II SA/Wa 1238/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk, Olga Żurawska-Matusiak, Protokolant referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2015 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] maja 2014 r. znak sprawy: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku M.S. o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak sprawy: [...] o odmowie przyznania emerytury w drodze wyjątku, na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że zgodnie z powołanym wyżej przepisem, świadczenie w drodze wyjątku może być przyznane ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania. Podał, że do przyznania świadczenia w drodze wyjątku muszą być spełnione łącznie wszystkie warunki wskazane w powołanym przepisie, a brak jednego z nich powoduje niemożność przyznania tego świadczenia. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że z dokumentacji znajdującej się w aktach rentowych wynika, że wnioskodawca pobiera zasiłek przedemerytalny. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, z uwagi na uznaniowy charakter świadczenia, określonego w art. 83 ust. 1 tej ustawy, o przyznaniu którego decyduje wyłącznie Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie przewidują zbiegu tego świadczenia ze świadczeniami przyznawanymi w trybie zwykłym przez organy emerytalno-rentowe. Skoro zatem strona jest uprawniona do świadczenia przyznawanego przez organ emerytalno-rentowy w trybie zwykłym to nie spełnia jednej z przesłanek niezbędnych do przyznania żądanego świadczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M.S. zakwestionował decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2014 r. uznając ją za krzywdzącą i wniósł o jej uchylenie. Skarżący podał, że jest świadomy, że nie jest możliwe pobieranie dwóch świadczeń równocześnie i w związku z tym zwrócił się z prośbą o zamianę świadczenia przedemerytalnego na bardziej korzystne finansowo, tj. emeryturę. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, poprzez pominięcie szczególnej sytuacji osobistej, wskazując, że świadczenie w postaci zasiłku przedemerytalnego nie zaspakaja jego podstawowych potrzeb, w tym kosztów leczenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Zaznaczył, że organ nie ma żadnych uprawnień, by uczynić zadość żądaniom strony. Przepis art. 83 ust. 1 powołanej ustawy uzależnia możliwość ubiegania się o świadczenie w drodze wyjątku od braku prawa do świadczeń ustawowych, a wnioskodawca takie posiada. W przedmiotowej sprawie nie ma żadnego znaczenia, że nie jest w stanie zaspokoić potrzeb z przyznanego mu świadczenia, które wynosi [...] zł brutto. Wbrew przekonaniu M.S., gdyby nastąpiła zamiana świadczeń to emerytura w drodze wyjątku ([...] zł brutto) nie byłaby korzystniejsza i nie podlegałaby podwyższeniu w zależności od materialnych potrzeb uprawnionego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 art. 1 powołanej ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych powyżej kryteriów, należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.), zgodnie z którym ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie. Do przyznania świadczenia wszystkie przesłanki, o jakich mowa, powinny być spełnione łącznie. Brak spełnienia chociażby jednego warunku uniemożliwia wydanie decyzji przyznającej świadczenie. Powyższy przepis stanowi regulację szczególną, umożliwiającą uzyskanie świadczenia odpowiadającego świadczeniu ubezpieczeniowemu przez osoby, które nie spełniają warunków do uzyskania świadczeń w trybie zwykłym, przewidzianych wskazaną wyżej ustawą. Należy w pełni zgodzić się z organem, że w przypadku pobierania zasiłku przedemerytalnego nie można otrzymywać jednocześnie świadczenia w drodze wyjątku. Jest ono bowiem przewidziane, skierowane tylko dla osób, które nie spełniają warunków do uzyskania świadczeń w trybie zwykłym. Ponadto bez znaczenia w sprawie jest okoliczność, że z pobieranego świadczenia skarżący nie jest w stanie zaspokoić swoich podstawowych potrzeb. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że M.S. pobiera zasiłek przedemerytalny. Z tego powodu wnioskowane świadczenie w drodze wyjątku nie może być mu przyznane. Fakt ten przesądza o treści rozstrzygnięcia, bez potrzeby ustosunkowywania się do pozostałych warunków, jakie wynikają z tego przepisu. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.