II SA/Wa 1243/17

PostanowienieWSA w Warszawie2018-05-07

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać umorzony, jeśli strona jest ustawowo zwolniona z ponoszenia kosztów sądowych w danej kategorii spraw?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędny, gdy strona jest ustawowo zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w danej kategorii spraw (np. sprawy dotyczące ubezpieczeń społecznych). Prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może być przyznane, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Stan faktyczny
Po oddaleniu przez WSA w Warszawie skargi M. M. na decyzję Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżący wskazał na trudną sytuację materialną, utrzymując się z renty inwalidzkiej i zasiłku pielęgnacyjnego, posiadając jednocześnie udziały w nieruchomościach i kolekcję o znacznej wartości. Sąd rozpoznał wniosek, uwzględniając przepisy PPSA dotyczące prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano M. M. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. Umorzono postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2018 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lipca 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej postanawia: 1. przyznać M. M. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 lutego 2018 r. oddalił skargę M. M. na decyzję Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej. Skarżący po otrzymaniu odpisu nieprawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wskazał, że pozostaje sam w gospodarstwie domowym, a utrzymuje się z renty inwalidzkiej, która łącznie z zasiłkiem pielęgnacyjnym wynosi 1.034,24 zł miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, że posiada 1/3 udziału w domu o powierzchni 100 m2, który wymaga remontu, 1/3 udziału w gospodarstwie rolnym o powierzchni przeliczeniowej 1.5750 ha oraz 1/3/ udziału w gospodarstwie rolnym o powierzchni 3.2492 ha. Z tego tytułu nie osiąga żadnego dochodu. Wskazał, że posiada kolekcję [...] o wartości ponad 5.000 zł. Wyjaśnił, że do stałych kosztów jego utrzymania należą wydatki na leczenie w wysokości 50-80 zł miesięcznie, opłata za wywóz śmieci - 9 zł, 200 zł podatku gruntowego rocznie, ubezpieczenie budynku w kwocie 100 zł rocznie, rata kredytu konsumenckiego, która wraz z ubezpieczeniem na życie wynosi 175 zł miesięcznie. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skarżący przedmiotowy wniosek złożył w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli (...) rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem skarżący w tej sprawie jest zwolniony z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć. Natomiast zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron, korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i § 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że w chwili obecnej sytuacja materialna i życiowa skarżącego jest trudna - jest osobą niepełnosprawną, a jego dochód stanowi renta inwalidzka w wysokości 881,24 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł. Dlatego należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, a tym samym, że spełnia przesłanki do przyznania pełnomocnika z urzędu. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262, art. 249a w związku z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e oraz w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło