II SA/Wa 1263/12
WyrokWSA w Warszawie2012-10-18
Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Iwona Dąbrowska, Anna Mierzejewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawomocne skazanie za przestępstwo przeciwko mieniu uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń palną myśliwską, zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji w brzmieniu obowiązującym przed 10 marca 2011 r.?Ratio decidendi
Tak, prawomocne skazanie za przestępstwo przeciwko mieniu, w tym oszustwo, stanowi podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską. Ustawa o broni i amunicji w brzmieniu obowiązującym przed 10 marca 2011 r. w art. 15 ust. 1 pkt 6, poprzez użycie sformułowania "w szczególności", jednoznacznie wskazuje, że osoby skazane za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu należy uznać za takie, co do których istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organ Policji nie musi przeprowadzać dodatkowej oceny tej obawy, a jedynie stwierdzić fakt prawomocnego skazania.Stan faktyczny
Skarżący K. G. został prawomocnie skazany za przestępstwo oszustwa (art. 286 § 1 k.k.). Komendant Wojewódzki Policji wszczął postępowanie o cofnięcie skarżącemu pozwolenia na broń myśliwską, co zostało następnie utrzymane w mocy decyzją Komendanta Głównego Policji. Skarżący zarzucił naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że prawomocne skazanie za przestępstwo przeciwko mieniu stanowi wystarczającą podstawę do cofnięcia pozwolenia.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Anna Mierzejewska, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2012 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich oddala skargę
W dniu [...] września 2009 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] (dalej KWP w [...]) wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia K. G. (dalej skarżący) pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celów łowieckich. Podstawą wszczęcia ww. postępowania administracyjnego była informacja o postępowaniu przygotowawczym prowadzonym przeciwko skarżącemu przez Wydział do Walki z Przestępczością Gospodarczą Komendy Miejskiej Policji w T. o popełnienie przestępstwa z art. 286 § 1 Kodeksu karnego (dalej k.k.). W toku postępowania administracyjnego organ powziął wiadomość, że również Komisariat Policji w S. prowadzi pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w N. postępowanie przygotowawcze przeciwko skarżącemu o czyn z art. 286 § 1 k.k. Prawomocnym wyrokiem z dnia 3 marca 2010 r. Sąd Rejonowy w T. uznał skarżącego za winnego popełnienia zarzucanego mu występku z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 91 k.k. i za to wymierzył mu karę pozbawienia wolności jednego roku i dwóch miesięcy, warunkowo zawieszając jej wykonanie na okres próby trzech lat oraz karę grzywny [...]. Wobec prawomocnego zakończenia postępowania karnego, decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. KWP w [...], na podstawie art. 20 oraz 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. nr 52, poz. 525 ze zm., zwanej dalej u.b.a.) cofnął skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celów łowieckich.
Od powyższej decyzji skarżący wniósł w ustawowym terminie odwołanie do Komendanta Głównego Policji. Mając na uwadze, iż odwołanie nie zostało podpisane, organ odwoławczy w trybie art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.) wezwał skarżącego (pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r.) do usunięcia tego braku formalnego w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpoznania. Powyższe wezwanie zostało zwrócone do nadawcy, lecz z powodu uchybień poczty nie można było przyjąć fikcji prawnej doręczenia. Zatem organ ponownie (w dniu [...] września 2010 r.) przesłał wezwanie skarżącemu, które jako prawidłowo dwukrotnie awizowane zostało uznane za doręczone w oparciu o przepis art. 44 § 4 k.p.a. Nieusunięcie braku formalnego odwołania (poprzez podpisanie go) skutkowało pozostawieniem odwołania bez rozpoznania. Pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. skarżący zwrócił się do organu drugiej instancji o wydanie z akt sprawy dokumentów, w tym wezwania do usunięcia braków formalnych odwołania oraz notatki wskazującej przyczynę pozostawienia bez rozpoznania. Jednocześnie podniósł, że nie otrzymał jakiejkolwiek informacji o próbie doręczenia mu przesyłek pocztowych. W piśmie tym udzielił również pełnomocnictwa radcy prawnemu [...]. W dniu [...] lutego 2011 r. skarżący (reprezentowany przez pełnomocnika) złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, załączając do wniosku podpisane przez skarżącego odwołanie. Komendant Główny Policji nie znalazł podstaw do uwzględnienia ww. wniosku i postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 20 października 2011 r. (sygn. akt II SA/Wa 1213/11) uchylił to postanowienie, stwierdzając, iż zostało wydane z naruszeniem art. 58 § 1 i 2 w zw. z art. 59 § 2 k.p.a. Stosując się do wytycznych zawartych w wyroku, organ odwoławczy ustalił, że wobec uzupełnienia przez skarżącego braku odwołania, sprawę należy rozpatrzyć merytorycznie.
Po rozpoznaniu odwołania, Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję KWP w [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołał się na fakt prawomocnego skazania skarżącego przez Sąd Rejonowy w T. Jednocześnie wskazał, że wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2010 r. Sąd Rejonowy w L. uniewinnił skarżącego od popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. [...], a skarżący posiada pozytywne opinie z miejsca zamieszkania oraz z Koła Łowieckiego [...] w L., którego jest członkiem. Natomiast pismem z dnia [...] marca 2012 r. Sąd Rejonowy w N. poinformował organ, że postępowanie karne dotyczące skarżącego o popełnienie przestępstw z art. 300 § 1 § 2 § 3 k.k. nie zostało zakończone; do powyższego pisma został załączony akt oskarżenia przeciwko skarżącemu.
Organ drugiej instancji podkreślił, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza, iż skarżący został skazany za przestępstwo z katalogu wymienionego w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. – przestępstwo przeciwko mieniu. Jest to okoliczność wskazana przez samego ustawodawcę w art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. jako przesłanka uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Dlatego - pomimo dowodów świadczących na korzyść skarżącego (jak pozytywne opinie z koła łowieckiego i miejsca zamieszkania) - organ pierwszej instancji miał obowiązek cofnięcia skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni.
Organ zaznaczył również, że postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń zostało wszczęte w dniu [...] września 2009 r., a więc przed wejściem w życie ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. nr 38, poz. 195 ze zm.), nowelizującej z dniem 10 marca 2011 r. przepisy ustawy o broni i amunicji. Zatem sprawa skarżącego mogła być rozpatrywana tylko na podstawie przepisów tej ustawy w brzmieniu sprzed dnia 10 marca 2011 r.
Od powyższej decyzji Komendanta Głównego Policji skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniósł, że organ – wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 10 § 1 k.p.a. - nie umożliwił mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W szczególności po uzupełnieniu materiału dowodowego, organ nie powiadomił go o zebraniu całego materiału dowodowego i nie umożliwił mu zajęcia stanowiska w tej kwestii. Dlatego został też naruszony art. 81 k.p.a., zgodnie z którym okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Zawarte w skardze zarzuty organ uznał za chybione. Podkreślił, iż pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. poinformował pełnomocnika skarżącego o zakończeniu uzupełniającego postępowania dowodowego oraz o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 i art. 73 k.p.a., jak również o obowiązkach wynikających z art. 41 k.p.a. Powyższe pismo zostało doręczone w dniu [...] kwietnia 2011 r. (jego odbiór pokwitowała [...]).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.
W świetle wyżej wskazanych kryteriów skarga podlega oddaleniu.
Na wstępie podnieść należy, że w dniu 10 marca 2012 r. weszła w życie ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicja oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. nr 38, poz. 195 ze zm.). Zgodnie z art. 3 ww. ustawy nowelizującej przepisy u.b.a., do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich zostało wszczęte w dniu [...] września 2009 r., a zatem podstawę materialnoprawną w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 10 marca 2012 r. Stosownie do treści pierwszego z ww. przepisów, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6. Natomiast w myśl art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, iż skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. (oszustwo) w zw. z art. 91 § 1 k.k. Dyspozycja przepisu art. 286 § 1 k.k. obejmuje zachowanie polegające na doprowadzeniu - w celu uzyskania korzyści majątkowej - innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania. Czyn ten zagrożony jest karą pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Oszustwo polega więc na posłużeniu się fałszem jako czynnikiem sprawczym, który ma doprowadzić pokrzywdzonego do podjęcia niekorzystnej decyzji majątkowej. W systematyce Kodeksu karnego przestępstwo oszustwa zostało stypizowane w rozdziale XXXV zatytułowanym "Przestępstwa przeciwko mieniu". Przedmiotem ochrony zawartych w nim przepisów jest mienie obejmujące własność oraz wszelkie inne prawa majątkowe. Okoliczność skazania skarżącego za przestępstwo przeciwko mieniu ma decydujące znaczenie przy ocenie zgodności z prawem decyzji organów o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na broń. Podkreślić również należy, iż skarżący dopuścił się ww. występku w warunkach ciągu przestępstw. Stosownie bowiem do treści 91 § 1 k.k., jeżeli sprawca popełnia w podobny sposób, w krótkich odstępach czasu, dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw, sąd orzeka jedną karę na podstawie przepisu, którego znamiona każde z tych przestępstw wyczerpuje, w wysokości do górnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę.
Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. (w brzmieniu obowiązującym przed 10 marca 2011 r.) przykładowo wymieniał - jako okoliczność budzącą uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego – prawomocne skazanie orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oraz toczące się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Wskazuje na to użycie w tym przepisie sformułowania "w szczególności skazanym (...)". W uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09 (publ. ONSAiWSA 2010/1/5, Prok.i Pr.-wkł. 2011/3/42), dotyczącej cytowanego wyżej brzmienia przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., expressis verbis stwierdzono, iż osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. nr 52, poz. 525 ze zm.). W uzasadnieniu powyższej uchwały NSA wskazał, iż użycie słów "w szczególności", poprzedzające wymienienie osób, które zostały skazane za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż co do nich istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Organ nie musi więc wobec tych osób przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący.
Podkreślił też, że posiadanie broni jest w polskim systemie prawnym ściśle reglamentowane i ograniczone przepisami ustawy o broni i amunicji - w interesie bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ustawodawstwo w tym zakresie ewoluuje przy tym ku zaostrzeniu wymogów stawianych osobom posiadającym broń, lub ubiegającym się o pozwolenie na jej posiadanie. Celem ustawodawcy było rozszerzenie kręgu osób, którym posiadanie broni powinno być ograniczone, także na takie osoby, które naruszając obowiązujący w Rzeczypospolitej Polskiej porządek prawny, działając przeciwko szczególnie chronionym dobrom, takim jak życie, zdrowie i mienie nie posługiwały się przemocą lub groźbą bezprawną. Pozwolenie na broń palną jest uprawnieniem wyjątkowym, będącym atrybutem władztwa państwowego i z tego względu jego posiadacz musi być osobą dającą rękojmię, iż swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. W związku z tym, osoby posiadające pozwolenie na broń powinny w sposób szczególny unikać wchodzenia w kolizje z prawem.
Fakt prawomocnego skazania osoby posiadającej pozwolenie na broń za popełnienie któregokolwiek z przestępstw określonych w ww. przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. po słowach "w szczególności", nakazuje uznać ją za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zatem zaliczenie skarżącego – skazanego prawomocnym wyrokiem Sądu za przestępstwo należące do kategorii przestępstw przeciwko mieniu (rozdział XXXV k.k.), do kręgu osób, o których mowa w tym przepisie nie nasuwa zastrzeżeń. Organ Policji był zobligowany do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich, bez wnikania w charakter i okoliczności popełnienia przypisanego mu w postępowaniu karnym czynu zabronionego, tym bardziej, że do dokonywania ustaleń w tym względzie ww. organ nie był upoważniony, albowiem sprawa ta leżała w gestii organów ścigania oraz sądu powszechnego. W sprawie administracyjnej liczy się wyłącznie sam fakt skazania skarżącego prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko mieniu, a nie okoliczności jego popełnienia czy zależności między popełnionym przestępstwem a zagrożeniem porządku prawnego z tytułu posiadania broni.
Wbrew zarzutom skargi skarżący został poinformowany o zakończeniu uzupełniającego postępowania dowodowego (przeprowadzonego w trybie art. 136 k.p.a.) pismem Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...], w którym przytoczono treść przepisów art. 10 § 1 k.p.a., art. 73 § 1 i 2 .p.a. oraz 41 § 1 i 2 k.p.a. Powyższe pismo zostało doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...] kwietnia 2012 r. - odbiór tej korespondencji pokwitowała [...] (pełnomocnik substytucyjny skarżącego w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej). Nadto w ww. piśmie organ podał, że decyzja w sprawie zostanie wydana do dnia [...] kwietnia 2012 r., o ile nie wystąpią okoliczności powodujące konieczność wyznaczenia nowego terminu jej załatwienia. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] organ wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy cofnięcia pozwolenia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich do dnia [...] kwietnia 2012 r., wskazując iż przesłał do strony pismo informujące o możliwości skorzystania z przysługujących jej w postępowaniu praw. Jednocześnie wyjaśnił, że do czasu upływu wyznaczonego terminu decyzja nie może zostać wydana. Pełnomocnik skarżącego otrzymał ww. postanowienie wraz z pismem organu z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...].
Reasumując, należy stwierdzić, że w sprawie zostały wyjaśnione wszystkie istotne dla podjętego rozstrzygnięcia okoliczności.
Uwzględniając powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło