II SA/Wa 1247/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.) Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung Stanisław Marek Pietras Protokolant Marcin Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2006 r. sprawy ze skargi D. Z. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia na stanowisko służbowe oddala skargę Szef Służby Celnej decyzją z dnia[...] kwietnia 2005 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 ze zm.) uchylił decyzję poprzedzającą z dnia [...] marca 2005 r. nr [...], przenoszącą D.Z. z Izby Celnej w R. do pełnienia służby w Izbie Celnej w O., w części dotyczącej daty przeniesienia i orzekł o tym przeniesieniu z datą[...] lipca 2005 r., utrzymując w pozostałej części zaskarżoną decyzję poprzedzającą w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ podał między innymi, że przeniesienie spowodowane było zmniejszeniem ilości zadań służbowych w izbach celnych znajdujących się na zachodniej granicy, natomiast w izbach celnych położonych na wschodniej granicy nastąpił wzrost tych zadań, w związku z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej. W związku z zaistniałą sytuacją zaszła konieczność przeniesienia funkcjonariuszy z izb "zachodnich" do "wschodnich". Organ podkreślił istnienie w niniejszej sprawie przesłanki zawartej w art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej, która umożliwia przeniesienie funkcjonariusza celnego do innej izby celnej z uwagi na ważne względy służbowe oraz wskazał na wymóg dyspozycyjności funkcjonariusza wynikający z faktu pełnienia służby oraz wskazał na brak ustawowych przesłanek wyłączających funkcjonariusza z procesu alokacji. Polemizując z zarzutami przedstawionymi we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ wskazał, iż w komórce w której D. Z. pełni służbę przewiduje się zmniejszenie etatów. Dalej organ podkreślił zgodność decyzji z treścią pkt. 7 części III Protokołu uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej" zawartym pomiędzy pełnomocnikiem Ministra Finansów do Spraw Alokacji Służby Celnej a Federacją Związków Zawodowych Służby Celnej w dniu 30 września 2003 r. Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii kolidowania wskazanego w decyzji z dnia [...]marca 2005 r. terminu przeniesienia ([...] maja 2005 r.) z terminem zakończenia roku szkolnego małoletnich córek funkcjonariuszki, organ dokonał odpowiedniej zmiany terminu przeniesienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie D.Z. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podnosiła, że okoliczność zmniejszenia stanu etatowego powinno skutkować przeniesieniem jedynie tych funkcjonariuszy, których stanowiska ulegają likwidacji. Wskazywała, że jej stanowisko nie ulega likwidacji ani ograniczeniu, a zatem nie ma potrzeby przenoszenia jej do innej Izby Celnej i przeniesienie takie pozostaje w sprzeczności z pkt. 7 części III Protokołu uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej". Dalej skarżąca wnosiła o wstrzymanie zaskarżonej decyzji z uwagi na naukę małoletnich córek i okoliczności prowadzenia przez małżonka działalności gospodarczej (sklep), której nagła likwidacja przyniesie straty finansowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 29 października 2005 r. uwzględnił ten wniosek, zaś Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 21 grudnia 2005 r. oddalił zażalenie na powyższe postanowienie. W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. "Protokół uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej", na który powołuje się skarżąca nie ma charakteru aktu bezwzględnie obowiązującego, zaś proces alokacji ma charakter ciągły. Organ podkreślił ważne względy służbowe, które stanowiły przyczynę przeniesienia funkcjonariusza i wskazał, na brak po stronie skarżącej przesłanek wyłączających możliwość przeniesienia funkcjonariusza zawartych w art. 19 ustawy pragmatycznej. Organ wskazał także na dyspozycyjność funkcjonariusza oraz na rolę Dyrektora Izby Celnej w kształtowaniu polityki kadrowej w podległych mu jednostkach organizacyjnych, który podejmuje decyzje o przeniesieniu danego funkcjonariusza, mając na względzie jego kwalifikacje, przygotowanie zawodowe, ocenę pracy i potrzeby służby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Rozpatrując pod tym kątem skargę D. Z. Sąd nie stwierdził, aby Szef Służby Celnej, podejmujący zaskarżoną decyzję o przeniesieniu skarżącej do innej miejscowości, dopuścił się naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną przeniesienia służbowego skarżącej stanowił przepis art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej, przewidujący możliwość przeniesienia funkcjonariusza celnego z ważnych względów służbowych do innej miejscowości. Z użytego w tym przepisie sformułowania "można przenieść" wynika, że podejmowane na tej podstawie decyzje mają charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ decyzyjny posiada swobodę działania i możliwości wyboru określonego załatwienia sprawy. Do oceny Szefa Służby Celnej należało zatem podjęcie decyzji o przeniesieniu służbowym skarżącego do innej miejscowości lub pozostawienie go na dotychczasowym stanowisku. Sądowa kontrola tego rodzaju decyzji jest ograniczona. Nie obejmuje ona bowiem celowości zaskarżonej decyzji. Sąd może zatem tylko badać, czy decyzja nie nosi cech dowolności, a więc czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Z treści tego przepisu wynika również, że musi być spełniona przesłanka umożliwiająca przeniesienie funkcjonariusza do innej miejscowości, a mianowicie muszą przemawiać za tym "ważne względy służbowe". W rozpatrywanej sprawie tymi ważnymi względami był zmiany strukturalne i etatowe w izbach celnych. Niewątpliwie ta zasadnicza przesłanka została w niniejszej sprawie spełniona. Należy przy tym zauważyć, że Sąd nie jest władny kwestionować tego rodzaju zmian pod względem ich zasadności i celowości, jak również ingerować w prowadzoną przez Szefa Służby Celnej politykę kadrową związaną z efektywnym przeprowadzaniem kontroli celnej, jak i ingerować w kryteria typowania funkcjonariuszy do przeniesienia służbowego. Skoro przeniesienie służbowe skarżącej wynikało z rzeczywistego zmniejszenia ilości etatów w jednostce, w której pełnił służbę celną, to istniała podstawa do zastosowania przepisu art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej. W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, zaskarżonej decyzji Szefa Służby Celnej nie można przypisać przekroczenia granic uznania administracyjnego. Bezspornym jest również, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączające możliwość przeniesienia skarżącej do innej miejscowości, wymienione w art. 19 powołanej ustawy o Służbie Celnej, zaś jedynie te przesłanki mogą tu być wiążące. Dlatego też podnoszone przez skarżącą okoliczności dotyczące kolizji terminów przeniesienia z nauką małoletnich córek, czy dotyczące spraw bytowo-rodzinnych w tym konieczność likwidacji sklepu prowadzonego przez małżonka D. Z., nie mogą stanowić przesłanek uniemożliwiających przeniesienie. Są to okoliczności przemawiające jedynie za czasowym wstrzymaniem zaskarżonej decyzji, czemu Wojewódzki Sąd Administracyjny dał wyraz w stosownym postanowieniu z 29 października 2005 r. Ustalenia zawarte w "Protokole uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej", nie mają charakteru bezwzględnie obowiązującego i nadto istnieje możliwości modyfikacji tych ustaleń. Sam proces przenoszenia tak dużej liczby funkcjonariuszy celnych jest procesem długim i wymagającym stałej modyfikacji list alokacyjnych. Może tak się zdarzyć, że funkcjonariusz początkowo wyłączony z procesu alokacji w trybie tego "Protokołu ...", może później zostać umieszczony na liście osób zakwalifikowanych do przeniesienia. Właśnie w tym celu "Protokół uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej", za pomocą określonych kryteriów, wyodrębnia grupy funkcjonariuszy przeznaczonych do przeniesienia w pierwszej bądź w dalszej kolejności. Nie można w żadnym wypadku upatrywać w treści tego aktu przesłanek wyłączających całkowicie danego funkcjonariusza z procesu alokacji, albowiem stworzono by wówczas inne, niż określone w treści art. 19 bądź art. 43 ustawy pragmatycznej, kryteria wyłączające przeniesienie, co było by sprzeczne ustawą. Wyłącznie do Dyrektora Izby Celnej należy kształtowanie polityki kadrowej w podległych mu jednostkach organizacyjnych i odpowiedni dobór podległych mu funkcjonariuszy do obsady znajdujących się w tych jednostkach stanowisk. Dlatego okoliczność iż, zarówno stanowisko zajmowane dotychczas przez D.Z. nie ulega likwidacji jak i czynności przez nią dotychczas wykonywane będą nadal w tej jednostce wykonywane, nie ma w niniejszej sprawie żadnego znaczenia, albowiem obsada personalna stanowisk i przydział funkcjonariuszom odpowiednich zadań należy do kompetencji Dyrektora Izby Celnej. Zagadnienia te nie należą, jak to podkreślono na wstępie, do kognicji Sądu. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie nastąpiło także naruszenie przepisów prawa procesowego przy podejmowaniu zaskarżonych decyzji. Szef Służby Celnej przestrzegał zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 kpa), a więc podejmował wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Należycie i wyczerpująco informował strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 kpa). Wreszcie w sposób wyczerpujący zebrał, rozpatrzył i ocenił cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 kpa) oraz uzasadnił swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 kpa. Reasumując, jeżeli Szef Służby Celnej wykazał w należyty sposób spełnienie przesłanek z art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej, to brak było podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa w zaskarżonej decyzji o przeniesieniu służbowym, zarówno co do przepisu prawa materialnego, jak również przepisu postępowania administracyjnego, w takim stopniu, aby mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z przytoczonych powodów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.