II SA/Wa 1246/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2019 r. sprawy ze skargi R.Z. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego oddala skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, działając na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 200 3 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2017 r. poz. 1789) oraz art 175 ustawy z dnia 30 sierpnia 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1789), w dniu [...] lutego 2019 r. wydała decyzję nr [...], którą utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału Prawa Uniwersytetu w [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...] o odmowie nadania R.Z. stopnia naukowego doktora habilitowanego w dziedzinie nauk prawnych. Centralna Komisja w uzasadnieniu decyzji podała, że Sekcja Nauk Humanistycznych i Społecznych Centralnej Komisji w glosowaniu tajnym, wypowiedziała się przeciw wnioskowi o uchylenie powyżej określonej uchwały (1 głos za, 34 przeciw, 0 wstrzymujących). Prezydium Centralnej Komisji, w głosowaniu tajnym, utrzymało w mocy przedmiotowa uchwałę (0 głosów za, 11 przeciw, 0 wstrzymujących się). W ocenie Centralnej Komisji, Rada Wydziału dokonała rzetelnej i merytorycznej oceny dorobku naukowego, dydaktycznego i organizacyjnego uzyskując wcześniej 3 recenzje negatywne oraz negatywną opinię komisji habilitacyjnej. Centralna Komisja uzyskała 2 negatywne recenzje, w których szczegółowo i wyczerpująco został oceniony dorobek naukowy habilitanta. Dorobek naukowy habilitanta budzi poważne zastrzeżenia, a recenzje są spójne i przekonywujące i dorobek ten nie spełnia wymogów określonych w art. 16 ust. 1 przedmiotowej ustawy. Zdaniem organu, argumenty przedstawione w odwołaniu, w podstawowej części, stanowią polemikę z treścią recenzji i mogły odnieść zamierzonego skutku. W art. 29 ust. 1 przedmiotowej ustawy znajduje się do odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów Kpa, a zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych w postępowaniu zakończonego zaskarżoną decyzją art. 75 § 1 Kpa nie ma zastosowania. Rada Wydziału podjęła uchwałę w trybie art. 18a przedmiotowej ustawy, która jest podejmowana kolegialnie, po przeprowadzeniu głosowania tajnego, co w konsekwencji powoduje, że jej uzasadnienie nie może być szczegółowe. Recenzje habilitacyjne zostały przygotowane zgodnie z wymogami określonymi w art. 16 przedmiotowej ustawy i § 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie kryteriów oceny osiągnięć osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego (Dz. U. z 2011 r., poz. 1165 ze zm.). Recenzenci powołani zostali w trybie art. 20 ust. 6 w zw. z art 18a ust. 5 przedmiotowej ustawy i jako członkowie komisji habilitacyjnej spełniali ustawowe przesłanki warunkujące ich powołanie. W ostatecznej ocenie kandydat nie spełnia wymogów wynikających z art. 16 ust. i 2 przedmiotowej ustawy, a zatem zaskarżona uchwałę należało utrzymać w mocy. R.Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Centralnej Komisji z dnia [...] lutego 2019 r. Skarżący zarzucił w skardze, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 21 ust. 2 przedmiotowej ustawy, art. 14 § 1 w zw. z art. 39 § 1 Kpa i art. 46 § 4 Kpa, art. 8 i art. 9 Kpa oraz art. 107 § 3 Kpa. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy uchwały Rady Wydziału Prawa Uniwersytetu w [...]. Centralna Komisja w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja prawa nie narusza Na wstępie podać należy, że w zakresie kognicji sądu administracyjnego pozostaje wyłącznie zbadanie, czy w toku postępowania habilitacyjnego nie doszło do naruszenia trybu postępowania, określonego przepisami ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm., dalej jako ustawa), w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd nie mógł dokonać oceny trafności opinii recenzentów w aspekcie dorobku naukowego skarżącego i wartości naukowej przedstawionej przez niego pracy habilitacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2008 r. sygn. akt I OSK 212/08). Podejmowane w przewodzie habilitacyjnym czynności kończą się uchwałami rady jednostki organizacyjnej, co wynika z art. 18 ust. 2 ustawy. Poszczególne uchwały głosowane są oddzielnie. Przejście do kolejnego etapu postępowania habilitacyjnego uzależnione jest od pozytywnego wyniku głosowania uchwały dotyczącej etapu poprzedzającego. W przypadku ustalenia na danym etapie postępowania, iż nie zostały spełnione ustawowe warunki do uzyskania stopnia doktora habilitowanego, możliwe jest podjęcie uchwały negatywnej, która zamyka drogę do kolejnego stadium postępowania kwalifikacyjnego. Zasada ta odnosi się także do odmowy nadania stopnia naukowego. Jak podkreślono powyżej, gdy chodzi o merytoryczną treść recenzji (obojętnie czy pozytywnej, czy negatywnej), Sąd nie ma możliwości przeprowadzenia jej badania, ani tym bardziej dokonania oceny merytorycznej dorobku naukowego Skarżącego. Sąd może tylko kontrolować przebieg postępowania w sprawie. W tym zakresie należy pamiętać o treści art. 18a ust. 8 ustawy, zgodnie z którym po przedstawieniu recenzji i zapoznaniu się z autoreferatem, członkowie komisji habilitacyjnej w głosowaniu jawnym podejmują uchwałę, zawierającą opinię w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego. Tak więc recenzje stanowią niezbędny element do podjęcia uchwały przez komisję, ale komisja nie jest nimi w żaden sposób związana. Zadaniem komisji jest- po przedstawieniu recenzji przez recenzentów i zapoznaniu się z autoreferatem - podjąć uchwałę, zawierającą opinię w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego. Z brzmienia wyżej cytowanego przepisu wynika jasno, że treść uchwały w przedmiocie nadania stopnia doktora habilitowanego nie jest ani nie musi być odzwierciedleniem wniosków/konkluzji recenzentów. Trzeba też pamiętać o treści art.18 a ust. 11 ustawy, zgodnie z którym Komisja habilitacyjna w terminie 21 dni od dnia otrzymania recenzji przedkłada radzie jednostki organizacyjnej uchwałę, zawierającą opinię w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego, o której mowa w ust. 8, wraz z uzasadnieniem i pełną dokumentacją postępowania habilitacyjnego, w tym recenzjami osiągnięć naukowych. Na podstawie tej opinii rada jednostki organizacyjnej, w terminie miesiąca, podejmuje uchwałę o nadaniu lub odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego. Uchwała komisji również nie jest wiążąca dla rady wydziału, która kieruje się oczywiście opinią komisji (wraz z uzasadnieniem) i pełną dokumentacją postępowania, ale żaden przepis nie nakłada na radę wydziału obowiązku głosowania zgodnie z opinią komisji. Ponieważ w sprawie brak było rozbieżności pomiędzy opiniami komisji habilitacyjnej a uchwałami rady jednostki organizacyjnej, w sprawie nie znalazł zastosowania art. 18a ust.13 ustawy, w myśl którego po przeprowadzeniu przez Centralną Komisję postępowania wyjaśniającego, mogłaby ona podjąć działania, o których mowa w art. 9 ust. 1-3. Zgodnie z art. 21 ust. 1 w zw. z art. 18a ustawy, osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora habilitowanego, od uchwały Rady Wydziału może wnieść odwołanie do Centralnej Komisji za pośrednictwem właściwej rady, w terminie miesiąca od dnia doręczenia uchwały wraz z uzasadnieniem. W tym miejscu podać należy, że postępowanie w sprawach o nadanie tytułu naukowego ma wyjątkowy charakter, wynikający ze specyfiki tych spraw. Postępowanie to cechuje znaczna odrębność w stosunku do postępowania prowadzonego wprost na podstawie przepisów Kpa. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 29 ustawy, w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni, w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kpa. Oznacza to, że jeżeli przedmiotowa ustawa zawiera szczególną regulację, nie stosuje się w tym zakresie przepisów Kpa Postępowanie w sprawach stopni i tytułu naukowego jest postępowaniem administracyjnym, prowadzonym na podstawie odpowiednio - a nie wprost - stosowanych przepisów Kpa, przy czym w pierwszej kolejności stosuje się przepisy procesowe, zamieszczone w ustawie o stopniach naukowych, a dopiero w kwestiach nie uregulowanych przepisy Kpa. Powyższe znajduje potwierdzenie odzwierciedlenie w ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyrok z dnia 27 stycznia 2012 r., I OSK 2052/11). Sąd ten podkreśla również (wyrok NSA z dnia 27 października 2006 r., sygn. akt I OSK 192/06), że w postępowaniu przed Centralną Komisją postępowanie dowodowe ogranicza się do uzyskania recenzji oraz stanowisk sekcji; art. 75 § 1 Kpa nie ma zastosowania w postępowaniu o nadanie stopnia naukowego. W wyroku z dnia z dnia 20 kwietnia 2007 r., I OSK 1661/06, NSA odniósł się do charakteru postępowania odwoławczego przed Centralną Komisją i uznał, że nie jest on identyczny jak w przypadku postępowania odwoławczego od decyzji organu administracji publicznej, prowadzonego na podstawie przepisów Kpa. Wynika to przede wszystkim ze specyfiki postępowania w sprawie nadawania stopni i tytułów naukowych. Komisja, poza oceną legalności zaskarżonej uchwały Rady Wydziału, przeprowadza własne postępowanie, co wynika wprost z art. 35 ustawy, a podejmowana decyzja zapada w głosowaniu tajnym, co powoduje, że również przepisy dotyczące postępowania odwoławczego muszą być stosowane odpowiednio, a nie wprost. Centralna Komisja ma kompetencje ograniczone wyłącznie do kontroli, a nie do merytorycznego orzekania w zakresie stopni naukowych. Szczególny przedmiot tego postępowania powoduje, że nie można stosować art. 7, art. 79 § 1 i § 2, art. 81 kpa do rozpoznania spraw w tym postępowaniu (wyrok z dnia 26 maja 2007 r., sygn. akt I OSK 145/07, LEX nr 345910). Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż skarga zawiera przede wszystkim zarzuty natury proceduralnej, a jak wyżej wykazano, ustawa kompleksowo reguluje przedmiot awansów, stąd Kodeks postępowania administracyjnego ma w sprawie jedynie odpowiednie zastosowanie (w sprawach nieuregulowanych). Zarzuty naruszenia przepisów Kpa sformułowane przez skarżącego, nie mogły więc zostać uwzględnione. Analiza akt sprawy nie pozostawia w tym zakresie żadnych wątpliwości, że skarżący wykorzystał swoje prawo do zaskarżenia decyzji organu I instancji, nadto poprzez wniesienie niniejszej skargi, skorzystał w pełni z prawa do sądu. Podkreślenia wymaga, że postępowania w sprawie uzyskania stopnia doktora i doktora habilitowanego zasadniczo różnią się od innych postępowań administracyjnych, odmiennie - w zakresie zasady kontradyktoryjności - uregulowano też sposób postępowania przed Centralną Komisją oraz postępowania habilitacyjnego przed Radą Wydziału. W ramach specyfiki tego postępowania, akta postępowania są udostępniane kandydatowi po podjęciu uchwały przez Prezydium CK. Istnieje obowiązek opublikowania uchwały rady wydziału na stronie internetowej Centralnej Komisji, wynikający z art. 31 d ustawy. Sąd ponownie podkreśla, że nie posiada uprawnień do oceny, ani odnoszenia się do negatywnej oceny dorobku naukowego skarżącego, zawartych w recenzjach oraz w negatywnej opinii komisji habilitacyjnej. Również postępowanie dowodowe przed Centralną Komisją ograniczone jest tylko do uzyskania recenzji superrecenzenta/ów (wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2012 r., I OSK 2052/11) i nie stwarza kandydatowi do stopnia naukowego możliwości toczenia dyskusji na temat recenzji, czy też kwestionowania w postępowaniu sądowym wystawionych mu ocen (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 1996 r. sygn. III ARN 86/195, OSNP 1996, nr 21/315). W trybie skargi do sądu administracyjnego nie jest możliwe wszczęcie ani prowadzenie polemiki wobec ustaleń organów I i II instancji, co do walorów naukowych dorobku naukowego kandydata do stopnia naukowego doktora habilitowanego. Osiągnięcia naukowe skarżącego zostały ocenione negatywnie w postępowaniu I instancji, w którym komisja wydziałowa podjęła negatywną opinię, a następnie, również negatywna dla skarżącego uchwała, została podjęta przez Radę Wydziału. Komisja habilitacyjna oraz Rada Wydziału podejmują decyzje większością głosów w głosowaniu, i ani Sąd, ani Centralna Komisja nie może ustalać przyczyn głosowania w określony sposób lub też z określonym wynikiem. W postępowaniu przed Centralną Komisją skarżący również uzyskał negatywną opinię 2 recenzentów, którzy dokonali oceny pod kątem ewentualnego naruszenia przepisów dawnego rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie kryteriów oceny osiągnięć naukowych osoby ubiegającej się o stopień doktora I habilitowanego (Dz. U. Nr 196 z 2011 r. poz. 1165), lecz nie znaleźli podstaw do uznania, że doszło do naruszeń. W konsekwencji oceniono, iż Skarżący nie spełnia wymagań koniecznych do nadania mu stopnia doktora habilitowanego. Prezydium Centralnej Komisji po zapoznaniu się z dokumentacją sprawy i stanowiskiem Sekcji postanowiło utrzymać w mocy uchwałę Rady Wydziału. Mając na uwadze, że wszystkie zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione, a Sąd nie znalazł podstaw do wyeliminowania decyzji z mocy prawa, należało oddalić skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.