II SA/Wa 1242/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), Protokolant Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję - oddala skargę Stan sprawy przedstawia się następująco. J. F. pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym: [...]. Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., wydaną na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 oraz art. 115 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.), a także w oparciu o § 16 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137), zwolnił J. F. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję. W decyzji tej wskazano datę zwolnienia z zawodowej służby wojskowej na dzień 30 września 2009 r. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. F. podniósł szereg zarzutów proceduralnych, dotyczących skarżonej decyzji, wskazując przy tym na "tajny i inkwizycyjny" charakter przeprowadzonego postępowania pierwszej instancji. Skarżący twierdził, iż naruszony został art. 61 § 4 k.p.a., poprzez niezawiadomienie go o wszczęciu postępowania z urzędu, art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego, art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. "przez niezawieszenie postępowania mimo wystąpienia przyczyny obligatoryjnego zawieszenia postępowania w postaci zagadnienia wstępnego" oraz art. 10 § 1 k.p.a. przez uniemożliwienie mu wzięcia czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu. Mając na uwadze wskazane przez siebie argumenty, zainteresowany wnosił o zawieszenie postępowania dotyczącego zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej "do czasu rozstrzygnięcia wniosku o uzyskanie poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą tajne", a po uzyskaniu stosownego poświadczenia o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgodnie z dyspozycją art. 112 ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję. W tej sytuacji zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej następuje po sześciu miesiącach od upływu kadencji, w ostatnim dniu miesiąca. Okres ten może być skrócony na pisemny wniosek żołnierza. Odnosząc się do wskazanych przez skarżącego we wniosku zarzutów proceduralnych, Minister Obrony Narodowej uznał je za bezzasadne. Wskazał, iż w kwestionowanej przez zainteresowanego decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. nie zostały złamane zasady zawarte w art. 7 k.p.a. Przywołany przepis nakłada na organ administracji publicznej przestrzeganie zasady praworządności oraz zobowiązuje do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak również do załatwienia sprawy, w oparciu o interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ starannie zbadał stan faktyczny sprawy oraz wyjaśnił wszelkie rozbieżności i niejasności oraz szczegółowo uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, odnosząc się do zarzutu niedopełnienia zapisanej w art. 10 § 1 k.p.a. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu podniósł, iż niewypowiedzenie się strony co do zebranego materiału dowodowego nie miało wpływu na zapadłe rozstrzygnięcie. Dodatkowo w trakcie prowadzonego postępowania skarżący nie przejawiał zainteresowania sprawą, nie zgłaszał chęci zapoznania się z materiałem dowodowym, jak również wypowiedzenia się odnośnie zebranych dowodów i materiałów. Zdaniem Ministra Obrony Narodowej organ prowadzący postępowanie nie miał obowiązku zawieszenia postępowania z uwagi na toczące się postępowanie sprawdzające, bowiem nie jest to zagadnienie wstępne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. F. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, zarzucił naruszenie: 1) art. 61 § 4 k.p.a., poprzez niezawiadomienie go o wszczęciu z urzędu postępowania; 2) art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., przez niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący wszystkich istotnych okoliczności w postaci: a) złożenia w dniu 22 października 2008 r. wniosku o udzielenie poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "tajne" w związku z przepisem art. 44 ust. 2 ustawy o ochronie informacji niejawnych, zgodnie z którym kolejne postępowanie sprawdzające powinno być zakończone przed upływem terminu ważności posiadanego poświadczenia bezpieczeństwa, b) złożenia w dniu [...] września 2008 r. przez Dowódcę [...] w S. wniosku kadrowego w sprawie wyznaczenia na stanowisko służbowe szefa logistyki [...] w S., który to wniosek został poparty kolejno przez Dowódcę [...], Szefa Inspektoratu Wsparcia SZ, Szefa Sztabu Generalnego WP, a) treści opinii służbowej za okres od dnia 1 marca 2006 r. do dnia 24 września 2008 r., w której otrzymał ocenę bardzo dobrą, a ponadto, w której znajduje się prognoza dalszego przebiegu służby wojskowej, b) ustawowych przesłanek wyznaczenia na stanowisko służbowe określonych w szczególności przepisami art. 26 ust. 2 i art. 35 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, wśród których wymienione są potrzeby Sił Zbrojnych, posiadana przez żołnierza opinia służbowa, która ma stanowić podstawę dalszego przebiegu służby oraz wymagane kwalifikacje zawodowe, c) posiadania kwalifikacji wymaganych do wyznaczenia na stanowisko służbowe o stopniu etatowym podpułkownik, które wymienione są wyczerpująco w przepisie § 6 pkt 3 lit. d rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie trybu wyznaczania żołnierzy zawodowych na stanowiska służbowe i zwalniania z tych stanowisk; 3) art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. przez brak uzasadnienia okoliczności wymienionych wyżej w pkt 2, a ponadto brak uzasadnienia przyczyn wyboru przez Ministra Obrony Narodowej możliwości zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, jaką daje przepis art. 112 ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, tj. brak uzasadnienia decyzji uznaniowej. 4) art. 10 § 1 k.p.a. i art. 81 k.p.a., przez uniemożliwienie mu wzięcia czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz składania wyjaśnień i wniosków. 5) art. 112 ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, przez wydanie decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej wbrew wskazanym wyżej ustawowym przesłankom wyznaczenia na stanowisko służbowe oraz przeniesienia do rezerwy kadrowej na podstawie art. 20 ust. 1 tej ustawy, a także mimo nieistnienia ostatecznej decyzji o niewyznaczeniu na stanowisko służbowe. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, w szczególności przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga oceniana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podstawą zwolnienia J. F. ze służby był art. 112 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.) oraz § 16 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. z 2008 r. Nr 23, poz. 137). Zgodnie z treścią przepisu art. 112 ust. 1 pkt 3 wojskowej ustawy pragmatycznej żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję. Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Z punktu widzenia art. 112 pkt 1 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych bez znaczenia jest okoliczność, że w sporządzonej opinii okresowej skarżący posiadał ocenę bardzo dobrą, został przewidziany do dalszej służby na stanowisku szefa logistyki [...], bowiem konstrukcja przepisów dotyczących opiniowania żołnierzy, a także sama instytucja opinii polega na tym, że pozytywny dla żołnierza przebieg opiniowania służbowego nie gwarantuje dalszego pełnienia służby. Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 1 marca 2004 r. w sprawie opiniowania żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 43, poz. 397) w § 12 ust. 2 nadaje uprawnienie do weryfikacji opinii i konkretyzacji prognoz organowi uprawnionemu do wyznaczenia na stanowisko w prognozie bliższej. W niniejszej sprawie organem takim był Minister Obrony Narodowej, który prognozowane wyznaczenie żołnierza na kolejną kadencję zmienił i przeznaczył skarżącego do zwolnienia ze służby. Sytuacja ta powstała, jak wskazał to organ w decyzji, bowiem skarżący nie posiada poświadczenia bezpieczeństwa o klauzuli "tajne", a tym samym nie spełnia wymogów kwalifikacyjnych do wyznaczenia na kolejną kadencję na stanowisko szefa logistyki [...]. Wskazać należy, zdaniem Sądu, iż art. 112 ust. 1 pkt 3 wojskowej ustawy pragmatycznej musi być odczytywany, mając na uwadze rozwiązania systemowe przyjęte w ustawie. Zgodnie zaś z art. 35 ust. 1 tej ustawy pełnienie służby na określonym stanowisku jest uzależnione od potrzeb Sił Zbrojnych. O tym, czy istnieje potrzeba wyznaczenia określonej osoby na stanowisko służbowe decyduje nie żołnierz, lecz właściwy organ wojskowy. Ponadto, zgodnie z treścią art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy w sprawach między innymi wyznaczenia, przeniesienia i zwolnienia ze stanowiska służbowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Ocenianie przez Sąd przyczyn niewyznaczenia na stanowisko służbowe w sprawach związanych ze zwolnieniem ze służby – tak jak to sugeruje skarżący, zmierzałoby w istocie do obejścia prawa i badania takiego zakresu władzy wojskowej, która pozostaje poza kontrolą sądów administracyjnych. Zarzut naruszenia art. 112 ust. 1 pkt 3 ustawy także i z tych przyczyn jest zatem całkowicie nieusprawiedliwiony. Dodatkowo zauważyć należy, że dopuszczalność wyłączenia kontroli sądowej w sprawach wyznaczenia żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe przyjął także Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 9 czerwca 1998 r., sygn. akt K 28/97, nie dopatrując się w takiej regulacji niezgodności między innymi z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Zdaniem Sądu, niezasadne są dalsze żądania skarżącego, aby organ uzasadnił zweryfikowaną prognozę przebiegu służby, aby kierując się przesłankami art. 8, art. 9 oraz art. 107 § 3 k.p.a., wyjaśnił powody, dla których nie wyznaczył żołnierza na stanowisko i przewidział jego zwolnienie, zmierzają one bowiem do obejścia zasady wyłącznej kompetencji organów wojskowych do oceny żołnierza, w tym oceny jego przydatności do dalszego pełnienia służby. Natomiast sąd administracyjny takiej kompetencji nie posiada. Natomiast można podzielić stanowisko skarżącego, iż organy nie zapewniły mu możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału bądź zgłoszenia wniosków dowodowych. Jednak, w ocenie Sądu, nie można uznać, że te uchybienia procesowe miały jakikolwiek wpływ na prawidłowe co do zasady decyzje. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący nie przedstawił bowiem żadnych istotnych okoliczności faktycznych bądź prawnych, które mogłyby zmienić podjęte decyzje. Takich okoliczności nie przedstawił też w postępowaniu sądowym. Na marginesie wyjaśnić należy, iż pogląd wyrażony przez Sąd w innych sprawach nie wiązał sądu w sprawie niniejszej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.