II SA/Wa 1266/13

WyrokWSA w Warszawie2014-02-13

Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Sławomir Antoniuk, Stanisław Marek Pietras

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ Policji jest właściwy do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, który był w dyspozycji tego organu, a jego właścicielami są władze samorządowe, a osoby zajmujące lokal nie posiadają do niego tytułu prawnego?
Ratio decidendi
Organ Policji jest właściwy do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, który pozostaje w jego dyspozycji, nawet jeśli jego własność przeszła na gminę. Osoby zajmujące taki lokal bez tytułu prawnego, który nie wynika z uprawnień do renty rodzinnej po zmarłym emerycie policyjnym, podlegają decyzji o opróżnieniu lokalu w trybie administracyjnym, a nie cywilnym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Komendanta Głównego Policji nakazującej A. D. i A. D. opróżnienie lokalu mieszkalnego, który był w dyspozycji Policji. Skarżący twierdzili, że Policja nie jest właściwa do wydania takiej decyzji, a sprawa powinna być rozstrzygnięta w trybie cywilnym, ponieważ lokal jest własnością gminy, a prawo do jego zajmowania wygasło wraz ze śmiercią ostatniego uprawnionego członka rodziny. Organy administracji oraz sąd uznały, że Policja nadal dysponuje lokalem i jest właściwa do wydania decyzji o jego opróżnieniu, a skarżący nie posiadają tytułu prawnego do jego zajmowania.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spraw.), Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk, Stanisław Marek Pietras, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2014 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia i przekazania w stanie wolnym lokalu mieszkalnego – oddala skargę – Komendant [...] Policji decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r., na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3, ust. 4 oraz art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (j.t. Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania kwater tymczasowych przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 105, poz. 884 ze zm.), nakazał A. D. i A. D. opróżnienie i przekazanie do dysponenta w stanie wolnym lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu podał, że lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w W. jest własnością W. i pozostaje w dyspozycji Komendy [...] Policji. Przedmiotowy lokal otrzymała W. T. na podstawie przydziału mieszkania służbowego nr [...] z dnia [...] września 1956 r. do wspólnego użytkowania z mężem T. i dziećmi I. i J. W. T. zmarła w dniu [...] grudnia 1997 r., a po jej śmierci, w związku z ustaleniem prawa do renty rodzinnej po zmarłej matce, prawo do zajmowania tego lokalu mieszkalnego posiadał syn J. T., który zmarł w dniu [...] kwietnia 2012 r. Organ stwierdził, iż w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. zamieszkują i są zameldowani A. D. i A. D. – osoby niezwiązane z resortem spraw wewnętrznych, nieposiadające uprawnień do świadczeń emerytalno-rentowych z MSWiA, a tym samym do zajmowania lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji, a nadto użytkujące go bez zgody dysponenta. Wobec niezastosowania się przez ww. osoby do wezwania opróżnienia zajmowanego lokalu, zostało wszczęte w dniu [...] lipca 2012 r. z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie opróżnienia przedmiotowego lokalu mieszkalnego przez A. D. i A. D. Pełnomocnik zainteresowanych wniósł o umorzenie postępowania w sprawie opróżnienia lokalu z uwagi na fakt, że nie znajduje się on w zasobie mieszkaniowym Policji, na potwierdzenie czego dołączył pismo z Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami dla Dzielnicy [...] świadczące, iż w dacie zgonu J. T. Komenda [...] Policji utraciła prawo do dysponowania lokalem. Komendant [...] Policji stwierdził natomiast, że jego dyspozycję lokalem mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w W. potwierdza decyzja o przydziale mieszkania nr [...] z dnia [...] września 1956 r., pismo Wydziału Zasobów Lokalowych Urzędu Dzielnicy [...] z dnia [...] lutego 2012 r. oraz pismo Wydziału Zasobów Lokalowych Urzędu Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Wskazał jednocześnie, że w przepisach prawa, w tym w szczególności w Kodeksie postępowania administracyjnego, brak jest podstawy prawnej do wydania decyzji o odmowie umorzenia postępowania, bowiem w doktrynie i judykaturze przyjmuje się, iż w sytuacji kiedy, w ocenie organu, nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania, organ winien dalej prowadzić postępowanie bez potrzeby wydawania odrębnego orzeczenia (wyrok WSA, II SA/GL 348/11 z dnia 7 października 2011 r.). Organ podkreślił, iż zgodnie z art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku zajmowania go przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby bez tytułu prawnego. A. D. i A. D. nie są zaś i nigdy nie byli funkcjonariuszami Policji, nie posiadają również uprawnień do policyjnej renty rodzinnej. Stąd też są osobami zajmującymi lokal nr [...] przy ul. [...] w W. bez tytułu prawnego do jego zajmowania i bez możliwości jego uzyskania, w stosunku do których wydaje się decyzje o opróżnieniu lokalu. W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik A. D. i A. D. wniósł o jej uchylenie w całości oraz umorzenie postępowania w sprawie, albowiem zaskarżona decyzja jest z mocy samego prawa niedopuszczalna. Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie przepisów: 1. art. 1 § 1 pkt 1 k.p.a. z uwagi na fakt, że właściwy dla rozstrzygnięcia tej sprawy jest tryb cywilny, a nie administracyjny, organ nie jest kompetentny do jej załatwienia, 2. art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez podjęcie czynności prawnej bez posiadania legitymacji rzeczowej i czynnej w sprawie, brak bowiem po stronie organu umocowania do działania w imieniu Miasta W., 3. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, w szczególności niezastosowanie się do treści stanowiska Zarządu Gospodarki Nieruchomościami W. w zakresie tytułu prawnego do tej nieruchomości. Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), art. 95 ust. 3 pkt 3 i art. 97 ust. 5 ustawy o Policji, art. 6a ustawy o Policji w związku z § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasem kwater przeznaczonych dla policjantów, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że regulacje prawne dotyczące policyjnych (milicyjnych) mieszkań funkcyjnych stanowią rozwiązanie szczególne wobec zasad ogólnych prawa lokalowego. Stosownie bowiem do art. 30 ust. 1 pkt 7 w związku z art. 64 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. Prawo lokalowe (Dz. U. z 1962 r. Nr 47, poz. 227 ze zm.), mieszkania przeznaczone na zakwaterowanie funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej nie podlegały publicznej gospodarce lokalowej, realizowanej na danym terenie przez jednostki władzy publicznej szczebla podstawowego. Konsekwencją tego stanu rzeczy był z jednej strony fakt, iż nie one przydzielały takie lokale, a z drugiej niestosowanie Prawa lokalowego oraz Kodeksu cywilnego do spraw dotyczących takich mieszkań, które zostały przekazane do właściwości organów spraw wewnętrznych, działających w tym przypadku jako organy administracyjne. Stanowisko takie podzielił Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z dnia 16 listopada 1979 r. (III Czp 25/79). Sąd Najwyższy również w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 czerwca 2002 r., sygn. akt I CKN 683/00 (Biul. SN 2003/2/10, Lex nr 74801) stwierdził, że: "Lokalem będącym w dyspozycji Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w rozumieniu art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (...) jest lokal, co do którego decyzja o jego przydziale lub o jego opróżnieniu należy do kompetencji jednostek podległych temu organowi (...). Art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 105, poz. 509 z późn. zm.) spod działania przepisów tej ustawy wyłączał między innymi lokale mieszkalne pozostające w dyspozycji jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych. Z tego względu strona skarżąca nie mogła wstąpić w ten szczególny stosunek najmu przedmiotowego lokalu na podstawie art. 8 tej ustawy". Organ wskazał dalej, że w niniejszej sprawie sporny lokal jest lokalem będącym w dyspozycji organów Policji, co potwierdza pismo Wydziału Spraw Lokalowych dla Dzielnicy [...] z dnia [...] lutego 2012 r. W świetle treści art. 90 ustawy o Policji, przestałby nim być np. z chwilą sprzedaży przez gminę, o ile organy Policji wyraziłyby na to zgodę. Stwierdził także, że analogiczne uregulowania zawiera obecnie obowiązujący przepis art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, stanowiąc, iż przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, do lokali będących w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz lokali pozostających i przekazanych do dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. Komendant Główny Policji podniósł, że pojęciem "dyspozycyjność" posługuje się art. 90 ustawy o Policji, stanowiąc, że na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów. Natomiast jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 czerwca 2001 r. (I CKN 683/00), lokalem będącym w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych w rozumieniu ww. przepisu jest lokal, co do którego decyzja o jego przydziale lub o jego opróżnieniu, należy do kompetencji jednostek podległych temu organowi. Dyspozycyjność jest zatem związana z prawem organu Policji do decydowania, kto jest uprawniony do zamieszkiwania w lokalu lub nie, przy uwzględnieniu zapisów ustawy o Policji. W przypadku lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów przepisami odrębnymi dotyczącymi lokali mieszkalnych, jest rozdział 8 ustawy o Policji mający zastosowanie do funkcjonariuszy, a poprzez art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67), mają również zastosowanie do emerytów i rencistów policyjnych oraz członków ich rodzin. W świetle tych przepisów tytuł prawny do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji, po śmierci emeryta policyjnego może otrzymać tylko taki członek rodziny, który byłby uprawniony do renty rodzinnej po zmarłym. Nie ma przy tym prawnego znaczenia, czy zmarły emeryt policyjny otrzymał decyzję o przydziale lokalu mieszkalnego będąc już emerytem, czy też będąc jeszcze funkcjonariuszem. Podobnie nie ma znaczenia prawnego to, że dany członek rodziny zamieszkiwał z emerytem policyjnym i był w lokalu zameldowany. Jeżeli nie jest uprawniony do renty rodzinnej po zmarłym emerycie policyjnym, nie może uzyskać tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego. W ocenie organu jest rzeczą bezsporną, że zarówno A. D., jak i A. D. nie posiadają tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, a nadto na podstawie obowiązujących przepisów, nie mogą takiego tytułu prawnego uzyskać, a zatem są osobami zajmującymi sporny lokal bez tytułu prawnego. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. D. reprezentowany przez pełnomocnika zarzucił jej rażące naruszenie następujących przepisów: - art. 1 § 1 pkt. 1 k.p.a. z uwagi na fakt, że organ administracyjny Komendant [...] Policji nie posiada legitymacji czynnej w tej sprawie, nie jest właściwy, oraz iż właściwy dla sprawy jest tryb cywilny, a nie tryb administracyjny, - art. 6 k.p.a. poprzez oparcie decyzji o treść nieaktualnego art. 90 ustawy o policji, - art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez podjęcie czynności bez posiadania legitymacji czynnej w sprawie i niewykazania przez organ w postaci Komendanta [...] Policji umocowania do działania w imieniu i na rzecz Miasta W., - art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne rozpatrzenie oraz zebranie materiału dowodowego, w szczególności stanowiska Wydziału Zasobów Lokalowych Urzędu Dzielnicy [...] oraz Zarządu Gospodarki Nieruchomościami. W. Organ nie przedstawił umowy o oddanie w dyspozycję przedmiotowego lokalu zawartą pomiędzy W. a ministrem właściwym ds. wewnętrznych lub podległym mu organem, - art. 156 § 1 pkt 1 i 2 poprzez niezastosowanie przez organ II instancji pomimo wydania decyzji przez organ I instancji z naruszeniem przepisów o właściwości oraz bez podstawy prawnej z rażącym naruszeniem prawa. Z uwagi na powyższe zarzuty wniósł o jej uchylenie w całości oraz umorzenie postępowania w sprawie, albowiem wydana decyzja była z mocy prawa niedopuszczalna, a nadto wniósł o wstrzymanie jej wykonania. W uzasadnieniu podał w szczególności, że organ wywodzi swoje uprawnienie do nieograniczonego w czasie dysponowania lokalem, powołując się na art. 90 ustawy o Policji, zgodnie z jego wykładnią w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 5 sierpnia 2009 r. Oznacza to, że organ błędnie go zastosował. Obecnie, zgodnie z jego treścią, na lokale mieszkalne policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów. Zmiana brzmienia art. 90 ustawy o Policji nastąpiła w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2008 r., K 7/07 (Dz. U. Nr 171, poz. 1065), który orzekł o niezgodności art. 90 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji – w zakresie, w jakim odnosi się do dalszego bezterminowego dysponowania przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych oraz podległe mu organy użytkowanymi dotychczas lokalami mieszkalnymi w domach stanowiących własność prywatną z art. 64 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skoro stosunek najmu wygasł poprzez śmierć najemcy w osobie J. T., uprawnionym do rozporządzania lokalem jest jego właściciel, a mianowicie W. i tylko ono posiada legitymację czynną w sprawie. Także, gdyby nawet stosować poprzednie brzmienie przepisu art. 90 ustawy o Policji, to Komendant [...] Policji nie jest jego dysponentem od dnia śmierci J. T. Wynika to z faktu, że wobec tej osoby nie została wydana żadna decyzja administracyjna odnośnie przydziału tego lokalu. Jej uprawnienie do zajmowania lokalu wynikało bowiem z ustalenia prawa do renty rodzinnej po zmarłej W. T. oraz z decyzji przydziału jej tego lokalu, co potwierdza stanowisko Wydziału Zasobów Lokalowych Dzielnicy[...]. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości. Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w W. decyzją nr [...] przekazało lokal nr [...] przy ul. [...]Urzędowi ds. Bezpieczeństwa Publicznego w W. Przedmiotowy lokal na podstawie przydziału mieszkania służbowego nr [...] z dnia [...] września 1956 r., został przydzielony W. T. do wspólnego zamieszkiwania z mężem T. T. oraz dziećmi I. T. i J. T. Po śmierci W. T., która zmarła w dniu [...] grudnia 1997 r., w związku z ustaleniem prawa do renty rodzinnej po zmarłej matce, prawo do zajmowania lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W., posiadał J. T., który zmarł w dniu [...] kwietnia 2012 r. W wymienionym lokalu zamieszkują i są zameldowani A. D. i A. D. – osoby niezwiązane z ministerstwem właściwym do spraw wewnętrznych lub podległymi organami oraz nieposiadające uprawnień do świadczeń emerytalno-rentowych z MSW. Kwestią sporną jest natomiast to, czy Komendant [...] Policji jest obecnie dysponentem przedmiotowego lokalu, którego właścicielem jest W. Powyższa zaś okoliczność ma zasadnicze znaczenie dla określenia trybu opróżnienia tego lokalu. Zgodnie z aktualnym brzmieniem przepisu art. 90 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 28, poz. 1687 ze zm.), obowiązującym od 5 maja 2009 r., na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów. Poprzednia treść art. 90 ustawy o Policji była zaś następująca: "Na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, uzyskane w wyniku ich działalności inwestycyjnej albo od terenowych organów rządowej administracji ogólnej, stanowiące własność gminy lub zakładów pracy, a także zwolnione przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały z jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (ust. 1). Właściciela domów jednorodzinnych, domów mieszkalno-pensjonatowych i lokali mieszkalnych stanowiących odrębne nieruchomości mają prawo do zamieszkiwania w swych danych i lokalach opróżnianych w całości lub części (ust. 2). Właścicielowi domu wielomieszkaniowego przysługuje prawo zamieszkiwania w opróżnianym lokalu mieszkalnym w tym domu (ust. 3). W razie opróżnienia samodzielnego lokalu w domu, o którym mowa w ust. 2 i 3 oraz lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, właścicielowi przysługuje prawo oddania go w najem bądź bezpłatne używanie (ust. 4). Jeżeli w terminie 3 miesięcy właściciel nie skorzysta bez uzasadnionych przyczyn z prawa, o którym mowa w ust. 4, minister właściwy do spraw wewnętrznych lub podległy mu organ może dokonać przydziału opróżnionego lokalu (ust. 5)." Zmiana treści art. 90 ustawy o Policji nastąpiła w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2008 r., sygn. akt K 7/07 (Dz. U. Nr 171, poz. 1065), w którym orzeczono o niezgodności art. 90 ustawy o Policji – w zakresie, w jakim odnosi się do dalszego bezterminowego dysponowania przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych oraz podległe mu organy użytkowanymi dotychczas lokalami mieszkalnymi w danych stanowiących własność prywatną z art. 64 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu Trybunał Konstytucyjny wskazał jednak, że przepis ten pozostaje w mocy w pozostałym zakresie, w jakim odnosi się do dysponowania przez te organy lokalami uzyskanymi w wyniku ich działalności inwestycyjnej albo od terenowych organów administracji ogólnej, stanowiących własność gminy lub zakładów pracy. Derogacja art. 90 ustawy o Policji w zakresie uznanym za niekonstytucyjny powoduje jednocześnie, że lokale mieszkalne w domach stanowiących własność prywatną, będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych oraz podległych mu organów, z chwilą wejścia w życie niniejszego wyroku podlegają regulacji prawnej zamieszczonej w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.). Skoro bowiem nie ma przepisów dotyczących tych lokali, które stanowiłyby inaczej, to zgodnie z art. 3 ust. 2 ww. ustawy, jej przepisy należy do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów stosować bezpośrednio. Z uwagi na powyższe, wywodzenie przez skarżącego z powołanego wyroku, iż Komendant [...] Policji utracił prawo do dysponowania przedmiotowym lokalem, bowiem stosunek najmu wygasł z chwilą śmierci J. T., jest całkowicie bezpodstawne. Należy również zwrócić uwagę na to, że gminy, a Miasto W. jest gminą, powstały w 1990 r. i na podstawie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), mienie ogólnospołeczne stanowiące do tej pory własność Skarbu Państwa, podlegało komunalizacji na zasadach przewidzianych tą ustawą. Gminy przejmowały zatem dotychczasowe mienie państwowe razem z jego obciążeniami. Przedmiotowy lokal mieszkalny pozostawał zaś w dyspozycji organu podległego poprzednikowi ministra właściwego do spraw wewnętrznych już od 1956 r. Za przyjęciem, że lokal ten jest lokalem pozostającym w dyspozycji organu Policji przemawia również stanowisko zawarte w piśmie Wydziału Spraw Lokalowych dla Dzielnicy [...] W. z dnia [...] lutego 2012 r. Podkreślenia wymaga przy tym, że zwrot "lokal pozostający w dyspozycji" nie został w przepisach prawa wyjaśniony. W świetle orzecznictwa lokalem będącym w dyspozycji Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w rozumieniu art. 90 ust. 1 ustawy o Policji jest lokal, co do którego decyzja o jego przydziale lub o jego opróżnieniu należy do kompetencji jednostek podległych temu organowi (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2002 r., sygn. akt I CKN 683/00 – Biul. SN 2003/2/10). W związku z tym podstawowy zarzut skargi, iż Komendant [...] Policji "nie posiada legitymacji czynnej w sprawie, nie jest właściwy", jest nietrafny. Chybiony jest również zarzut, iż dla sprawy opróżnienia lokalu właściwy jest tryb cywilny, a nie administracyjny, gdyż zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.), przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, do lokali będących w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz lokali pozostających i przekazanych do dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. W przypadku lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, przepisami odrębnymi dotyczącymi lokali mieszkalnych są przepisy rozdziału 8 ustawy o Policji oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 105, poz. 884 ze zm.). Mają one bezpośrednie zastosowanie do policjantów oraz poprzez przepis art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.), także do emerytów i rencistów policyjnych. Należy podzielić argumentację organu, że przepis art. 29 powołanej wyżej ustawy, przewiduje możliwość uzyskana tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego przez członków rodziny, ale tylko i wyłącznie wtedy, gdy byliby oni uprawnieni do renty rodzinnej po funkcjonariuszu spełniającym w chwili śmierci warunki do emerytury lub renty policyjnej bądź po emerycie lub renciście policyjnym. Zatem tytuł prawny do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji po śmierci emeryta policyjnego, może otrzymać wyłącznie członek rodziny uprawniony do renty rodzinnej po zmarłym. Nie ma przy tym prawnego znaczenia okoliczność, że dany członek rodziny zamieszkiwał z emerytem policyjnym i był w nim zameldowany. W niniejszej sprawie poza sporem jest, że zarówno skarżący, jak też A. D., nie są funkcjonariuszami Policji oraz osobami uprawnionymi do renty rodzinnej w świetle przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...). W związku z tym nie legitymują się oni tytułem prawnym do zajmowanego lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Uzasadnione było więc wydanie w stosunku do nich decyzji, o której mowa w przepisie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, w myśl którego decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby – bez tytułu prawnego. Podniesione w skardze zarzuty odnoszące się do braku legitymacji czynnej w sprawie przez Komendanta [...] Policji i jego właściwości oraz trybu cywilnego, a nie administracyjnego, polegające na naruszeniu art. 141 pkt 1, art. 7, art. 8 i art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., nie zasługują zatem na uwzględnienie. Co się zaś tyczy zarzutu oparcia decyzji o treści nieaktualnego brzmienia art. 90 ustawy o Policji, należy wskazać, że uchybienie to nie miało istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Natomiast w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. należy stwierdzić, że nie jest on uprawniony. Organy zebrały bowiem w sprawie wyczerpujący materiał dowodowy i prawidłowo go rozpatrzyły. Natomiast kwestia pozostawania spornego lokalu w dyspozycji organu Policji została już przez Sąd wcześniej wyjaśniona. Chybiony jest zatem również zarzut naruszenia art. 156 7 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło