II SA/Wa 1243/24

WyrokWSA w Warszawie2025-03-21

Skład orzekający: Joanna Kube, Iwona Maciejuk, Mateusz Rogala

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy żądanie udostępnienia elektronicznych kopii dokumentów księgowych dotyczących kosztów poniesionych przez park narodowy w związku z inwestycją, które wymagałyby od organu przeprowadzenia analizy, zestawień i skanowania dokumentów, stanowi informację przetworzoną, a jeśli tak, to czy wnioskodawca wykazał szczególnie istotny interes publiczny uzasadniający jej udostępnienie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że żądanie udostępnienia elektronicznych kopii dokumentów księgowych dotyczących kosztów inwestycji, które wymagały od organu przeprowadzenia analizy, zestawień, skanowania i anonimizacji dokumentów, stanowi informację przetworzoną. Ponadto, sąd stwierdził, że wnioskodawca nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego uzasadniającego udostępnienie takiej informacji, ponieważ jego argumenty były zbyt ogólne i nie wykazały konkretnych możliwości wykorzystania danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej lub lepszej ochrony interesu publicznego.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie złożyło wniosek o udostępnienie elektronicznych kopii dokumentów księgowych dotyczących kosztów poniesionych przez park narodowy w związku z inwestycją. Organ I instancji uznał żądanie za informację przetworzoną i wezwał wnioskodawcę do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Po odpowiedzi wnioskodawcy, organ odmówił udostępnienia informacji. Minister Klimatu i Środowiska utrzymał decyzję w mocy. Stowarzyszenie wniosło skargę do WSA, zarzucając błędne uznanie informacji za przetworzoną oraz niewykazanie szczególnie istotnego interesu publicznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), , Protokolant starszy specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2025 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] Minister Klimatu i Środowiska, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, powoływanej dalej jako k.p.a.) oraz art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, powoływanej dalej jako u.d.i.p.), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Parku Narodowego z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] odmawiającą Stowarzyszeniu [...] z siedzibą w [...] udostępnienia informacji publicznej objętej wnioskiem z dnia [...] lutego 2024 r. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że przedmiotem rozstrzygania organów w niniejszej sprawie był wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: "elektronicznej kopii dokumentów (dowodów) księgowych dotyczących wszystkich kosztów poniesionych przez [...] Park Narodowy do momentu otrzymania wniosku (tj. do dnia [...] lutego 2024 r.) w związku z inwestycją pn. "[...]", w szczególności zleconych ekspertyz, badań, warsztatów projektów, podróży służbowych, obsługi prawnej, etatów pracowników, itp." Jak ustalono w toku postępowania, prace nad przedsięwzięciem pn. "[...]" rozpoczęto w 2021 r. i na dzień złożenia wniosku nie zostały zakończone. [...] Park Narodowy nie prowadzi odrębnego zestawienia dokumentów księgowych dla ww. przedsięwzięcia. Wszystkie dokumenty księgowe dotyczące kosztów poniesionych ramach jego realizacji znajdują się zbiorach dokumentów księgowych (zakupowych) zarchiwizowanych przez Dział Księgowości [...]PN za lata 2021, 2022 oraz 2023. Tym samym [...]PN nie dysponuje gotową informacją objętą zakresem przedmiotowym wniosku. Park nie wyodrębnił osobnego działu w strukturze organizacyjnej [...]PN, którego pracownicy zajmowaliby się wyłącznie przedsięwzięciem. Do dnia złożenia wniosku w pracach nad przedsięwzięciem uczestniczyło lub uczestniczy nadal kilkudziesięciu pracowników [...]PN różnych działów organizacyjnych Parku. Poza wykonywaniem pracy związanej z przedsięwzięciem, pracownicy zajmują się również wykonywaniem innych obowiązków służbowych. Park nie ma zatem gotowego zestawienia pracowników, którzy zostali zaangażowani w prace nad tym przedsięwzięciem. Dyrektor [...]PN ustalił również, że realizacja wniosku wymagałaby zaangażowania pracownika zatrudnionego na samodzielnym stanowisku pracy ds. pracowniczych oraz pracownika Działu Finansowo-Księgowego. Ponieważ [...]PN nie ma zatrudnionych pracowników, którzy zajmowaliby się wyłącznie ww. przedsięwzięciem, nie jest możliwe określenie liczby etatów oraz kosztów związanych z zatrudnieniem pracowników do świadczenia tej pracy. [...]PN nie prowadzi również zestawienia podróży służbowych, które zostały zrealizowane w ramach prac nad przedsięwzięciem. W okresie od stycznia 2021 r. do dnia [...] lutego 2024 r. wszyscy pracownicy [...]PN odbyli łącznie 892 podróże służbowe. Aby zgromadzić dane dotyczące kosztów podróży służbowych, pracownik musiałby przeprowadzić szczegółową kwerendę wszystkich podróży służbowych, które odbyły się we wskazanym okresie, a następnie zwrócić do konkretnego pracownika zapytaniem, czy dana podróż służbowa miała związek z przedsięwzięciem. Po zweryfikowaniu wszystkich podróży służbowych, ustaleniu konkretnej liczby podróży służbowych związanych z przedsięwzięciem, pracownik musiałby wytworzyć zestawienie zawierające wszystkie dane dotyczące kosztów podróży służbowych związanych z przedsięwzięciem, w tym m.in. kosztów za przejazdy autostradami, kosztów opłat parkingowych. Następnie pracownik musiałby ustalić w dziale finansowo-księgowym, czy w związku z odbyciem konkretnej podróży służbowej dokonano rozliczenia innych wydatków na podstawie faktury VAT, a jeżeli tak, to uzyskać informacje o dacie i numerze faktury dokumentującej ten wydatek. W dalszej kolejności pracownik powinien odszukać odpowiednie dokumenty w archiwum (paragony, faktury), dokonać przekształcenia polegającego na zeskanowaniu dokumentów, usunąć dane niepodlegające udostępnieniu (np. dane osobowe), tak aby możliwe było ich udostępnienie, zgodnie z wnioskiem, tj. drogą elektroniczną. W odniesieniu do pozostałych informacji objętych przedmiotem wniosku Dyrektor [...]PN wskazał, iż wszystkie faktury opłacane ze środków publicznych w latach 2021, 2022, 2023 oraz 2024 są archiwizowane w wersji papierowej. Dział księgowości archiwizuje osobno faktury sprzedażowe i zakupowe. Faktury zakupowe oraz dokumenty źródłowe (umowy, zamówienia itp.) są przechowywane osobno. Dokumenty źródłowe są przechowywane w poszczególnych działach [...]PN, które odpowiadają za właściwe zrealizowanie poszczególnej umowy. Zrealizowanie żądania informacyjnego wnioskodawcy wymagałoby zwrócenia się do poszczególnych działów [...]PN z zapytaniem, czy dany dział podejmował jakiekolwiek czynności związane z realizacją przedsięwzięcia, których wykonanie wiązałoby się z poniesieniem wydatków przez Park. Po dokonaniu powyższych ustaleń należałoby odszukać odpowiednie dokumenty w archiwum, przeanalizować każdą fakturę opłaconą przez [...]PN w okresie od 1 stycznia 2021 r. do [...] lutego 2024 r., zweryfikować w poszczególnych działach [...]PN, czy wydatek objęty daną fakturą był rzeczywiście poniesiony w związku z realizacją przedsięwzięcia. W następnej kolejności dokumenty należałoby poddać (po przeprowadzeniu analizy) odpowiedniej anonimizacji w zakresie usunięcia danych osobowych, czy też usunięciu innych danych niepodlegających ujawnieniu. W ocenie Dyrektora [...]PN, realizacja wniosku wymagałaby od wyznaczonych do tego zadania pracowników wykonania dodatkowej pracy, przez około kilkanaście dni. To wiązałoby się z zaprzestaniem realizacji bieżących obowiązków przez tych pracowników. Wobec powyższych ustaleń organ I instancji pismem z dnia [...] marca 2024 r. powiadomił wnioskodawcę, iż objęte przedmiotem wniosku informacje stanowią informację przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zatem ich udostępnienie jest możliwe tylko w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Jednocześnie, Dyrektor [...]PN wezwał wnioskodawcę do wskazania, na czym polega szczególna istotność z punktu widzenia interesu publicznego, która uzasadniałaby przeprowadzenie przez organ procesu przetworzenia informacji. W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca nie podzielił argumentów organu I instancji, wskazując, iż przedmiotem żądania w jego ocenie jest informacja prosta, a jej uzyskanie nie jest uwarunkowane posiadaniem szczególnie istotnego interesu publicznego. Niezależnie od powyższego wnioskodawca wskazał, że legitymuje się szczególnie istotnym interesem publicznym w uzyskaniu informacji, który przejawia się z jednej strony w ochronie środowiska i przyrody w ramach [...]PN, a z drugiej - w kontroli dysponowania finansami publicznymi przez [...]PN. Dyrektor [...]PN, uznając że w tej sprawie nie została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] marca 2024 r. odmówił udostępnienia żądanych informacji przetworzonych. Stowarzyszenie [...] złożyło odwołanie od tej decyzji, zarzucając organowi I instancji błędne przyjęcie, że zakres wnioskowanej informacji publicznej stanowi informację przetworzoną; zaś z ostrożności procesowej błędne uznanie, iż wnioskodawca nie wykazał, by udostępnienie żądanej informacji było szczególnie istotne dla interesu publicznego, W dalszej części uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że Dyrektor [...] Parku Narodowego jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, zaś żądana we wniosku z dnia [...] lutego 2024 r. informacja stanowi informację publiczną. Następnie Minister przywołał poglądy doktryny i orzecznictwa dotyczące charakteru informacji publicznej przetworzonej i stwierdził, że z akt administracyjnych wynika, iż na dzień złożenia wniosku Dyrektor [...]PN nie dysponował gotową informacją w zakresie elektronicznej kopii dokumentów (dowodów) księgowych dotyczących wszystkich kosztów poniesionych przez [...]PN w związku z inwestycją pn. "[...]", w szczególności zleconych ekspertyz, badań, warsztatów projektów, podróży służbowych, obsługi prawnej, etatów pracowników itp. Po przeanalizowaniu stanu faktycznego, organ I instancji ustalił bowiem, że opracowanie takiej odpowiedzi wiąże się z koniecznością przeprowadzenia procesu przetworzenia posiadanych informacji w szerokim zakresie. Niezbędny zakres prac do wykonania, celem realizacji wniosku, został szczegółowo opisany w uzasadnieniu decyzji I instancji. W konsekwencji organ nie podzielił stanowiska wnioskodawcy, że żądana informacja stanowi informację prostą. Minister powołał się następnie na stanowisko wyrażane w orzeczeniach sądów administracyjnych w zakresie spełnienia przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zgodnie z którym wnioskodawca żądający informacji przetworzonej, dla jej uzyskania powinien wykazać nie tylko, że jest ona ważna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców, ale również, że jej uzyskanie stwarza realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji i lepszej ochrony interesu publicznego. W tym kontekście organ uznał, że prawo do otrzymania informacji przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji. Uprawnienie to nie służy zatem wszystkim podmiotom potencjalnie zainteresowanym w uzyskaniu informacji publicznej po to, by ją móc następnie udostępnić ogółowi, gdyż cel ten jest co najwyżej ukierunkowany na podstawowe, "niekwalifikowane" realizowanie interesu publicznego. W ocenie Ministra, charakter lub pozycja podmiotu żądającego udzielenia informacji publicznej, a zwłaszcza realne możliwości wykorzystania uzyskanych przez niego danych, mają wpływ na ocenę istnienia interesu publicznego uzasadniającego udzielenie mu stosownych informacji. Podmiot wnioskujący, w ramach swojego działania, powinien mieć możliwość faktycznego wykorzystania wnioskowanych informacji w celu usprawnienia funkcjonowania odpowiednich organów. Ponadto, wnioskodawca musi wykazać, że informacje, które zamierza uzyskać, nie dotyczą wyłącznie jego interesu, a więc zobowiązany jest do takiego nakreślenia okoliczności i faktów, które zostaną uznane za wystarczające do przyjęcia, że działa on w interesie publicznym, a informacja, której się domaga ma szczególne znaczenie. Zdaniem organu, przedstawione przez wnioskodawcę argumenty, zgodnie z którymi szczególnie istotny interes publiczny w uzyskaniu informacji przejawia się z jednej strony w ochronie środowiska i przyrody w ramach [...]PN, a z drugiej - w kontroli dysponowania finansami publicznymi przez [...]PN, są sformułowane w sposób bardzo ogólny, a co za tym idzie nie mogą zostać uznane za wystarczające do przyjęcia, iż udostępnienie żądanych informacji będzie miało realne znaczenie dla funkcjonowania określonych struktur publicznych w konkretnej dziedzinie życia społecznego i wpłynie na usprawnienie wykonywanych zadań publicznych. Jeśliby nawet przyjąć, że wnioskodawca zamierza rozpowszechnić przedmiotową informację publiczną, to cel ten jest co najwyżej ukierunkowany na podstawowe, "niekwalifikowane" realizowanie interesu publicznego. Pomimo, iż wnioskodawca podkreśla, że ma możliwość rzeczywistego wykorzystania informacji w taki sposób, że będzie miała ona wpływ na poprawę gospodarowania środkami publicznymi i poprawę stanu ochrony przyrody, to trudno uznać, że są to indywidualne, realne, konkretne, faktyczne i efektywne możliwości, niedostępne dla innych dysponentów informacji. Stowarzyszenie [...] złożyło na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie w całości oraz uchylenie decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżące stowarzyszenie zarzuciło organowi naruszenie: 1) art. 1 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zw. z art. 2 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez uznanie, że zakres wnioskowanej informacji publicznej stanowi informację przetworzoną, podczas gdy jest to informacja prosta, wymagająca jedynie wyszukania odpowiednich dokumentów bez tworzenia nowych informacji, a w konsekwencji bezzasadne zażądanie od skarżącego wykazania istotnego interesu publicznego, a następnie brak udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem; 2) art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. - poprzez wadliwe uznanie, że - w sytuacji, gdyby nawet wnioskowana informacja była informacją przetworzoną (czemu skarżący przeczy) - nie wykazano, by jej udostępnienie było szczególnie istotne dla interesu publicznego, podczas gdy wnioskowana informacja dotyczy sprawy związanej z funkcjonowaniem państwa oraz [...] Parku Narodowego i jest jednoznacznie związana z gospodarowaniem majątkiem Skarbu Państwa, jest ważna dla całego społeczeństwa, a skarżący, posiadając wnioskowane dane, realnie wykorzysta je dla poprawy funkcjonowania formy ochrony przyrody - parku narodowego co jednoznacznie wpłynie na lepszą ochronę interesu publicznego (interesu ochrony środowiska); 3) art. 7 k.p.a., poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienie bez uwzględnienia interesu społecznego; 4) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy organ odwoławczy powinien był zaskarżoną decyzję uchylić w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia Dyrektorowi [...] Parku Narodowego. W uzasadnieniu skargi skarżące stowarzyszenie podniosło, po pierwsze, że żądana informacja jest informacją prostą. Nie powinna ona zostać sklasyfikowana jako informacja przetworzona, gdyż wniosek nie wymaga szeregu skomplikowanych czynności, takich jak intelektualna analiza i ocena pewnych kwestii, a dotyczy jedynie technicznego zestawienia danych, bez wytwarzania żadnych nowych jakościowo informacji. Zdaniem strony skarżącej, nawet jeśli udostępnienie żądanej informacji wymaga nakładu pracy i poniesienia kosztów finansowych, nie musi to stanowić o charakterze informacji jako przetworzonej. Ponadto, przedmiotowy wniosek nie obejmuje "przetworzenia posiadanych informacji w szerokim zakresie", bowiem dotyczy przesłania dokumentów będących w dyspozycji Dyrektora [...] Parku Narodowego, nie zaś zebrania lub zsumowania wielu danych na podstawie różnych kryteriów. Dodatkowo, wprost we wniosku wskazano, że informacja ma dotyczyć po prostu przesłania treści poszczególnych dokumentów w całości, bez konieczności wyciągania z nich konkretnych informacji. Wniosek o udostępnienie dokumentów z lat 2021-2024 nie prowadzi do konieczności interpretacji żadnych danych, a jedynie do technicznego ich zestawienia. Ponadto, informację żądaną przez skarżącego łatwo wydzielić ze zbioru posiadanych przez Dyrektora [...]PN informacji. Sam więc fakt konieczności analizy zasobu "posiadanych dokumentów, w celu wybrania tylko tych, których oczekuje Wnioskodawca" nie może oznaczać, że mamy do czynienia z informacją przetworzoną. Żądane informacje znajdują się - co oczywiste - w zasobach Dyrektora [...]PN, a sama selekcja dokumentów jest zwykłą czynnością, związaną z działalnością organów publicznych w zakresie udostępniania informacji publicznej. Skarżący przywołał liczne orzeczenia sądów administracyjnych na poparcie swojego stanowiska. Po drugie skarżący zakwestionował stanowisko organu, zgodnie z którym, w niniejszej sprawie udostępnienie żądanej informacji nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Skarżący podkreślił, że żądana informacja będzie wykorzystana dla dobra ogółu, a nie interesu prywatnego. Dobrem tym jest troska o środowisko naturalne i przyrodę. Skarżący podniósł, że biorąc pod uwagę, iż jest ogólnopolską organizacją ekologiczną z ponad dwudziestoletnim doświadczeniem, wieloma tysiącami wspierających go osób, które śledzą jego działalność, a którym również zależy na ochronie środowiska i zachowaniu m.in. przyrody [...] Parku Narodowego w stanie nienaruszonym, jasne jest, że skarżący posiada "kanał" do przekazania wnioskowanej informacji ogółowi społeczeństwa, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji. Jednocześnie, skarżący ma możliwość rzeczywistego wykorzystania informacji w taki sposób, że będzie miała ona wpływ na poprawę gospodarowania środkami publicznymi i poprawę stanu ochrony przyrody poprzez użycie wskazanych informacji w toczących się obecnie postępowaniach administracyjnych i innych postępowaniach, które mogą w przyszłości toczyć się w związku z nieprawidłowościami w zakresie realizacji przedmiotowej inwestycji. Skarżący zamierza więc wykorzystać wnioskowaną informację publiczną zgodnie z wymaganym dla jej udostępnienia interesem publicznym, co przełoży się na poprawę ochrony przyrody i gospodarowania środkami publicznymi przeznaczonymi na jej ochronę w Polsce. Skarżący jest bowiem uznaną organizacją ekologiczną, działającą od wielu lat w obszarze ochrony środowiska i przyrody. Statutowym celem działania skarżącego jest w pierwszej kolejności ochrona przyrody i środowiska naturalnego. W związku z powyższym w ocenie skarżącego wykazał on, że informacje, które zamierza uzyskać, nie dotyczą wyłącznie jego interesu, a więc działa w interesie publicznym, a informacja, której się domaga, ma dla tego interesu publicznego szczególne znaczenie. Skarżący podniósł, że inwestycja polegająca na [...] ma szczególne znaczenie dla finansów [...] Parku Narodowego, a więc i jego funkcjonowania. Park narodowy powinien wykorzystywać posiadane przez siebie fundusze przede wszystkim na ochronę przyrody. Dopiero jeżeli finansowanie tych zadań jest zapewnione, można skierować nadwyżkę kwot na inne zadania, niepolegające na zachowaniu różnorodności biologicznej, zasobów, tworów i składników przyrody nieożywionej i walorów krajobrazowych, przywrócenia właściwego stanu zasobów i składników przyrody oraz odtworzeniu zniekształconych siedlisk przyrodniczych, siedlisk roślin, siedlisk zwierząt lub siedlisk grzybów. Uzyskanie przez skarżącego żądanych informacji w zakresie kosztów poniesionych przez [...]PN w ramach realizacji inwestycji pn. "[...]" służyć będzie więc analizie, czy [...]PN nie przedkłada finansowania przedsięwzięcia nad ponoszenie kosztów związanych z faktyczną ochroną środowiska i przyrody. Jest to więc działanie w istotnym interesie publicznym, bowiem odnosi się do działania państwowej osoby prawnej w zakresie dysponowania i gospodarowania majątkiem Skarbu Państwa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, nie jest przedmiotem sporu w tej sprawie, że Dyrektor [...] Parku Narodowego jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej wskazanym w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Nie jest również kwestionowane przez organy obydwu instancji, że żądana przez skarżącego we wniosku z dnia [...] lutego 2024 r. informacja, dotycząca majątku publicznego (art. 6 ust. 5 u.d.i.p.), stanowi informację publiczną. Tę ocenę organów Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w całości podziela. Przyczyną wydania przez Dyrektora [...] Parku Narodowego decyzji – utrzymanej następnie w mocy decyzją zaskarżoną w niniejszej sprawie – odmawiającej udostępnienia żądanej przez skarżącego we wniosku z dnia [...] lutego 2024 r. informacji publicznej było stwierdzenie, że informacja ta ma charakter informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zaś skarżący nie wykazał, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W skardze zakwestionowano stanowisko organu co do obydwu wskazanych przesłanek. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko organu, że żądana przez Stowarzyszenie informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, informacja publiczna przetworzona nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją. Może ona bowiem obejmować dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji musi się wiązać z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona (zob. wyroki NSA z dnia 5 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 863/14 i z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1645/14, wszystkie powoływane orzeczenia są dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). W pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych oraz zaangażowania środków osobowych, które zakłócą normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnią wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, mimo iż składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (zob. wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 792/11). W ocenie Sądu, z tego rodzaju informacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. We wniosku z dnia [...] lutego 2024 r. skarżący domagał się udostępnienia informacji publicznej w postaci elektronicznej kopii dokumentów (dowodów) księgowych dotyczących wszystkich kosztów poniesionych przez [...] Park Narodowy do momentu otrzymania wniosku (tj. do dnia [...] lutego 2024 r.) w związku z inwestycją pn. "[...]", w szczególności zleconych ekspertyz, badań, warsztatów projektów, podróży służbowych, obsługi prawnej, etatów pracowników itp. Jak ustalił organ w toku postępowania (vide pismo Głównego Księgowego [...]PN z dnia [...] lutego 2024 r. – k. 4 akt administracyjnych), wszystkie faktury za okres od 1 stycznia 2021 r. do [...] lutego 2024 r. są archiwizowane w wersji papierowej, dokumenty źródłowe są przechowywane w odpowiednich działach [...]PN. Dział Finansowo-Księgowy nie prowadzi osobnej ewidencji faktur dotyczących wydatków poniesionych przez Park w związku realizacją przedsięwzięcia, którego dotyczył wniosek. Jeżeli Park ponosi jakieś wydatki związane z realizacją tego przedsięwzięcia, to faktury zakupowe, rachunki i paragony są archiwizowane w zbiorze głównym. Zrealizowanie żądania zawartego we wniosku z dnia [...] lutego 2024 r. wymagać będzie zatem następujących czynności: zwrócenie się do poszczególnych działów [...]PN z zapytaniem, czy dany dział podejmował jakiekolwiek czynności związane z realizacją w/w przedsięwzięcia, których wykonania wiązałoby się z poniesieniem wydatków przez Park; udanie się do archiwum [...]PN; odszukanie odpowiednich kartonów z dokumentami; przeniesienie kartonów do pokoju, w którym znajduje się urządzenie z funkcją skanera; analiza każdej faktury opłaconej przez [...]PN w okresie od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia [...] lutego 2024 r. pod kątem identyfikacji dokumentu źródłowego, na podstawie którego została ona wystawiona; zwrócenie się do poszczególnych działów [...]PN z prośbą o weryfikację, czy wydatek objęty daną fakturą był rzeczywiście poniesiony w związku z realizacją ww. przedsięwzięcia oraz czy dane zawarte w fakturze są objęte tajemnicą handlową lub stanowią informacje poufne; w przypadku gdy podczas analizy zostanie ustalone, że dane objęte fakturą mogą być objęte tajemnicą handlową lub stanowią informacje poufne należy zwrócić się do Dyrektora [...]PN z wnioskiem o ocenę, czy zostały spełnione przesłanki do anonimizacji danych zastrzeżonych przez podmiot wystawiający fakturę; w przypadku oceny pozytywnej - spełnienie przesłanek do anonimizacji - należy skserować daną fakturę, a następie zanonimizować dane i dopiero wtedy wykonać skan do pliku pdf; faktury, które nie będą objęte obowiązkiem anonimizacji (musi to zostać poprzedzone wcześniejszą oceną) należy wyłącznie zeskanować do pliku pdf; konsultacja z informatykiem [...]PN w celu ustalenia, w jaki sposób należy zapisać skany. W ocenie Działu Finansowo-Księgowego [...]PN, podjęcie tych czynności będzie wymagało minimum ok. 32 godzin roboczych, co oznacza, że przygotowanie żądanych informacji będzie wymagało poświęcenia przez jednego z pracowników DFK [...]PN około 4 dni pracy. Jak wynika z kolei z pisma Starszego Specjalisty ds. pracowniczych [...]PN z dnia [...] marca 2024 r. (k. 5 akt administracyjnych), w [...]PN nie ma zatrudnionych pracowników, do których obowiązków służbowych należy wyłącznie świadczenie pracy związanej z przedsięwzięciem, o którym mowa we wniosku z dnia [...] lutego 2024 r. W okresie od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia [...] lutego 2024 r. pracownicy [...]PN odbyli łącznie 892 podróże służbowe. [...]PN nie dysponuje gotowym zestawieniem podróży służbowych, które pracownicy [...]PN odbyli w związku z ww. przedsięwzięciem. Aby ustalić wysokość wydatków pracownik musiałby przeprowadzić szczegółową kwerendę wszystkich podróży służbowych w okresie od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia [...] lutego 2024 r., z uwzględnieniem opisu odbytej podróży. Przy czym nie każdy opis podróży służbowej jest na tyle szczegółowy, aby jednoznacznie określić cel podróży, w takich sytuacjach należy zwrócić się do pracownika o przesłanie wyjaśnienia, czy podróż służbowa miała miejsce w związku z przedsięwzięciem. Po ustaleniu, która podróż służbowa miała związek z przedsięwzięciem należałoby przygotować zestawienie takich podróży służbowych i wydatków poniesionych w związku z ich odbyciem. Z tym że pracownik ds. pracowniczych posiada tylko zestawienie wydatków udokumentowanych paragonami (np. opłaty parkingowe, opłaty za autostrady). Jeżeli w związku z podróżą służbową zostały poniesione wydatki udokumentowane fakturami, to informacje o takich wydatkach posiada Dział Finansowo-Księgowy. W związku z tym, przed ustaleniem ostatecznej kwoty wydatków należałoby zwrócić się do Działu Finansowo-Księgowego z zapytaniem, czy w związku z daną podróżą służbową [...]PN poniósł dodatkowe wydatki udokumentowane fakturami VAT. W przypadku, gdy odpowiedź Działu Finansowo-Księgowego będzie twierdząca, pracownik będzie musiał udać się do archiwum [...]PN i odszukać odpowiednie kartony z dokumentami. W dalszej kolejności należy przenieść kartony do pokoju, w którym znajduje się urządzenie z funkcją skanera; odszukać wybrane dowody księgowe (paragony i faktury); uwzględnić wysokość wydatków udokumentowanych fakturami w uprzednio przygotowanym zestawieniu kosztów podróży służbowych; zeskanować faktury do pliku pdf oraz skonsultować się z informatykiem [...]PN w celu ustalenia, w jaki sposób należy zapisać skany dokumentów księgowych oraz przygotowane zestawienie kosztów podróży służbowych. W ocenie Starszego specjalisty ds. pracowniczych, podjęcie tych czynności będzie wymagało średnio ok. 4 minuty dla każdej z podróży służbowych. W konsekwencji przygotowanie żądanych informacji zajmować będzie około 60 godzin roboczych, tj. około 7,5 dnia pracy. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, które Sąd uznaje za wiarygodne, należy podzielić stanowisko organu, że udostępnienie żądanej informacji wymagać będzie od organu podjęcia szeregu pracochłonnych czynności, polegających na odszukaniu w zbiorze informacji prostych dokumentów z uwzględnieniem konkretnego kryterium wskazanego przez wnioskodawcę, tj. związku z przedsięwzięciem pn. "[...]". Tego rodzaju czynności, z uwagi na znaczny rozmiar zbioru dokumentów, który musiałby zostać poddany analizie oraz konieczność merytorycznego zbadania, które ze znajdujących się w zbiorze dokumentów księgowych odpowiadają wskazanemu we wniosku kryterium, stanowią przetworzenie informacji w wyżej zaprezentowanym rozumieniu. Nie można jednocześnie oczekiwać od organu, że będące w jego dyspozycji zbiory dokumentów lub systemy informatyczne prowadzone przez organ będą zapewniały podmiotom wnioskującym o udostępnienie informacji publicznej uzyskanie tej informacji z uwzględnieniem dowolnego, przyjętego przez wnioskodawcę, kryterium. Jeżeli – tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie – organ nie dysponuje informacją w formie żądanej we wniosku, a jej przygotowanie wymaga dokonania szczegółowej analizy intelektualnej bardzo obszernego zbioru dokumentów, udostępnienie informacji wymagać będzie jej uprzedniego przetworzenia. Organ prawidłowo przyjął więc, że skarżący żąda udostępnienia informacji przetworzonej, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Z tych przyczyn Sąd podzielił stanowisko organu w tym zakresie, uznając jednocześnie postawione w skardze zarzuty dotyczące charakteru żądanej informacji za niezasadne. Sąd podzielił również stanowisko organu, że w niniejszej sprawie nie zostało wykazane przez wnioskodawcę, iż udostępnienie żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Odpowiadając na wezwanie organu, skarżący w piśmie z dnia [...] marca 2024 r. podniósł, że żądana informacja z całą pewnością nie dotyczy wyłącznie osobistego interesu wnioskodawcy, bowiem działa on w interesie publicznym, a sama sprawa, tj. inwestycja polegająca na [...] ma szczególne znaczenie dla finansów [...] Parku Narodowego, a więc i jego funkcjonowania. Skarżący stwierdził, że uzyskanie przez niego żądanych informacji w zakresie kosztów poniesionych przez [...]PN w ramach realizacji inwestycji pn. "[...]" służyć będzie więc analizie, czy [...]PN nie przedkłada finansowania przedsięwzięcia nad ponoszenie kosztów związanych z faktyczną ochroną środowiska i przyrody. Jest to więc działanie w istotnym interesie publicznym, bowiem odnosi się do działania państwowej osoby prawnej w zakresie dysponowania i gospodarowania majątkiem Skarbu Państwa. Uzyskanie przez wnioskodawcę wnioskowanej informacji ma na celu ochronę interesu publicznego, tj. interesu ochrony środowiska i przyrody. Jednocześnie, wnioskodawca ma możliwość rzeczywistego wykorzystania informacji w taki sposób, że będzie miała ona wpływ na poprawę gospodarowania środkami publicznymi i poprawę stanu ochrony przyrody poprzez użycie wskazanych informacji w toczących się obecnie postępowaniach administracyjnych i innych postępowaniach, które mogą w przyszłości toczyć się w związku z nieprawidłowościami w zakresie realizacji przedmiotowej inwestycji. Wnioskodawca zamierza więc wykorzystać wnioskowaną informację publiczną zgodnie z wymaganym dla jej udostępnienia interesem publicznym, co przełoży się na poprawę ochrony przyrody i gospodarowania środkami publicznymi przeznaczonymi na jej ochronę w Polsce. Wnioskodawca jest bowiem uznaną organizacją ekologiczną, działającą od wielu lat w obszarze ochrony środowiska i przyrody. Statutowym celem działania wnioskodawcy jest w pierwszej kolejności ochrona przyrody i środowiska naturalnego. Po dokonaniu analizy powyższego stanowiska wnioskodawcy organ przyjął, że skarżący nie wykazał szczególnej istotności żądanej informacji dla interesu publicznego. w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Tę ocenę organu Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela. Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2024 r. sygn. akt III OSK 1474/24), pojęcie szczególnie istotnego interesu publicznego nie zostało zdefiniowane, a jego treść ukształtowała praktyka oraz judykaty sądów administracyjnych. Przyjmuje się, że na to pojęcie składają się trzy przesłanki: 1) przesłanka działania wnioskodawcy dla szerszej grupy osób; wnioskodawca musi wskazać, że działanie organów i innych podmiotów realizujących zadania publiczne wywołało lub wywoła skutki dotyczące potencjalnie dużego kręgu adresatów (por. m.in. M. Jabłoński, K. Wygoda, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wrocław 2002, s. 35), 2) przesłanka działania służącego społecznie akceptowalnym celom związanym z naprawą istniejących struktur administracyjnych lub społecznych, 3) przesłanka związana z możliwością rzeczywistego wykorzystania przez wnioskodawcę informacji w taki sposób, aby miała ona wpływ na określone działania lub sytuację (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 10 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 2111/13; z dnia 3 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OSK 787/10, z dnia 7 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK 1737/11 oraz z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 3097/12). Jak podkreśla Naczelny Sąd Administracyjny (zob. np. wyrok z dnia 11 czerwca 2024 r. sygn. akt III OSK 2048/22), działanie danego wnioskodawcy nie tylko w interesie indywidualnym, lecz w interesie "ponadindywidualnym" nie jest samoistnie wystarczające dla przyjęcia "szczególnej istotności dla interesu publicznego" takiego działania. Z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wynika, że kategoria "szczególnej istotności" dla interesu publicznego kształtuje prawo indywidualnego podmiotu stojącego na zewnątrz wobec podmiotu zobowiązanego do udzielania informacji publicznej. Należy w konsekwencji przyjąć, że kwalifikowana forma interesu publicznego – "szczególnie istotnego" - oznacza, że uzyskanie przez wnioskodawcę informacji przetworzonej przyczyni się do bardzo ważnych dla Państwa, czy społeczeństwa, działań i jest bardzo istotna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 października 2006 r. sygn. akt I OSK 1347/05 oraz z dnia 27 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 1870/10). Wnioskodawca żądający informacji publicznej przetworzonej, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., dla jej uzyskania powinien wykazać nie tylko, że jest ona ważna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców, której "znaczność" jest wyznaczona materią żądanej informacji - ale również, że jej otrzymanie stwarza realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej i lepszej ochrony interesu publicznego. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał, że spełnione zostały wyżej wymienione przesłanki. W skierowanym do organu piśmie z dnia [...] marca 2024 r. Stowarzyszenie wyjaśniło, że nie działa w interesie własnym lub w interesie swoich członków, lecz ma na celu realizację swoich celów statutowych, tj. przede wszystkim ochrony przyrody i środowiska naturalnego. Jednak sama okoliczność, że żądana informacja dotyczy prawidłowości gospodarowania środkami publicznymi instytucji powołanej w celu działania na rzecz ochrony środowiska, nie przesądza o tym, że uzyskanie tej informacji może zostać uznane za szczególnie istotne dla interesu publicznego. Skarżący nie wskazał również, jakie konkretne działania zamierza podjąć, dysponując żądanymi informacjami, wskazując, że jedynie ogólnie, że ma możliwość podjęcia działań (realizując swoje cele statutowe) zmierzających do poprawy gospodarowania środkami publicznymi i poprawy stanu ochrony przyrody w Polsce, m.in. poprzez użycie uzyskanych informacji w toczących się postępowaniach, w których Stowarzyszenie jest stroną. Nie podał jednak, w jaki sposób uzyskanie żądanych informacji może doprowadzić do uzyskania konkretnych rezultatów służących poprawie funkcjonowania organów administracji publicznej i lepszej ochronie interesu publicznego. Wyjaśnienia skarżącego nie mogą być zatem, w ocenie Sądu, uznane za wystarczające do przyjęcia, że w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka szczególnej istotności żądanej informacji przetworzonej dla interesu publicznego. Sąd podzielił z tej przyczyny również w tym zakresie stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ przyjął bowiem zasadnie, że skarżący nie wykazał wystąpienia w tej sprawie przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego, która uzasadniałaby zaangażowanie znacznych środków osobowych, czasowych i materialnych dla udostępnienia skarżącemu żądanych informacji. Z wszystkich wyżej podanych przyczyn Sąd uznał postawione w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego za niezasadne, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło