II SA/Wa 1239/15

WyrokWSA w Warszawie2015-12-08

Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Ewa Pisula – Dąbrowska, Adam Lipiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może wydać decyzję pogarszającą sytuację strony odwołującej się, naruszając zasadę reformationis in pius (zakazu reformationis in peius) bez wykazania przesłanek określonych w art. 139 Kpa?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, wydając decyzję pogarszającą sytuację strony odwołującej się, narusza zasadę reformationis in pius (art. 139 Kpa), jeśli nie wykaże w uzasadnieniu wystąpienia jednej z przesłanek dopuszczających takie rozstrzygnięcie, tj. rażącego naruszenia prawa lub rażącego naruszenia interesu społecznego. Brak takiego uzasadnienia skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Starosta orzekł o utracie przez M.M. statusu bezrobotnego z powodu niestawiennictwa w urzędzie pracy i niedostarczenia usprawiedliwienia. Wojewoda, rozpatrując odwołanie, uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej daty utraty statusu i orzekł o utracie statusu bezrobotnego z późniejszą datą, powołując się na podjęcie pracy zarobkowej (umowa o dzieło). M.M. złożył skargę do WSA, wskazując na pobyt w szpitalu z powodu wypadku jako przyczynę niestawiennictwa.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędziowie WSA Ewa Pisula – Dąbrowska, Adam Lipiński (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego uchyla zaskarżoną decyzję. Starosta [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. orzekł o utracie przez M. M. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] kwietnia 2015 r., ponieważ pomimo wezwania zainteresowany nie stawił się tego dnia w [...] Urzędzie Pracy w [...] u doradcy klienta i nadto pomimo poinformowania w dniu [...] kwietnia 2015 r. pośrednika pracy o swojej chorobie, do dnia [...] kwietnia 2015 r. nie dostarczył stosownego dokumentu, potwierdzającego uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa w dniu [...] kwietnia 2015 r. Decyzja organu pierwszej instancji została wydana na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 4 i ust. 4ca ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. 2015 r., poz. 149 ze zm.) oraz art. 104 Kpa i została opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności. W odwołaniu M.M. wyjaśnił, że nie zgłosił się w wyznaczonym terminie, ponieważ zawarł umowę o dzieło na okres od dnia [...] kwietnia 2015 r. do dnia [...] kwietnia 2015 r. i starał się dotrzymać warunków tej umowy. Poza tym, w czasie wykonywania pracy (już po okresie objętym umową) uległ wypadkowi i przebywał w szpitalu. Do odwołania dołączył kserokopię umowy o dzieło. Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2015 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 i pkt 11, art. 33 ust. 4 pkt 1, art. 33 ust. 4ca w związku z art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, uchylił decyzję organu pierwszej instancji, orzekającą o utracie przez M.M. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] kwietnia 2015 r. i orzekł o utracie przez M.M. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] kwietnia 2015 r., natomiast w pozostałej części utrzymał tę decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] wskazał, iż zainteresowany nie poinformował [...] Urzędu Pracy w [...] o podjęciu innej pracy zarobkowej za jaką należy uznać umowę o dzieło zawartą na okres od dnia [...] kwietnia 2015 r. do dnia [...] kwietnia 2015 r. Dlatego po wyjściu na jaw powyższych nowych okoliczności istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję, organ odwoławczy postanowił uchylić decyzję w części dotyczącej utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] kwietnia 2015 r. i orzec o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] kwietnia 2015 r. M.M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Wojewody [...]. W skardze podniósł, iż brak do dnia [...] kwietnia 2015 r. usprawiedliwienia niestawiennictwa w dniu [...] kwietnia 2015 r. w Urzędzie Pracy wynikał z pobytu w szpitalu w związku z otwartym złamaniem. W szpitalu założono mu gips na okres do dnia [...] lipca 2015 r. Do skargi załączył zaświadczenie lekarskie (z którego wynikała niezdolność do pracy od dnia [...] kwietnia 2015 r.) i paragony dotyczące opłat kosztów leczenia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, jednakże nie z przyczyn w niej podniesionych. Zaskarżona decyzja Wojewody [...] została wydana z naruszeniem jednej z podstawowych zasad procesowych – zasady reformationis in pius. Zgodnie z powyższą zasadą środek odwoławczy nie może pogorszyć sytuacji odwołującego się. W niniejszej sprawie tak się właśnie stało, albowiem na skutek odwołania M.M. uzyskał od Wojewody [...] mniej korzystną decyzję niż decyzja organu pierwszej instancji. W polskiej procedurze administracyjnej zasada reformationis in pius znalazła swoje odzwierciedlenie w treści art. 139 Kpa. Jednakże ustawodawca dopuścił możliwość rozstrzygnięcia odwołania także na niekorzyść odwołującego się, ale jedynie w dwóch wyraźnie wskazanych w powyższym przepisie przypadkach. Zaskarżona decyzja narusza rażąco prawo albo rażąco narusza interes społeczny. Zatem, aby orzec wbrew zasadzie reformationis in pius Wojewoda [...] w uzasadnieniu swojej decyzji, po pierwsze powinien odnieść się do treści art. 139 Kpa i nadto powinien wykazać przynajmniej jedną z powyższych przesłanek uzasadniających podjęte w dniu [...] maja 2015 r. rozstrzygnięcie. Skoro tego nie uczynił, naruszył wyżej wskazany przepis, w stopniu istotnym dla wyniku niniejszej sprawy, co z kolei w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie musiało skutkować uchyleniem podjętej z takim istotnym uchybieniem prawu procesowemu decyzji. Ponownie rozpatrując odwołanie skarżącego Wojewoda [...] albo odniesie się do wyżej wskazanego art. 139 Kpa i wyda własną decyzję kończącą sprawę w trybie administracyjnym z jednoczesnym wykazaniem w jej uzasadnieniu wystąpienia w niniejszej sprawie przynajmniej jednej ze szczególnych przesłanek zawartych w tym przepisie, albo uchyli zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w całości, polecając mu rozpatrzenie sprawy w oparciu o materiał dotychczas zgromadzony w postępowaniu przed tym organem, jak i o materiał zgromadzony w postępowaniu odwoławczym. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło