II SA/Wa 1240/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Ewa Marcinkowska (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi B. D. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do wynajęcia lokalu mieszkalnego i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem oddala skargę U Z A S D N I E N I E Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. wydaną na podstawie § 6 pkt 8 uchwały nr XLVI/1422/2008 Rady m.st. Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m. st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m. st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2008 r. nr 220, poz. 9485 z późn. zm.) w związku z § 4 pkt 1 oraz § 24 ust. 1 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2009 r. nr 132, poz. 3937 z późn. zm.), rozstrzygnął o odmowie zakwalifikowania B. D. do wynajęcia lokalu mieszkalnego i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem. Do wydania powyższej uchwały doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [...] marca 2012 r. B. D. wystąpił z wnioskiem o najem lokalu mieszkalnego z zasobu mieszkaniowego [...]. W dniu [...] kwietnia 2012 r. Zarząd Dzielnicy [...] podjął uchwałę nr [...], w której rozstrzygnął o odmowie zakwalifikowania B. D. do wynajęcia lokalu mieszkalnego i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem. W uzasadnieniu tej uchwały wskazano, że zgodnie z § 24 ust. 1 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m. st. Warszawy wnioski zaopiniowane przez Komisję Mieszkaniową rozpatruje Zarząd Dzielnicy, który rozstrzyga o zakwalifikowaniu i umieszczeniu wnioskodawcy na liście osób oczekujących na najem lokalu. Komisja Mieszkaniowa na posiedzeniu w dniu [...] kwietnia 2012 r. jednogłośnie negatywnie zaopiniowała sprawę przyznania lokalu mieszkalnego na rzecz B. D., a odmowa zakwalifikowania i umieszczenia na liście wynika z § 4 pkt 1 powyższej uchwały, tj. przekroczonego kryterium zagęszczenia. Pismem z dnia [...] maja 2012 r. B. D. wezwał Zarząd Dzielnicy [...] do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niezakwalifikowaniu go do najmu lokalu mieszkalnego. W piśmie tym podniósł, że uchwała Rady m. st. Warszawy w § 5 ust. 2 wymienia cały katalog osób, do których nie stosuje się postanowień § 4 pkt 1. Z jego wniosku z dnia [...] marca 2012 r. oraz załączonych do niego dokumentów wyraźnie natomiast wynika, że jest osobą niepełnosprawną z orzeczonym II (umiarkowanym) stopniem niepełnosprawności oraz osobą ciężko chorą na choroby przewlekłe (kardiologiczne, metaboliczne i ortopedyczne), co kwalifikuje go do grupy osób wymienionych w § 5 ust. 2 rzeczonej uchwały oraz zwalnia z obowiązku spełnienia wymogów określonych w § 4 pkt 1. Niezależnie od powyższego B. D. podniósł, iż z jego wniosku oraz załączonych do niego dokumentów wyraźnie wynika, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Zatem przeliczanie powierzchni użytkowej lokalu, w którym aktualnie zamieszkuje w jednym pokoju o pow. 12,70 m2, na dwie osoby po 17,50 m2 jest czystym nadużyciem i daje bardzo negatywne świadectwo staranności zapoznawania się przez organ z dokumentami. Podkreślił jednocześnie, że o przyznanie lokalu mieszkalnego, znajdującego się w zasobie [...], zwrócił się do Zarządu Dzielnicy [...] w związku z jego trudną sytuacją materialną i niemożliwością uiszczania czynszu za lokal TBS. Zaznaczył też, że spełnia kryteria dochodowe określone w wymienionej uchwale Rady m. st. Warszawy. Zatem odmowa zakwalifikowania go do udzielenia pomocy mieszkaniowej stanowi w świetle wyżej przedstawionych faktów, potwierdzonych stosownymi dokumentami, naruszenie postanowień art. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów oraz postanowień ustawy o samorządzie terytorialnym. Zarząd Dzielnicy [...] w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w uchwale nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. podtrzymał negatywną kwalifikację B. D. do przyznania lokalu mieszkalnego z zasobu [...] wyrażoną w uchwale nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. Organ ponownie poinformował wnioskodawcę, że odmowa wynika z przekroczonego kryterium zagęszczenia określonego w § 4 pkt 1 uchwały mieszkaniowej na poziomie 6,00 m2/os. Dodatkowo wyjaśnił, iż w przypadku B. D. nie ma podstaw do zastosowania § 5 ust. 2 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy, gdyż sytuacja zdrowotna i społeczna wnioskodawcy nie wynika z warunków mieszkaniowych w jakich ww. przebywa. Powyższe oznacza, że przepisy prawa miejscowego regulujące zasady i tryb najmu lokali, nie dają podstawy do udzielenia mu pomocy mieszkaniowej. W skardze na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. D. zarzucił, że organ całkowicie pominął uzasadnienie jego wniosku, w którym jako przyczynę ubiegania się o lokal komunalny wskazywał na wyjątkowo trudną sytuację materialną (a nie za małą powierzchnię lokalu), spowodowaną utrzymywaniem się z jednego tylko źródła dochodów w postaci świadczenia z ubezpieczenia społecznego (renty ZUS z tytułu częściowej niezdolności do pracy) oraz znacznymi kosztami dodatkowymi leczenia i lekarstw wynikającymi z jego niepełnosprawności (stopień umiarkowany) i licznych ciężkich chorób [...]. Odmowę przyznania lokalu komunalnego, opartą na § 4 pkt 1 uchwały nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r. Rady miasta stołecznego Warszawy ocenił jako bezprawną i bezpodstawną. Skarżący podkreślił, że z lokalu TBS, w którym obecnie mieszka, korzysta jedynie jako osoba zgłoszona do wspólnego zamieszkiwania. Do lokalu tego nie posiada natomiast żadnych praw. W jego sytuacji materialnej jedynym sposobem rozwiązania gnębiących go problemów jest zatem zwrócenie się do samorządu gminnego jako zobowiązanego przepisami prawa do udzielania pomocy mieszkaniowej osobom (gospodarstwom domowym) o niskich dochodach. Podkreślił, że kryteria dochodowe samorządu gminnego dla jednoosobowych gospodarstw domowych spełnia, zatem odmawiając udzielenia mu pomocy mieszkaniowej Zarząd Dzielnicy [...] naruszył prawo rangi ustawy. Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem organu, iż w jego przypadku brak było podstaw do zastosowania § 5 ust. 2 uchwały nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r. Rady m. st. Warszawy z uwagi na to, iż jego sytuacja zdrowotna i społeczna nie wynika z warunków mieszkaniowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uchwale Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. Opierając się na dokumentacji zawartej w aktach lokalowych organ wyjaśnił, że rodzina państwa D. wraz z niepełnosprawną matką (zmarłą w 2002 r.) przez ok. 15 lat ubiegała się o pomoc mieszkaniową w Urzędzie Dzielnicy [...]zamiana lokalu dwupokojowego przy ul. [...], 4 piętro bez windy, na lokal równorzędny położony na niższej kondygnacji lub w budynku z windą. W 2002 r. Zarząd Dzielnicy [...] zaproponował państwu D. zamianę na lokal trzypokojowy położony w zasobie TBS przy ul. [...], w zamian za lokal przy ul. [...], na co ww. wyrazili zgodę. Następnie, w wyniku uwzględnienia reklamacji usterkowych ww. lokalu, w listopadzie 2005 r. TBS [...] dokonał zamiany na lokal nr [...] przy ul. [...]. Państwo T. i B. D. ubiegali się w roku 2011 o zamianę lokalu nr [...] przy ul. [...] na lokal z zasobu [...] Komisja Mieszkaniowa na posiedzeniu w dniu [...] maja 2011 r. jednogłośnie negatywnie zaopiniowała powyższą sprawę. uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. Zarząd Dzielnicy [...] negatywnie zakwalifikował sprawę zamiany lokalu na rzecz ww. Powodem odmowy był art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, który uniemożliwia włączenie lokalu należącego do TBS do mieszkaniowego zasobu gminy, a więc realizację sprawy w trybie "zamiany z urzędu". T. i B. D. zostali wówczas poinformowani o możliwości realizacji ich sprawy mieszkaniowej poprzez znalezienie kontrahenta do zamiany lokalu pomiędzy stronami. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podkreślił, że B. D. ma w pełni zabezpieczone warunki mieszkaniowe w lokalu nr [...] przy ul. [...] o pow. użytkowej 59,30 m2 i pow. mieszkalnej 35,00 m2, przy dwóch osobach w nim zamieszkujących (zagęszczenie wynosi 17,50 m2/os., lokal składa się z dwóch pokoi o powierzchni 22,30 m2 i 12,70 m2). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. W myśl zaś art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. mieści się w katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego zgodnie z przepisem art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a., w myśl którego kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Skarga na powyższą uchwałę została zgodnie z art. 52 § 4 P.p.s.a. poprzedzona wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa, na które odpowiedź została doręczona skarżącemu w dniu 15 czerwca 20012 r. Skarga została natomiast wniesiona w dniu 29 czerwca 2012 r., a więc w terminie trzydziestodniowym, określonym w art. 53 § 2 P.p.s.a. W tej sytuacji należało ją uznać za dopuszczalną. Przechodząc do merytorycznej oceny skargi Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. W przepisie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 z późn. zm.) ustawodawca określił kategorie osób, które posiadają prawo do najmu lokalu mieszkalnego z gminnego zasobu, a osobami takimi są jak wskazuje powyższy przepis, osoby niemające zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, mieszkające na terenie gminy, posiadające niskie dochody. Jeśli chodzi o zasady oraz tryb wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w tym sposób postępowania przy rozpatrywaniu i załatwianiu wniosków o najem lokali, ustawodawca w art. 21 ww. ustawy powierzył te kwestie radzie gminy. W rozpoznawanej sprawie upoważnienie zawarte w art. 21 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego realizuje uchwała nr LVIII/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., która w § 4 określa warunki, jakie muszą spełniać osoby ubiegające się o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobu mieszkaniowego m.st. Warszawy. Uchwała w § 4 postanawia, że lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom, które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nie nadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego (pkt 1), a nadto, w których gospodarstwie domowym średni dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego (pkt 2). Uchwała Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. odmawiająca zakwalifikowania B. D. do wynajęcia lokalu mieszkalnego i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem wydana została w oparciu o § 4 pkt 1 ww. uchwały. W uzasadnieniu tej uchwały wskazano, że wnioskodawca zamieszkuje w lokalu mieszkalnym, w którym na osobę przypada więcej niż 6m2 powierzchni mieszkalnej. W świetle ustaleń poczynionych przez organ, B. D. zamieszkuje obecnie razem ze swoją siostrą T. D. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., który znajduje się w zasobach TBS. Jest to lokal dwupokojowy o pow. użytkowej 59,30 m2 i pow. mieszkalnej 35,00 m2. Przy dwóch osobach zamieszkujących w tym lokalu na jedną osobę przypada zatem 17,50 m2 powierzchni mieszkalnej. W ocenie Sądu, w świetle powyższych ustaleń organ miał uzasadnione podstawy do tego, aby stwierdzić, iż skarżący nie spełnia przesłanki zamieszkiwania w trudnych warunkach mieszkaniowych, o której mowa w § 4 pkt 1 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy, gdyż zamieszkuje w lokalu mieszkalnym, w którym na osobę przypada więcej niż 6m2 powierzchni mieszkalnej. Wprawdzie w § 5 ust. 2 uchwały nr LVIII/1751/2009 wymienione zostały kategorie osób do których nie stosuje się postanowień § 4 pkt 1, jednak w ocenie Sądu należy podzielić stanowisko organu, iż skarżący nie kwalifikuje się do żadnej z kategorii osób wymienionych w ust. 2 paragrafu 5. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie można uznać, że należy on do osób wymienionych w § 5 ust. 2 pkt 3 ww. uchwały, tj. osób pozostających w związku z warunkami mieszkaniowymi w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej. Brak jest bowiem podstaw do rozumienia "warunków zamieszkiwania", inaczej niż jako warunków faktycznych zamieszkiwania (powierzchnia, wyposażenie, stan techniczny, ilość osób korzystających z lokalu itp.). Okoliczności prawne związane z lokalem, w tym między innymi wysokość opłat czynszowych związanych z najmem lokalu do "warunków zamieszkiwania" natomiast nie należą. Dlatego też podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące problemów z ponoszeniem przez niego wysokich opłat za zajmowany aktualnie lokal mieszkalny znajdujący się w zasobach TBS nie mogły być rozpatrywane przez organ w kontekście "warunków zamieszkiwania" mających wpływ na jego wyjątkowo trudną sytuację zdrowotną, rodzinną lub społeczną. Reasumując, aby skarżący mógł zostać zakwalifikowany do wynajęcia lokalu mieszkalnego z zasobu [...] musi spełniać łącznie przesłanki określone w § 4 pkt 1 i pkt 2 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy. Skarżący przesłanek określonych w § 4 pkt 1 ww. uchwały nie spełnia, gdyż zamieszkuje w lokalu mieszkalnym, w którym na osobę przypada więcej niż 6m2 powierzchni mieszkalnej, a zatem nie może być uznany za osobę pozostającą w trudnych warunkach mieszkaniowych. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona uchwała odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.