrowany był jako bezrobotny jedynie przez 7 miesięcy ([...]) - w okresie, w którym pobierał zasiłek dla bezrobotnych. Prezes Rady Ministrów wskazał też, że badał również sytuację materialną A. K., która to sytuacja nie wskazuje na brak niezbędnych środków utrzymania w rodzinie. Dochód ten znacznie przekracza kryterium dochodowe, które zgodnie z powszechnie obowiązującą ustawą o pomocy społecznej wynosi 702,- zł dla dwuosobowej rodziny. Reasumując, organ stwierdził, że powyższe okoliczności sprawy nie dają podstaw do przyznania świadczenia w trybie art. 82 cyt. ustawy. W sytuacji A. K. nie dopatrzono się uzasadnionego przypadku argumentującego przyznanie jej małoletniemu synowi świadczenia specjalnego. Ocena ta nie mogła być dokonana wyłącznie na bazie subiektywnego odczucia osoby zainteresowanej. Przywilej takiego wsparcia ze strony państwa jest przyznawany autorytetom, których osiągnięcia i dorobek są uznane i cenione w kraju i za granicą. Kierując się zasadą dochodzenia do prawdy obiektywnej, nie znaleziono okoliczności wskazujących na szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Świadczenia specjalne przyznawane przez Prezesa Rady Ministrów nie są świadczeniami o charakterze socjalnym, jak również nie są świadczeniami zastępczymi w przypadku, gdy ZUS lub Prezes ZUS odmówili przyznania świadczenia. Świadczenia przewidziane w dyspozycji art. 82 cyt. ustawy są świadczeniami specjalnymi, gdyż ustawodawca pozwala na przyznanie przez Prezesa Rady Ministrów, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, emerytury lub renty na warunkach i w wysokości innej niż określone w ustawie. Przy czym objęcie pojęciem "szczególnie uzasadnionych przypadków", takich okoliczności, jak świadome zaniechanie opłacania składek na ubezpieczenie społeczne spowodowałaby odejście od obowiązujących zasad przyznawania świadczeń w wyjątkowych, niepowtarzalnych przypadkach. Świadczenie takie nie posiadałoby znamion i charakteru szczególnego. Świadczenia te uważane są za specjalne również z tego względu, że nie mają charakteru roszczeniowego, gdyż ustawa nie gwarantuje ich wypłaty, pozostawiając rozstrzygnięcie w tym zakresie uznaniowej decyzji Prezesa Rady Ministrów. Należy tu jednak podkreślić, że uznaniowość w żadnej mierze nie oznacza zupełnej dowolności organu podejmującego decyzję. Decyzja ta stała się przedmiotem skargi A. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której kwestionując decyzją Prezesa Rady Ministrów wskazała, że w decyzji nieprawidłowo odniesiono normy prawa materialnego do ustalonego stanu faktycznego. Powołała się również na argumenty zawarte we wniosku o przyznanie tego świadczenia oraz kolejnych pismach do organu. Uzasadniając swoją skargę podała też, że jej starania podyktowane są potrzebą zapewnienia synowi godnego życia oraz zaspakajania jego niezbędnych potrzeb. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i ponowił argumenty zawarte w swoich decyzjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje rozstrzygnięcie zapadłe w sprawie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z tym przepisem, Prezes Rady Ministrów w szczególnie uzasadnionych przypadkach może przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej niż określone w ustawie. Świadczenia, o których mowa, mają charakter wyjątkowy, a ich przyznanie - w świetle powołanego przepisu - pozostawione zostało uznaniowej decyzji Prezesa Rady Ministrów. Uznaniowość nie oznacza jednak dowolności. W postępowaniu w sprawach o świadczenia określone w wymienionej ustawie stosuje się bowiem - zgodnie z jej art. 124 - przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Prezes Rady Ministrów przy rozpatrywaniu wniosku związany jest zatem rygorami procedury administracyjnej określającej jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania administracyjnego i orzekania. Uznaniowy charakter decyzji nie wyklucza jej sądowej kontroli. W szczególności Sąd kontroluje, czy w toku tego postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano wszystkie dowody oraz czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, czyli nie nosi cech dowolności. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 82 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, otrzymanie renty specjalnej możliwe jest w sytuacji zajścia szczególnie uzasadnionego przypadku. Ustawa nie definiuje pojęcia "szczególnie uzasadnionego przypadku". Do organu stosującego prawo należy określenie w każdej rozpoznawanej sprawie, czy zachodzi ów szczególnie uzasadniony przypadek. Tak więc, za każdym razem powinien on być badany i oceniany w sposób indywidualny. Mogą to być na przykład wybitne, niebudzące wątpliwości osiągnięcia w dziedzinie literatury, sztuki czy sportu. Mogą to być również nadzwyczajne, szczególne zdarzenia losowe. Brana jest również pod uwagę sytuacja bytowa, jednakże nie może być ona jedyną przesłanką. Zastąpiłaby wówczas pomoc w ramach pomocy społecznej. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, wyrażonym w zaskarżonej decyzji, że osiągnięcia skarżącego w dziedzinie kultury, w tym jego dorobek szczególnie w dziedzinie rzeźby jest niewątpliwie bogaty. Również jego działalność społeczna zasługuje bez wątpienia na aprobatę społeczną. Podkreślić jednak należy, że osiągnięcia te choć niewątpliwe znaczne mają jednak charakter regionalny. Świadczyć może o tym również fakt, że większość nagród i wyróżnień, jakie otrzymał ojciec dziecka i na jakie powoływała się skarżąca przyznawane były przez władze lokalne. Sama zresztą skarżąca podkreślała, że R. F. na stałe związał się z tym środowiskiem. Nie umniejszając zasług R. F. dla regionu, w którym tworzył osiągnięcia te nie mogą być jednak utożsamiane ze szczególnymi osiągnięciami, tj. takimi, które w oczywisty sposób wyróżniają się na tle innych osób wykonujących tę samą profesję, bądź podobnie wypełniających swe obowiązki społeczne. Z pewnością, w ocenie skarżącej, osiągnięcia R. F. są doniosłe i wybitne, lecz pamiętać należy, że jest to tylko subiektywne spojrzenie osoby zainteresowanej. Sąd w żaden sposób nie pomniejsza wkładu R. F. w dziedzinie artystycznej w tym rzeźby, jednak działalności tej nie można kwalifikować w kategoriach wybitnych i wyjątkowych. Trzeba bowiem zaznaczyć, że ocena w tym zakresie nie może być poprowadzona tylko według kryteriów subiektywnych, lecz zobiektywizowanych, uwzględniających również opinię organu. Pamiętać należy, że Prezes Rady Ministrów zwrócił się o opinię do Dyrektora Departamentu Narodowych Instytucji Kultury w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, która zaakceptowana została przez [...], Sekretarza Stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Według tej opinii, twórczy dorobek R. F. zwłaszcza w dziedzinie rzeźby jest niewątpliwie bogaty, ale o znaczeniu regionalnym. Działalność artystyczna i organizacyjna R. F. jest związana z E. oraz regionem. Tam głównie odbywały się prezentacje jego twórczości oraz znajdują się realizacje jego prac. Ponadto wskazać należy, że również Prezes Rady Ministrów zgodził się z przedstawioną opinią i również uznał, iż twórczy dorobek R. F. zwłaszcza w dziedzinie rzeźby, choć niewątpliwie bogaty, ma znaczenie regionalne i nie jest wystarczający do przyznania jego synowi renty w trybie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Podkreślić należy, że nie można przecież każdej formy działalności artystycznej traktować jako wybitnej. Gdyby przyjąć za prawidłowy odmienny punkt widzenia, wówczas należałoby przyznać świadczenia specjalne wszystkim osobom działającym na niwie kultury i sztuki, odnoszącym nawet sukcesy, jednakże wtedy świadczenia specjalne Prezesa Rady Ministrów utraciłyby swój wyjątkowy charakter. O ich charakterze przesądza bowiem zamieszczenie regulujących je przepisów w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, co jednoznacznie wskazuje, że nie mają charakteru roszczeniowego. Sąd, podobnie jak organ, musi kierować się jedynie obiektywnymi kryteriami oceny. Taka obiektywna ocena nie daje podstaw do przyjęcia, że działalność artystyczna nosi znamiona działalności wybitnej i wyjątkowej. Przypomnieć należy, że Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt P 38/05 w odniesieniu do kwestii przyznawania emerytury specjalnej wskazał, że chodzi tu o uhonorowanie i zapewnienie godziwych warunków bytowych osobom, które mają wybitne, indywidualne, także w znaczeniu "niepowtarzalne", zasługi i osiągnięcia w określonej dziedzinie aktywności. Sąd dostrzega, iż osiągnięcia R. F. dla społeczności lokalnej są niewątpliwie istotne, jednak nie można ich uznać za "wybitne" i "wyjątkowe". Zgodzić się należy również ze stanowiskiem organu odnośnie sytuacji bytowej wnioskodawczyni. Taka sytuacja brana jest pod uwagę, jednakże nie stanowi ona jedynego kryterium przyznania świadczenia, bowiem może ono być przyznane osobie znajdującej się w trudnej sytuacji bytowej, niezdolnej do pracy z uwagi na wiek lub stan zdrowia, o ile w sprawie występują też inne okoliczności, wskazujące na jej szczególny charakter. Z kolei sytuacja bytowa i zdrowotna skarżącej nie wskazuje, by została ona dotknięta nadzwyczajnymi zdarzeniami losowymi. Jak wynika z pism skarżącej i ustaleń organu, A. K. pracowała i pracuje nieprzerwanie od 1992 r., obecnie w [...] (umowa na czas nieokreślony). Posiada własny dochód oraz ma zapewnione warunki lokalowe. W grudniu 2008 r. skarżącą uzyskała dochód w wysokości 3026,49 zł, co powoduje, że dochód na osobę w rodzinie nie wskazuje na brak niezbędnych środków utrzymania i znacznie przekracza kryterium ustawowe, które zgodnie z powszechnie obowiązującą ustawą o pomocy społecznej wynosi 702 zł dla dwuosobowej rodziny. Reasumując zgodzić się należy z organem, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie tego świadczenia małoletniemu synowi R. F., a więc ażeby w sprawie występowały szczególne okoliczności uzasadniające przyznanie prawa do świadczenia specjalnego. Jakkolwiek uznaniowość w tego typu sprawach nie może być wyrazem dowolności organu w podejmowaniu decyzji, to jednak Sąd nie dostrzegł przekroczenia granic uznania administracyjnego. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło