II SA/Wa 126/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędziowie Asesor WSA Piotr Kraczowski, Asesor WSA Agnieszka Miernik (spr.), Protokolant Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi V. D.l na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] października 2006r. r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności aktu nadania stopnia nauczyciela mianowanego - oddala skargę - Sygn. II SA/Wa 126/07 UZASADNIENIE Minister Edukacji Narodowej decyzją z dnia [...] października 2006 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania V. D., utrzymał w mocy decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia z urzędu nieważności aktu nadania V. D. stopnia nauczyciela mianowanego z dnia [...] listopada 2001 r. Nr [...] wydanego przez Starostę W. Powyższe rozstrzygnięcie oparto na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych: Pismem z dnia [...] grudnia 2005 r. Nr [...] [...] Kurator Oświaty, na podstawie art. 61 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poinformował Starostę W. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie unieważnienia aktu nadania V. D. stopnia nauczyciela mianowanego z dnia [...] listopada 2001 r. Nr [...]. Pismo przekazano do wiadomości V. D. Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 157 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, [...] Kurator Oświaty stwierdził z urzędu nieważności aktu nadania stopnia nauczyciela mianowanego z dnia [...] listopada 2001 r. Nr [...] wydanego V. D. przez Starostę W. Od decyzji [...] Kuratora Oświaty odwołała się V. D. W odwołaniu z dnia [...] lipca 2006 r. V. D. zarzuciła naruszenie przepisów art. 7, art. 75 § 1 oraz art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na: niezebraniu w całości materiału dowodowego w sprawie, niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy oraz nieprzeprowadzeniu wnioskowanego przez stronę dowodu, tj. nieprzesłuchaniu Starosty W. W wyniku rozpoznania odwołania, Minister Edukacji Narodowej wskazał, że w myśl art. 28 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy – Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy –Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 111, poz. 1194 ze zm.), nauczyciele, którzy w dniu 31 sierpnia 2000 r. spełniali warunki do zatrudnienia na podstawie mianowania określone w art. 10 ust. 2 ustawy – Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r., w szczególności: bezpośrednio przed mianowaniem wykonywali nieprzerwanie, zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami, pracę pedagogiczną w szkole w pełnym wymiarze zajęć co najmniej przez 3 lata i w tym okresie uzyskali dwie oceny co najmniej wyróżniające, na zasadach i w trybie określonym w art. 6a ustawy – Karta Nauczyciela lub bezpośrednio przed mianowaniem wykonywali nieprzerwanie, zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami, pracę pedagogiczną w szkole w pełnym wymiarze zajęć przez 4 lata pracy i na koniec czwartego roku pracy uzyskali co najmniej ocenę dobrą, otrzymali z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego: 1) z dniem wejścia w życie ustawy, tj. z dniem 21 października 2001 r., jeżeli byli zatrudnieni w przedszkolu, szkole lub w placówce w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć, 2) z dniem ponownego zatrudnienia w przedszkolu, szkole lub placówce w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć, jeżeli przerwa w zatrudnieniu nie przekracza 5 lat - o ile wcześniej nie uzyskali stopnia nauczyciela mianowanego. Minister Edukacji Narodowej podał, że w dniu [...] sierpnia 2000 r. V. D. była zatrudniona w Zespole Szkół [...] Nr [...] w W. na czas nieokreślony w pełnym wymiarze obowiązkowego wymiaru zajęć jako nauczyciel przedmiotów [...] Legitymowała się dyplomem ukończenia wyższych studiów magisterskich na kierunku [...], w zakresie zarządzania przedsiębiorstwem z 1997 r., świadectwem ukończenia kursu kwalifikacyjnego pedagogicznego dla nauczycieli teoretycznych przedmiotów zawodowych z 1999 r., świadectwem ukończenia studiów podyplomowych w zakresie organizacji i zarządzania oświatą z 2001 r. i posiadała jedną wyróżniającą ocenę pracy z dnia [...] kwietnia 2000 r. Pracę pedagogiczną w szkole rozpoczęła z dniem 1 września 1998 r. W ocenie organu V. D. w dniu 31 sierpnia 2000 r. nie spełniała warunków do zatrudnienia na podstawie mianowania określonych w art. 10 ust. 2 ustawy – Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym przed dniem 5 kwietnia 2000 r., w szczególności nie posiadała 3 - letniego okresu wykonywania nieprzerwanie, zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami pracy pedagogicznej w szkole w pełnym wymiarze zajęć oraz nie posiadała dwóch wyróżniających ocen pracy. W dniu 31 sierpnia 2000 r. okres pracy pedagogicznej V. D. wynosił 2 lata i w tym okresie tylko raz oceniono jej pracę. Biorąc po uwagę powyższe organ stwierdził, że V. D. nie spełniła warunków do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego z mocy prawa na podstawie art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. Zdaniem organu odwoławczego wydanie aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego osobie, która nie spełnia warunków koniecznych do uzyskania danego stopnia, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ stwierdził, że w oparciu o analizę zgromadzonych dokumentów dokonano prawidłowej oceny stanu faktycznego. Przesłuchanie Starosty W. nie wniosłoby nic nowego do sprawy, bowiem ustalenia dokonane przez Starostę W. stanowiły podstawę wydania aktu nadania stopnia nauczyciela mianowanego obarczonego wadą nieważności. Zarzut naruszenia przepisów art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego organ uznał również za bezzasadny. W uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej organ wykazał, przywołując odpowiednie przepisy prawa oraz zgromadzoną w sprawie dokumentację, naruszenie przez Starostę W. przepisów art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw. Minister Edukacji Narodowej nie podzielił opinii skarżącej, że decyzja Starosty W. o nadania jej stopnia nauczyciela mianowanego wynika z odmiennej interpretacji przepisów art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r., jednakże dopuszczalnej w ramach ogólnych reguł wykładni. Skargę na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] października 2006 r., nr [...] wniosła V. D., zarzucając jej naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż wydanie aktu nadania jej stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego stanowiło rażące naruszenie prawa, naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez przerzucenie na nią skutków ewentualnego błędu Starosty W. oraz naruszenie prawa materialnego przez jego niezastosowanie w sprawie z uwagi na błędną interpretację art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy – Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 111, poz. 1194 ze zm.). Z uwagi na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie wydanych w sprawie decyzji. Zdaniem skarżącej ewentualne uchybienie przez Starostę W. przepisom prawa nie stanowiło rażącego naruszenia prawa, gdyż, o ile doszło do naruszenia przepisów prawa, nie było to oczywiste naruszenie przepisu prawa, a przepisy te nie były jednoznaczne. Ponadto naruszenie to zostało stwierdzone po około pięciu latach od wydania decyzji w czasie nadawania skarżącej kolejnego stopnia awansu zawodowego. Skarżąca zauważyła, że stwierdzenie nieważności aktu nadania jej stopnia nauczyciela mianowanego z dnia 1 listopada 2001 r. powoduje powrót do statusu nauczyciela kontraktowego, a gdyby decyzja Starosty W. nie została wydana otrzymałaby wkrótce stopień nauczyciela mianowanego na podstawie innych przepisów. Skarżąca podniosła także, że przepis art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. w związku z art. 10 ust. 2 ustawy – Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r. nie był jednoznaczny i można było przyjąć interpretację zastosowaną przez Starostę W. Analiza treści tych przepisów – jej zdaniem – prowadzi do wniosku, iż wymogi z art. 10 ust. 2 pkt 7 ustawy – Karta Nauczyciela miały być spełnione nie w dniu 31 sierpnia 2000 r., lecz "bezpośrednio przed mianowaniem", które następowało z mocy prawa w dniu 21 października 2001 r. W tej dacie skarżąca spełniała już wymóg odpowiedniej długości stażu pracy i uzyskania dwóch wyróżniających ocen pracy. Minister Edukacji Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, zaś kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniania pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu co do tego czy Starosta W. rażąco naruszył prawo wydając V. D. akt nadania stopnia nauczyciela mianowanego z dnia [...] listopada 2001 r. Nr [...], sprowadza się do ustalenia czy warunek wynikający z art. 10 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r., a dotyczący wykonywania przez nauczyciela pracy pedagogicznej w szkole w pełnym wymiarze zajęć co najmniej przez 3 lata i w tym okresie uzyskania przez niego dwóch ocen co najmniej wyróżniających, musi być spełniony na dzień 31 sierpnia 2000 r., czy też bezpośrednio przed mianowaniem, które następowało z mocy prawa w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r., tj. w dniu 21 października 2001 r. W rozpoznawanej sprawie bowiem, w dniu 31 sierpnia 2000 r. skarżąca nie spełniała warunku dotyczącego odpowiedniej długości stażu pracy i uzyskania dwóch wyróżniających ocen pracy, określonego w art. 10 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r., natomiast ten warunek spełniła w dniu 21 października 2001 r. W konsekwencji tego konieczna jest ocena czy Starosta W. prawidłowo uznał, że skarżąca spełniła warunki do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego z mocy prawa, a w razie ustalenia, że wydanie aktu nadania V. D. stopnia nauczyciela mianowanego z dnia [...] listopada 2001 r. nastąpiło z naruszeniem prawa – konieczna jest ocena czy było to rażące naruszenie. Analizując orzecznictwo sądów administracyjnych należy wskazać, że stwierdzenie nieważności decyzji na tej podstawie, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa, wymaga w każdym przypadku nie tylko ustalenia treści przepisu prawnego (przepisów prawnych), na podstawie którego została wydana kwestionowana decyzja, ale także oceny, czy przyjęcie innego rozumienia przepisów przez organ, który wydał kwestionowaną decyzję, odbiega od prawidłowego rozumienia treści przepisów w takim stopniu, że może być uznane za rażące naruszenie prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić w sytuacji, gdy określona decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Wady decyzji wyliczone w art. 156 § 1 k.p.a. mają charakter materialny. Ich występowanie powoduje, że z mocy decyzji powstaje albo stosunek prawny ułomny, albo w ogóle się on nie nawiązuje. Wady tkwią w samej decyzji i godzą w elementy stosunku prawnego podmiotowego, w jego przedmiot lub też w podstawę prawną, w wyniku czego albo dochodzi do nieprawidłowych skutków prawnych, albo do prawnej bezskuteczności decyzji administracyjnej. Decyzja, której nieważność stwierdzono, została wydana na podstawie art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy - przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 111, poz. 1194 ze zm.). Mocą tej ustawy dokonano nowelizacji ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 ze zm.). W myśl art. 28 powołanej wyżej ustawy zmieniającej, nauczyciele którzy w dniu 31 sierpnia 2000 r. spełniali warunki określone w art. 10 ust. 2 ustawy - Karta Nauczyciela, w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r., otrzymują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego: 1) z dniem wejścia w życie ustawy, jeżeli są zatrudnieni w przedszkolu, szkole lub placówce w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć, 2) z dniem ponownego zatrudnienia w przedszkolu, szkole lub placówce w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć, jeżeli przerwa w zatrudnieniu nie przekracza 5 lat - o ile wcześniej nie uzyskali stopnia nauczyciela mianowanego. Aby zatem otrzymać z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego na podstawie art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. skarżąca winna wykazać się spełnieniem przesłanek określonych w tym przepisie. Artykuł 28 ustawy zmieniającej odwołuje się wprost do ustawy - Karta Nauczyciela stanowiąc, iż nauczyciel, aby otrzymać z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego musi spełniać warunki określone w art. 10 ust. 2 Karty Nauczyciela w brzmieniu na dzień 5 kwietnia 2000 r., przy czym spełnienie tych warunków ocenia się na dzień 31 sierpnia 2000 r. Zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (tekst jedn. Dz. U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 ze zm.) - w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r. - stosunek pracy z nauczycielem nawiązuje się przez mianowanie, jeżeli spełnia wymogi określone w punktach od 1 do 7, w tym bezpośrednio przed mianowaniem wykonywał nieprzerwanie, zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami, pracę pedagogiczną w szkole w pełnym wymiarze zajęć co najmniej przez 3 lata i w tym okresie uzyskał dwie oceny co najmniej wyróżniające, na zasadach i w trybie określonym w art. 6a, lub bezpośrednio przed mianowaniem wykonywał nieprzerwanie, zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami, pracę pedagogiczną w szkole w pełnym wymiarze zajęć przez 4 lata pracy i na koniec czwartego roku pracy uzyskał co najmniej ocenę dobrą (...) (pkt 7). A zatem, art. 10 ust. 2 pkt 7 Karty Nauczyciela w powołanym wcześniej brzmieniu wymaga wykazania, iż nauczyciel bezpośrednio przed mianowaniem wykonywał pracę pedagogiczną w szkole nieprzerwanie. Podobnie w komentarzu do Ustawy Karta Nauczyciela, A. Barański, M. Szymańska, J. Rozwadowska-Skrzeczyńska, Dom Wydawniczy ABC, 2005, wyd. IV wskazano, że przepis art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. przyznaje z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego również osobom, które nigdy nie były nauczycielami mianowanymi, ale do dnia 31 sierpnia 2000 r. spełniły wszystkie wymagania przewidziane w starej treści (w brzmieniu sprzed nowacji z dnia 18 lutego 2000 r.) art. 10 ust. 2 Karty Nauczyciela. Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, że wydanie przez Starostę W. aktu nadania V. D. stopnia nauczyciela mianowanego z dnia [...] listopada 2001 r. nastąpiło z naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. nabycie stopnia nauczyciela mianowanego następowało z mocy prawa. Akt nadania stopnia nauczyciela mianowanego wydawany przez właściwy organ potwierdzał ten stan prawny. Skoro w rozpoznawanej sprawie warunki wymienione w art. 10 ust. 2 nie zostały spełnione łącznie, skarżąca nie otrzymała stopnia nauczyciela mianowanego z mocy prawa. A zatem Starosta W. wydając akt nadania stopnia nauczyciela mianowanego V. D. potwierdził stan prawny, który nie zaistniał. Wadliwie uznał, że istnieje podmiot postępowania, który nabywa prawo z mocy przepisu art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. Należy więc stwierdzić, że decyzja potwierdzająca nadanie stopnia nauczyciela mianowanego V. D. jest wadliwa i godzi w element stosunku prawnego podmiotowego. Prawidłowo więc organy orzekające uznały, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Z tych względów sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.