II SA/Wa 1249/15
WyrokWSA w Warszawie2016-02-16
Skład orzekający: Danuta Kania, Eugeniusz Wasilewski, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierzowi zawodowemu, który nie posiada wspólnych dzieci z małżonkiem, ale jego małżonek posiada dzieci z poprzedniego związku, przysługuje dodatkowa norma powierzchni mieszkalnej na podstawie art. 26 ust. 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP przy obliczaniu odprawy mieszkaniowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że interpretacja organów administracji jest prawidłowa. Dodatkowa norma powierzchni mieszkalnej na podstawie art. 26 ust. 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP przysługuje wyłącznie w sytuacji, gdy żaden z małżonków nie posiada dzieci. Posiadanie przez małżonka dzieci z poprzedniego związku, nawet jeśli są one dorosłe i nie mieszkają z żołnierzem, wyklucza zastosowanie art. 26 ust. 4, ponieważ w takim przypadku stosuje się art. 26 ust. 3 ustawy, który określa zasady uwzględniania dzieci małżonka.Stan faktyczny
Skarżący, A. O., wystąpił o wypłatę odprawy mieszkaniowej, wskazując żonę jako członka rodziny. Wniósł o przyznanie dodatkowej normy powierzchni mieszkalnej na podstawie art. 26 ust. 4 ustawy, argumentując, że nie posiadają wspólnych dzieci, a dzieci żony z poprzedniego związku są dorosłe i nie mieszkają z nimi. Organy administracji odmówiły przyznania dodatkowej normy, uznając, że posiadanie przez żonę dzieci z poprzedniego związku wyklucza zastosowanie art. 26 ust. 4. Skarżący zaskarżył decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Stanisław Marek Pietras, Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2016 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odprawy mieszkaniowej – oddala skargę –
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (zwany dalej Prezesem WAM) decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) oraz art. 13 ust. 7 i art. 47 ust. 1 i 2 w związku z art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 746) – zwanej dalej ustawą, po rozpatrzeniu odwołania A. O. (zwanego dalej skarżącym) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. (zwanego dalej Dyrektorem Oddziału) z dnia [...] maja 2015 r. nr [...], orzekającej o wypłacie A. O. odprawy mieszkaniowej w wysokości [...] ([...]).
W uzasadnieniu decyzji Prezes WAM wskazał, że skarżący wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2015 r. wystąpił do Dyrektora Oddziału o wypłatę odprawy mieszkaniowej, wskazując, że członkiem rodziny, o którym mowa w art. 26 ust. 1 i 3, jest żona – M. O. Jednocześnie żona skarżącego wskazała, że ma dwoje dzieci z poprzedniego związku.
Decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] Dyrektor Oddziału orzekł o wypłacie skarżącemu odprawy mieszkaniowej w ww. wysokości. Dyrektor Oddziału wyjaśnił, że jako podstawę do obliczenia należnego stronie świadczenia przyjęto:
1. przysługujące skarżącemu w myśl art. 26 ust. 1 i 3 ustawy uprawnienia do 2 norm, z uwzględnieniem skarżącego oraz jego żony,
2. wskaźnik 1,66,
3. wysługę lat, od której jest uzależniona wysokość dodatku za długoletnią służbę wojskową, zgodnie z art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy,
4. wskaźnik ceny 1 m² powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za I kwartał 2015 r.
Skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego J. K., wniósł odwołanie od ww. decyzji, wskazując, że przysługuje mu dodatkowa norma, zgodnie z treścią art. 26 ust. 4 ustawy, ponieważ nie posiadają z żoną dzieci. Fakt, że żona ma z poprzedniego związku dzieci nie ma znaczenia dla sprawy. Dzieci żony ukończyły 25 lat, nie podlegają warunkom art. 26 ust. 3 ustawy, a skarżący z żoną nie mają wspólnych dzieci, więc przysługuje im dodatkowa norma w rozumieniu art. 26 ust. 4 ustawy.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezes WAM wyjaśnił, że podstawę prawną decyzji stanowi art. 26 ust. 4 ustawy. W ocenie Prezesa użyty w powołanym przepisie spójnik "i" prowadzi do wniosku, że dodatkowa norma na dziecko przysługuje wówczas, gdy żołnierz zawodowy nie posiada dzieci i gdy jego małżonek nie posiada dzieci, przy czym dotyczy to również sytuacji, w której rodzicem dziecka jest tylko jedna z osób wymienionych w tym przepisie.
Dalej Prezes WAM wskazał sposób obliczenia wysokości odprawy przyznanej skarżącemu, powołując przepis art. 47 ustawy.
Prezes WAM wyjaśnił również, że przyznanie decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...] skarżącemu trzech norm (czyli uwzględniając normę na przyszłe dziecko) w aspekcie wyliczenia odprawy mieszkaniowej było błędne, ale nie ma wpływu na rozpoznanie wniosku o przydział kwatery lub innego lokalu mieszkalnego. Rodzinie dwuosobowej przydzielono bowiem kwaterę dwupokojową, o powierzchni użytkowej podstawowej 30,91 m² , a więc spełniającą dyspozycję art. 26 ust. 2 pkt 2 i art. 26 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1 ustawy.
W skardze na decyzję Prezesa WAM z dnia [...] czerwca 2015 r. skarżący zarzucił naruszenie norm prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 26 ust. 4 w zw. z art. 26 ust. 3 pkt 2 ustawy poprzez przyjęcie, że nie może być uwzględniona dodatkowa norma powierzchni mieszkalnej dla małżonków bezdzietnych, w sytuacji gdy nie posiadają dzieci wspólnych, zaś jedno z nich ma dorosłe dzieci, które przekroczyły 25 rok życia oraz wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Dalej skarżący wyjaśnił, że dzieci jego żony nigdy nie mieszkały z nim i jego żoną, a także nigdy ich nie przysposobił, nadto dzieci są dorosłe i ukończyły 25 lat. Podtrzymał zarzuty odwołania, że z uwagi na użycie spójnika "i" w przepisie art. 26 ust. 4 ustawy, przepis ten należy rozumieć tak, że do otrzymania dodatkowej normy powierzchni mieszkaniowej konieczne jest posiadanie przez żołnierza i jego z małżonka wspólnego dziecka.
W odpowiedzi na skargę Prezes WAM wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Wyjaśnić należy, że postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywrócił skarżącemu termin do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja zostały wydane zgodnie z prawem.
Stosownie bowiem do treści art. 47 ust. 1 i 2 ustawy odprawa mieszkaniowa wynosi 3 % wartości przysługującego lokalu mieszkalnego za każdy rok podlegający zaliczeniu do wysługi lat, od której jest uzależniona wysokość dodatku za długoletnią służbę wojskową i nie może być niższa niż 45 % oraz wyższa niż 80 % wartości przysługującego lokalu mieszkalnego. Odprawę oblicza się i wypłaca według następujących zasad:
1) żołnierzowi zawodowemu, zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, przysługuje odprawa obliczona z uwzględnieniem okresu służby liczonego w pełnych latach, z tym że rozpoczęty rok przyjmuje się jako rok pełny;
2) żołnierzowi zawodowemu zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, jeżeli nie nabył prawa do emerytury wojskowej, w przypadku wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ wojskowy lub któremu przyznano wojskową rentę inwalidzką przed nabyciem prawa do emerytury wojskowej, przysługuje odprawa w wysokości 45 % wartości przysługującego lokalu mieszkalnego;
3) wartość przysługującego lokalu mieszkalnego jest iloczynem maksymalnej powierzchni użytkowej podstawowej przypadającej na jedną normę, o której mowa w art. 26 ust. 1, ilości norm należnych żołnierzowi w dniu wydania decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej, wskaźnika 1,66, wskaźnika ceny 1 m² powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego oddanego do użytkowania w poprzednim kwartale, określanego w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
Decyzję o wypłacie odprawy mieszkaniowej wydaje w dniu zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej dyrektor oddziału regionalnego, z zastrzeżeniem ust. 5, nie później jednak niż w terminie dziewięćdziesięciu dni od dnia zwolnienia. Wydanie decyzji następuje po przedstawieniu jednego z następujących dokumentów:
1) zaświadczenia o nabyciu uprawnień do emerytury wojskowej lub do wojskowej renty inwalidzkiej wydanego przez wojskowy organ emerytalny;
2) zaświadczenia o przyczynach zwolnienia z czynnej służby wojskowej wydanego przez dowódcę jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy pełnił służbę wojskową, jeżeli nie nabył prawa do emerytury wojskowej lub nie uzyskał uprawnień do wojskowej renty inwalidzkiej;
3) zaświadczenia o związku śmierci żołnierza ze służbą wojskową wydanego przez właściwy organ wojskowy;
4) decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej wraz z zaświadczeniem o wysłudze lat, od której jest uzależniona wysokość dodatku za długoletnią służbę wojskową, wydanym przez właściwy organ wojskowy, jaką żołnierz zawodowy będzie posiadał w ostatnim dniu pełnienia czynnej służby wojskowej (art. 47 ust. 2 ustawy).
Zgodnie natomiast z treścią art. 23 ust. 1 pkt. 1 lit b ustawy odprawa mieszkaniowa, o której mowa w art. 47, przysługuje żołnierzowi służby stałej, który do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie otrzymał decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 21 ust. 6, o ile nabył prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej lub został zwolniony z zawodowej służby wojskowej przed upływem okresu wymaganego do nabycia uprawnień do emerytury wojskowej, w przypadku wypowiedzenia mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ wojskowy.
W rozpoznawanej sprawie, co nie jest podważane, odprawa mieszkaniowa została ustalona na wniosek skarżącego – żołnierza służby stałej, który został z niej zwolniony z dniem [...] kwietnia 2015 r. wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego.
Natomiast kwestią sporną jest ustalenie ilości norm powierzchni użytkowej podstawowej, które przysługują żołnierzowi w dniu wypłaty odprawy. W rozpoznanej sprawie do obliczenia wysokości odprawy mieszkaniowej m. in. przyjęto przysługujące skarżącemu w myśl art. 26 ust. 1 i 3 ustawy uprawnienia do dwóch norm – z uwzględnieniem skarżącego (żołnierza zawodowego) i jego żony. Nie przyznano natomiast normy, o której mowa w art. 26 ust 4 ustawy, czyli dodatkowej powierzchni mieszkaniowej podstawowej w wysokości jednej normy, uznając, że nie został spełniony drugi warunek przyznania tej normy, tzn. brak posiadania wspólnych dzieci przez żołnierza i jego żonę, ponieważ dzieci żony skarżącego pochodzą z jej poprzedniego związku. W ocenie organów orzekających w sprawie fakt posiadania przez żonę skarżącego dwójki dzieci uniemożliwia przyznanie skarżącemu dodatkowej normy powierzchni mieszkalnej ustalonej w art. 26 ust. 4 ustawy. Nadto z uwagi na to, że dzieci żony skarżącego ukończyły 25 rok życia, nie uwzględnia się ich przy ustalaniu przysługującej powierzchni mieszkalnej, ale też nie uwzględnia się normy, o której mowa w art. 26 ust. 4 ustawy.
W ocenie Sądu przyjęta przez organy orzekające w sprawie interpretacja ww. przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej jest prawidłowa, ponieważ uwzględnia rzeczywistą sytuację rodzinną skarżącego, która ma podstawowe znaczenie dla ustalenia ilości przysługujących skarżącemu norm powierzchni mieszkalnej oraz związanej z tym wysokości odprawy mieszkaniowej. Ustalając przysługującą żołnierzowi powierzchnię użytkową podstawową uwzględnia się następujących członków rodziny żołnierza:
1) małżonka;
2) wspólnie zamieszkałe dzieci własne, przysposobione, przyjęte na wychowanie na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego, dzieci małżonka, zwane dalej "dziećmi", do czasu zawarcia przez nie związku małżeńskiego, nie dłużej jednak niż do dnia ukończenia 25 roku życia, chyba że przed tym dniem stały się niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji i nie zawarły związku małżeńskiego (art. 26 ust. 3 ustawy).
Zatem takie okoliczności jak osiągniecie przez dziecko 25 lat bądź też zawarcie związku małżeńskiego, mają wpływ na ustalenie powierzchni mieszkaniowej w mniejszej wysokości, nie eliminują jednak zupełnie z kręgu osób, od którego zależy ustalenie powierzchni użytkowej podstawowej, co z kolei wyklucza zastosowanie przepisu art. 26 ust. 4 ustawy. Ostatnio powołany przepis ma bowiem zastosowanie wyłącznie do żołnierza i jego małżonka w sytuacji, gdy żadne z nich nie posiada dziecka, ponieważ w przypadku posiadania dziecka przez któregokolwiek z małżonków do ustalenia powierzchni mieszkaniowej stosuje się już przepis art. 26 ust. 3 pkt 2 ustawy.
Mając na względzie powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło