II SA/Wa 1257/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L.R. z dnia [...] czerwca 2011 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi L.R. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla L.R. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. L.R. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Z treści wniosku oraz złożonego dodatkowego oświadczenia wraz z dokumentem źródłowym wynika, że wnioskodawca gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie, a wyłączne źródło jego utrzymania sprowadza się do kwoty przyznanego stypendium w ramach finansowanego ze środków unijnych szkolenia zawodowego dla osób długotrwale bezrobotnych (w czerwcu 2011 r. – 213,47 zł brutto, w lipcu 2011 r. - 166,03 zł brutto, a w sierpniu 2011 r. – 166, 03 zł brutto). Jednocześnie skarżący oświadczył, ze korzysta z faktycznej pomocy rodziców, którzy zapewniają mu lokum oraz wyżywienie. W myśl zaś art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "b" ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków i innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi L.R., ponieważ przedmiotem sprawy jest decyzja rozstrzygająca o prawie do zasiłku dla bezrobotnych, a zatem akt administracyjny ściśle dotyczący uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych nie wydaje się w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 1 sentencji. Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Podstawą oceny dopuszczalności przyznania prawa pomocy jest bowiem rzeczywista sytuacja materialna w gospodarstwie domowym osoby ubiegającej się o przyznanie takiego prawa. W niniejszej sprawie skarżący wykazał, że pozostaje na faktycznym utrzymaniu rodziców w zakresie podstawowego, niezbędnego utrzymania, a z kwoty przyznanego stypendium nie jest w stanie pokryć kosztów ustanowienia adwokata. W związku z tym należy uznać, że zostały spełnione określone w art. 246 § 1 ppsa przesłanki obligujące do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono, jak w pkt 2 sentencji.