II SA/Wa 1238/10
PostanowienieWSA w Warszawie2011-01-20
Skład orzekający: Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz, Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie ze względu na potencjalne powiązania rodzinne lub brak bezstronności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego obiektywizmu?Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie uprawdopodobniła istnienia okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego. Sędzia złożył oświadczenie o braku przesłanek do wyłączenia, a sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania jego wiarygodności ani do stwierdzenia występowania przesłanek wyłączenia z mocy prawa.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o wyłączenie sędziego Eugeniusza Wasilewskiego od orzekania w sprawie dotyczącej odmowy udostępnienia danych identyfikujących osoby występujące w dokumentach pod pseudonimami. Wniosek oparty był na wątpliwościach skarżącej co do obiektywizmu Przewodniczącego składu orzekającego, wynikających ze zbieżności nazwisk z sędzią rozpoznającym inną sprawę skarżącej oraz potencjalnych powiązań rodzinnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Andrzej Kołodziej Sędzia WSA Sławomir Antoniuk po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. z dnia 5 stycznia 2011 r. o wyłączenie sędziego Eugeniusza Wasilewskiego od orzekania w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1238/10 ze skargi A. B. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia nazwisk i dalszych danych identyfikujących tożsamość osób występujących w udostępnionych stronie dokumentach pod pseudonimami postanawia - oddalić wniosek -
Na rozprawie w dniu 5 stycznia 2011 r. A. B. złożyła oświadczenie, że ma wątpliwości co do obiektywizmu Przewodniczącego składu orzekającego w niniejszej sprawie. Jej wątpliwości wynikają ze zbieżności nazwisk Przewodniczącego oraz sędziego Sądu Okręgowego w W. [...], która rozpoznaje sprawę z jej powództwa przeciwko T. Jeżeli taka zbieżność nie jest przypadkowa, wówczas wnosi o wyłączenie Przewodniczącego składu orzekającego – sędziego Eugeniusza Wasilewskiego.
Ponadto w złożonym tego dnia na rozprawie piśmie z dnia 5 stycznia 2011 r. skarżąca oświadczyła, że bardzo by nie chciała, aby w dwóch sądach sądzili ją sędziowie o powiązaniach rodzinnych. Tym bardziej, że sędzia [...] odrzuciła jej wniosek dowodowy w postaci akt IPN.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej powoływanej również jako ppsa, sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach:
1. w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki,
2. swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia,
3. osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli,
4. w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron,
5. w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą,
6. w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator,
6a.dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie;
7. w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.
Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli. Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej samej skargi (art. 18 § 2 i § 3 ppsa).
Stosownie natomiast do art. 19 powołanej ustawy, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 ppsa). Strona, która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana (art. 20 § 2 ppsa).
Ponadto, dla wyjaśnienia charakteru stosunków łączących sędziego ze stroną, przepis art. 22 § 2 ppsa nakłada na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia stosownego oświadczenia.
Według znajdującego się w aktach sprawy oświadczenia sędziego Eugeniusza Wasilewskiego w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki wymienione w art. 18 § 1 ppsa, nie istnieją również inne okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art. 19 ustawy).
Należy zaznaczyć, iż autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (por. postanowienie SN z dnia 25 sierpnia 1971 r. sygn. akt I CZ 212/71, publ. OSNC 1972/3/55).
W ocenie Sądu, podnoszone przez skarżącą na rozprawie w dniu 5 stycznia 2011 r. oraz w piśmie z dnia 5 stycznia 2011 r. okoliczności, w świetle złożonego oświadczenia, nie wywołują uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego Eugeniusza Wasilewskiego w niniejszej sprawie.
Wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła ponadto żadnych innych okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do możliwości bezstronnego rozpoznania sprawy przez sędziego Eugeniusza Wasilewskiego. Sędzia oświadczył, że okoliczności takie po jego stronie nie występują. Sąd nie ma podstaw, aby nie dać wiary oświadczeniu sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie. Nie występują także przesłanki wyłączenia z mocy prawa ww. sędziego od rozpoznania niniejszej sprawy. Brak jest w świetle powyższego podstaw do uznania, że wniosek jest zasadny.
Wobec braku wykazania przez skarżącą uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia sędziego zawartych w treści art. 18 i 19 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 cytowanej ustawy, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło