II SA/Wa 127/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.D. z dnia 5 lipca 2013 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Z.D. na postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: ustanowić dla Z.D. radcę prawnego w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. Z.D. wnioskiem z dnia 5 lipca 2013 r. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W treści wniosku skarżący oświadczył, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, a wyłącznym źródłem jego dochodu jest policyjna renta inwalidzka w wysokości 3.486, 15 zł brutto. Wg oświadczenia, na miesięczne wydatki skarżącego składają się koszty zakupu leków (100 zł), rata kredytu hipotecznego (783,62 zł), opłaty za lokal (103 zł), składka ubezpieczeniowa (20 zł), opłata za TV (58 zł) oraz zakup żywności (ok. 300 zł). Z kolei z przedstawionych przez skarżącego dokumentów źródłowych wynika, że przyznane świadczenie rentowe podlega zmniejszeniu w związku potrąceniami alimentacyjnymi, egzekucją administracyjną i zajęciem sądowym i jest wypłacane w wysokości 1.263, 36 zł netto. Na skarżącym ciąży także inne zobowiązanie pieniężne z tytułu umowy kredytu/ pożyczki w wysokości 2.384,64 zł (kapitał wraz z odsetkami). Na potwierdzenie powyższej okoliczności skarżący złożył wezwanie do zapłaty z dnia 14 marca 2013 r. Wyłącznym majątkiem skarżącego jest lokal mieszkalny o pow. 33,38 m2. W myśl zaś art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej powoływana jako P.p.s.a.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podstawą oceny dopuszczalności przyznania prawa pomocy jest bowiem rzeczywista sytuacja materialna w gospodarstwie domowym osoby ubiegającej się o przyznanie takiego prawa. W niniejszej sprawie skarżący wykazał, że łączna wysokość podstawowych miesięcznych wydatków w zestawieniu z kwotą wypłacanego świadczenia, będącego wyłącznym źródłem jego utrzymania, uniemożliwia mu poniesienie wydatków na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Natomiast w odniesieniu do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że skarżący w niniejszej sprawie korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. d P.p.s.a. W myśl tego przepisu nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach ze stosunków pracy i stosunków słuzbowych. Ustawowy charakter zwolnienia oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Z kolei, zgodnie z art. 262 P.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W rezultacie wniosek strony, która korzysta z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, a występuję o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, podlega rozpoznaniu tylko w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego. W pozostałym bowiem zakresie o zwolnieniu od kosztów sądowych rozstrzyga sama ustawa. W odróżnieniu od zwolnienia mocą postanowienia sądu lub referendarza sądowego (zwolnienie podmiotowe zależne od sytuacji majątkowej strony), zwolnienie ustawowe ma charakter przedmiotowy i jest niezależne od sytuacji majątkowej strony i jej możliwości płatniczych. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono, jak w sentencji.