II SA/Wa 1243/08

WyrokWSA w Warszawie2008-12-09

Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Adam Lipiński, Przemysław Szustakiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu pierwszej instancji odmawiająca wznowienia postępowania administracyjnego, wydana w formie adnotacji na wniosku bez uzasadnienia, spełnia wymogi formalne decyzji administracyjnej i czy organ drugiej instancji prawidłowo utrzymał ją w mocy?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, ponieważ decyzja organu pierwszej instancji, wydana w formie adnotacji na wniosku bez uzasadnienia, naruszyła zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 kpa) i nie spełniała wymogów formalnych decyzji administracyjnej (art. 107 § 3 kpa). Organ drugiej instancji, utrzymując w mocy wadliwą decyzję, również naruszył prawo.
Stan faktyczny
Skarżący L. H. złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Ministra Obrony Narodowej w sprawie przyznania dodatku wyrównawczego. Organ pierwszej instancji odmówił wznowienia postępowania w formie adnotacji na wniosku. Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy tę decyzję. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów procedury administracyjnej, w tym brak uzasadnienia decyzji pierwszej instancji i stosowanie błędnej podstawy prawnej przez organ drugiej instancji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Obrony Narodowej oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi L. H. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o wypłacie dodatku wyrównawczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą z dnia [...] kwietnia 2008 r. 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2008 r. odmawiającą L. H. wznowienia postępowania w sprawie zakończonej prawomocną decyzją Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie przyznania oficerowi dodatku wyrównawczego. W uzasadnieniu organ wskazał na następujący stan faktyczny. Minister Obrony Narodowej, po rozpoznaniu odwołania [...], decyzją Nr [...] z dnia [...] r. uchylił decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej z dnia [...] r. odmawiającą oficerowi przyznania od dnia [...] r. dodatku wyrównawczego dla sędziów, w wysokości różnicy pomiędzy uposażeniem należnym na zajmowanym stanowisku służbowym sędziego [...] w W. a wynagrodzeniem przysługującym sędziemu sądu wojewódzkiego. Ponadto Minister Obrony Narodowej ustalił nową stawkę dodatku wyrównawczego, w wysokości [...] zł miesięcznie oraz odmówił przyznania żądanego dodatku wyrównawczego. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi L. H. na powyższe decyzje, wyrokiem z dnia 16 listopada 1999 r. sygn. akt II SA 1070/99 oddalił skargę. W dniu [...] r. [...] L.H. wystąpił z wnioskiem do Ministra Obrony Narodowej o wznowienie postępowania zakończonego prawomocną decyzją Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] r. W uzasadnieniu wskazał, że dowody, na których oparł się organ wydając przedmiotową decyzję okazały się fałszywe, ponieważ nie został on mianowany na stopień wojskowy [...], jak błędnie twierdził organ w decyzji z dnia [...] r. Wskazał też, że próby wznowienia przez niego postępowania sądowego w tym zakresie okazały się nieskuteczne. W odpowiedzi na powyższe, Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nie wyraził zgody na wznowienie postępowania. Powyższy akt został wydany w formie adnotacji na wniosku skarżącego. Następnie oryginał powyższego wniosku z decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. został zwrócony oficerowi w dniu [...] r. Fakt ten został potwierdzony przez wnioskodawcę podpisem na kopii wniosku. Minister Obrony Narodowej, po rozpatrzeniu wniosku oficera o ponowne rozpoznanie sprawy, decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 organ wznawia postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Sfałszowanie dowodu musi być jednak potwierdzone orzeczeniem sądu, bądź innego organu. Wnioskodawca nie przedstawił zaś stosownego orzeczenia, z którego wynikałoby, że dowody, na których została oparta decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] r., okazały się fałszywe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie L. H. wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji. Zarzucił organowi naruszenie przepisów procedury administracyjnej. Skarżący wskazał, iż akt wydany przez organ w pierwszej instancji nie spełnia cech decyzji administracyjnej, ponieważ brak w nim podstawowych elementów określonych w art. 107 kpa. Ponadto wskazał, iż organ oparł decyzję drugoinstancyjną na podstawie prawnej sprzecznej z jej treścią. Zarzucił też organowi, iż ten przyjął, bez wznowienia postępowania, że dokumenty, na których oparto decyzję z dnia [...] r., nie były fałszywe oraz bezpodstawnie przyjął, że wniosek o wznowienie postępowania skarżący złożył z przekroczeniem terminu do dokonania tej czynności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W odpowiedzi na zarzuty skarżącego pełnomocnik organu wskazał, iż w doktrynie i w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że o tym, czy dany dokument jest decyzją administracyjną przesądza jego treść, a nie forma. Decyzja zaś wydana w dniu [...] kwietnia 2008 r. zawiera niezbędne elementy, tj. rozstrzygnięcie, oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania oraz podpis osoby uprawnionej, wystarczające do uznania tego aktu za decyzję administracyjną. W pozostałym zaś zakresie powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonych decyzjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrywana pod tym względem skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z powodów w niej przedstawionych. Na wstępie należy wskazać, że podstawową zasadą postępowania administracyjnego jest wyrażona w art. 15 kpa zasada dwuinstancyjności. Oznacza ona, że strona postępowania administracyjnego ma bezwzględne uprawnienie do tego, aby jego sprawa została wnikliwie rozpatrzona. Wnikliwość tego rozpatrzenia wynika z treści uzasadnienia decyzji administracyjnej, w której organ administracji przedstawia za art. 107 § 3 kpa uzasadnienie faktyczne i prawne. Dotyczy to szczególnie specyficznych trybów postępowania, określonych w art. 145 – 163 kpa. W rozpatrywanej sprawie uchybiono treści art. 15 kpa. W istocie bowiem decyzja podjęta w pierwszej instancji jest adnotacją, na treści wniosku skarżącego o wznowienie postępowania, w której organ odmawia wznowienia postępowania. Nie wiadomo zatem, jakimi przesłankami kierował się organ podejmując decyzję. Strona nie mogła się do tych przesłanek odnieść. Faktycznie, dopiero uzasadnienie decyzji z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] spełnia warunki, określone w art. 107 § 3 kpa. W takiej sytuacji, skarżący mógł dopiero odnieść się do merytorycznych przesłanek rozstrzygnięć organu administracji dopiero w skardze do sądu administracyjnego. Postępowanie sądowoadministracyjne ma zaś inny charakter, niż postępowanie administracyjne, sąd nie może bowiem zastępować organu drugiej instancji. W związku z tym, iż organ wydał decyzję I instancji w charakterze adnotacji nie zawierającej uzasadnienia swojego stanowiska. bezspornie organ naruszył art. 15 kpa. Należy wskazać, iż z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika dlaczego organ odmawia wznowienia postępowania. Z jednej, bowiem strony organ powołuje się na treść art. 145 § 3 kpa, ale z treści uzasadnienia wynika, iż organ ocenia, czy wystąpiła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 kpa, na którą powołuje się skarżący. Należy tu przypomnieć, iż zgodnie z art. 149 § 3 przesłankami odmowy wznowienia mogą być jedynie przyczyny podmiotowe lub przedmiotowe (por. M. Jaśkowska A. Wróbel Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz Zakamycze 2002 s. 833). Natomiast istnienie podstaw do wznowienia postępowania musi być przedmiotem postępowania wyjaśniającego, prowadzonego dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (por. P. Przybysz postępowania administracyjnego. Komentarz Warszawa 2007 s. 331). Tymczasem w rozpatrywanej sprawie, z treści uzasadnienia nie bardzo wiadomo, czy organ odmawia wznowienia postępowania, czy też odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej. Ta sprawa winna być wyjaśniona i szczegółowo przedstawiona w uzasadnieniu, które winno odpowiadać treści art. 107 § 3 kpa. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło