II SA/Wa 1251/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Janusz Walawski (spr.), Protokolant Referent stażysta Aleksandra Olczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na rzecz skarżącego D. M. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści ) tytułem zwrotu kosztów postępowania Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...], działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 24 ust. 1 w zw. z art. 25 ust. 2, art. 16 ust. 2 pkt 4c, art. 13 ust. 6, art. 21 ust. 2, art. 23 ust. 4, art. 26 ust. 1-3 i 6 oraz art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. nr 41, poz. 398 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r. i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 28, poz. 143), w dniu [...] marca 2012 r. wydał decyzję nr [...], którą przyznał D. M. prawo zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. T. w miejscowości pobliskiej O. o pow. użytkowej podstawowej 38,53 m² i użytkowej 62,08 m² na czas pełnienia obowiązków na stanowisku służbowym [...]. Organ w uzasadnieniu decyzji podał, że ww. decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r., został przydzielony przedmiotowy lokal mieszkalny. Decyzja została wydana na czas pełnienia przez D. M. obowiązków na powyżej określonym stanowisku służbowym. W dniu [...] listopada 2009 r. ww. w związku ze zmianą sytuacji rodzinnej (rozwód) wystąpił o przydział innego lokalu mieszkalnego, gdyż przydzielony mu decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r lokal zamieszkuje jego była żona z córką. W dniu [...] lutego 2010 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie przydziału D. M. należnego mu lokalu mieszkalnego. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. odmówił ww. wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym przy ul. T. w O. w związku z niezaspokojonymi potrzebami mieszkaniowymi żołnierzy pełniących służbę w B., posiadających uprawnienia do większej ilości norm powierzchni użytkowej podstawowej lokalu mieszkalnego. "Na skutek zmiany sytuacji mieszkaniowej w garnizonie B. oraz brakiem możliwości zadysponowania lokalem mieszkalnym położonym w O. przy ul. T. poprzez jego przydział innemu żołnierzowi, pismem z dnia [...] listopada 2010 r. Pan [...] D. M. został zawiadomiony o możliwości przydziału zajmowanego przez niego lokalu mieszkalnego"(....). Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. zostało umorzone postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym przez D. M., gdyż w ocenie organu w sytuacji gdy ww. objął tożsame stanowisko służbowe nie ma podstaw do wydania nowej decyzji w przedmiocie zamieszkiwania przez niego w lokalu mieszkalnym przydzielonym mu decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. Decyzja z dnia [...] maja 2011 r. została przez Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej uchylona decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. i przekazana do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji nie została uzasadniona pod względem faktycznym i prawnym. Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2011 r. organ pierwszej instancji ponownie wydał decyzję o umorzeniu postępowania w przedmiocie wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym przydzielonym decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. Zdaniem organu decyzja ta nie wygasła. Organ odwoławczy decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji stwierdzając, że wniosek Dowódcy JW. Nr [...] w B. z dnia [...] stycznia 2010 r. powinien być zakończony rozstrzygnięciem co do istoty. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że decyzja nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. wygasła. Zajmowany przez D. M. przedmiotowy lokal mieszkalny przekracza jego uprawnienia. Jednakże zgodnie z art. 26 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. nr 206, poz. 1367 w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r.) dyrektor oddziału regionalnego Agencji może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym o powierzchni użytkowej podstawowej do 10 m² większej niż wynikająca z przysługujących norm, o ile lokal nie jest niezbędny na zakwaterowanie żołnierza służby stałej o większej liczbie przysługujących norm. Przesłanki z powyżej przytoczonego przepisu zaistniały, a ponadto nie ma możliwości przydziału przedmiotowego lokalu mieszkalnego "ponieważ nie został on przez D. M. protokolarnie przekazany do dyspozycji Agencji". Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. nr 206, poz. 1367 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], w dniu [...] maja 2012 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał m.in., że lokal mieszkalny nr [...] przy ul. T. w miejscowości O. został przydzielony D. M. decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. na czas pełnienia służby na stanowisku służbowym [...] w Jednostce Wojskowej Nr [...] w B. Ww. w dniu [...] czerwca 2007 r. zawarł kontrakt na pełnienie służby terminowej na okres sześciu lat, tj. od dnia [...] sierpnia 2007 r. do dnia [...] sierpnia 2013 r. na powyżej określonym stanowisku służbowym. Decyzja z dnia [...] sierpnia 2006 r. wygasła z uwagi na upływ terminu na jaki została zawarta. Lokal nie został zdany protokolarnie. Rozkazem personalnym nr [...] Dowódcy [...] z dnia [...] lipca 2010 r. D. M. został zwolniony z zajmowanego stanowiska służbowego i z dniem [...] sierpnia 2010 r. wyznaczony na stanowisko służbowe [...] w JW Nr [...] w B., w terminie obowiązywania kontraktu, tj. od dnia [...] sierpnia 2007 r. do dnia [...] sierpnia 2013 r. Zdaniem organu zaistniały stan faktyczny uzasadnia przedłużenie tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Decyzja Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej stała się przedmiotem skargi wniesionej przez D. M., reprezentowanego przez pełnomocnika, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pełnomocnik skarżącego zarzucił w skardze, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem następujących przepisów: 1) art. 1a ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. nr 206, poz. 1367 z późn. zm.) w zw. z art. 16 ust. 2 pkt 4 lit. c) i art. 24 ust. 1 powołanej ustawy poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż lokalem pozostającym w dyspozycji Agencji może być lokal zamieszkiwany w chwili wydania decyzji przez osoby trzecie oraz poprzez uznanie, iż zamieszkiwanie osób trzecich w lokalu, którego dotyczy zaskarżona decyzja, nie ma znaczenia dla sprawy; 2) art. 1a ust. 1 pkt 5, przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż skarżący jest osobą, która w dniu wydania zaskarżonej odwołaniem decyzji zajmowała przedmiotowy lokal mieszkalny, a tym samym, że decyzja organu pierwszej instancji stanowiła "przedłużenie" tytułu prawnego do tego lokalu, pomimo równoczesnego ustalenia jako niebudzącej wątpliwości okoliczności, iż tytuł prawny do przedmiotowego lokalu wygasł już w 2007 r.; 3) art. 77 § 1 Kpa w zw. z art. 80 Kpa poprzez nierozpatrzenie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego i pominięcie przy wydaniu decyzji okoliczności wynikającej z zebranego w sprawie materiału dowodowego w postaci pisma skarżącego z dnia [...] listopada 2009 r. informującego, że przedmiotowy lokal mieszkalny zajmowany jest przez osoby trzecie, co mogło mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy; 4) art. 107 Kpa w zw. z art. 140 Kpa poprzez nieodniesienie się w treści uzasadnienia do wszystkich zarzutów skarżącego zawartych w treści odwołania, co skutkowało niewyjaśnieniem podstawy prawnej zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik skarżącego podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji oraz o zwrot kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzonego przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. nr 41, poz. 398 z późn. zm.), dyrektor oddziału regionalnego Agencji właściwy dla garnizonu, w którym żołnierza służby stałej wyznaczono na stanowisko służbowe lub w którym zajmuje takie stanowisko, na wniosek dowódcy jednostki wojskowej, wydaje decyzję o prawie zamieszkiwania na czas pełnienia obowiązków na tym stanowisku w lokalu mieszkalnym, w miejscowości, w której żołnierz został wyznaczony na stanowisko służbowe lub zajmuje takie stanowisko albo w miejscowości pobliskiej, bądź wydaje decyzję, o której mowa w ust. 6. Decyzja o prawie zamieszkiwania może obejmować zasób mieszkaniowy towarzystwa budownictwa społecznego oddanego Agencji do dyspozycji na podstawie umowy oraz zasób mieszkaniowy pozyskiwany przez Agencję na podstawie innych tytułów prawnych. Na podstawie powyżej przytoczonego przepisu, Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] w dniu [...] sierpnia 2006 r. wydał decyzję przyznającą skarżącemu prawo zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. T. w miejscowości pobliskiej O. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji jest twierdzenie organów, że skarżącemu nadal przysługuje prawo zamieszkiwania. Kwestią sporną jest możliwość realizowania tego prawa w innym lokalu mieszkalnym. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] w dniu [...] marca 2012 r. wydał decyzję przyznającą skarżącemu ponownie prawo zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu mieszkalnym, stwierdzając w jej uzasadnieniu, że "nie ma możliwości przydziału lokalu mieszkalnego położonego w O., przy ul. T. innemu żołnierzowi, ponieważ Pan [...] D. M. nie przekazał go protokolarnie do dyspozycji Agencji". Zgodnie z art. 32 ust. 1 powołanej ustawy, przekazanie i zdanie lokalu mieszkalnego następuje protokołem, sporządzonym przez przedstawiciela Agencji i osobę uprawnioną, w którym określa się stan techniczny elementów i wyposażenia lokalu mieszkalnego oraz znajdujących się w nich urządzeń technicznych. Z akt sprawy wynika , że skarżący nie dopełnił obowiązku wynikającego z powyżej przytoczonego przepisu. Jednakże należy zadać pytanie czy obowiązku tego mógł dopełnić w sytuacji, gdy w przedmiotowym lokalu mieszkalnym nie przebywa, a zamieszkuje w nim jego była żona z córką. Skoro organ pierwszej instancji o tym fakcie wiedział przed wydaniem decyzji i uznał za zasadne wydanie kolejnej decyzji o prawie skarżącego do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu mieszkalnym, czym przesądził, że skarżący nie posiada do niego tytułu prawnego, to zobowiązany był podjąć działania zmierzające do ustalenia prawa do zamieszkiwania w nim byłej żony skarżącego i jego córki. Tego organ pierwszej instancji nie uczynił, co w konsekwencji spowodowało, że skarżącemu zostało przyznane prawo zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, w którym zamieszkuje jego była żona z córką. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, że "zaistniały stan faktyczny uzasadnia przedłużenie tytułu prawnego przedmiotowego lokalu mieszkalnego". Należy zwrócić uwagę, że żaden z przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie nie przewiduje możliwości "przedłużenia tytułu prawnego". Takie podejście do sprawy uzasadnia postawienie pytania, czy należało wydawać ponowną decyzję o prawie zamieszkiwania, skoro nie uległy zmianie warunki określone w art. 24 ust. 1 powołanej ustawy. Całkowicie nie do zaakceptowania jest stanowisko organu odwoławczego, że "jeżeli żołnierz nie chce dalej zajmować lokalu mieszkalnego należącego do zasobów Agencji, ma obowiązek przekazania takiego lokalu w stanie wolnym od osób i rzeczy. Natomiast, gdy nie zostaną spełnione te warunki, Agencja nie ma obowiązku przyjęcia takiego lokalu mieszkalnego". Organy wydając decyzje całkowicie pominęły to, że zmienił się stan faktyczny w sprawie, a w szczególności sytuacja osobista skarżącego. Fakt, że powołana ustawa nie reguluje praw do lokalu mieszkalnego rozwiedzionych małżonków nie zwalnia to organu od wydania rozstrzygnięcia gwarantującemu skarżącemu realizacji jego prawa wynikającego z art. 24 ust. 1 powołanej ustawy. Bowiem w toku prowadzonego postępowania administracyjnego organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 Kpa). Organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli (art. 8 Kpa). Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej i organ pierwszej instancji wydając decyzje naruszyły powyżej przytoczone przepisy postępowania i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę organ zobowiązany jest uwzględnić poczynione przez Sąd ustalenia i wydać rozstrzygnięcie z poszanowaniem norm procesowych, a w szczególności z poszanowaniem praw skarżącego. Ponadto organ zobowiązany jest rozważyć, czy w świetle art. 24 ust. 1 powołanej ustawy zachodzi konieczność wydawania kolejnej decyzji w przedmiocie w nim określonym. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.