II SA/Wa 1270/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska (spr.), Adam Lipiński, Protokolant Asystent sędziego Łukasz Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego oddala skargę Komendant Główny Straży Granicznej decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 92, art. 98 ust. 1 w zw. z art. 99 pkt 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.) oraz § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2008 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 96, poz. 617 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania [...] A. C. od decyzji nr [...] Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] maja 2010 r. odmawiającej przyznania pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego w m. D. przy ul. [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. odmówił przyznania A. C. pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego w m. D. przy ul. [...], uznając takie świadczenie za nienależne, jako że funkcjonariusz bezzasadnie odmówił przyjęcia lokalu mieszkalnego znajdującego się w m. C., który został mu przydzielony decyzją nr [...] Komendanta [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. Od wskazanej decyzji A. C. złożył odwołanie do Komendanta Głównego Straży Granicznej. Nie przedstawił w nim żadnych zarzutów dotyczących zaskarżonej decyzji. Stwierdził natomiast, że organ I instancji wydając decyzję nr [...] błędnie przyjął, że wnioskowane przez funkcjonariusza świadczenie nie może być mu przyznane, bo prawo do lokalu mieszkalnego zostało już zaspokojone w drodze decyzji, mocą której Komendant Oddziału przydzielił mu lokal mieszkalny nr [...] w m. C. przy ul. [...]. W opinii odwołującego się odmowa przyjęcia i zasiedlenia ww. lokalu stanowi okoliczność, która upoważnia do stwierdzenia, że nie otrzymał on lokalu mieszkalnego, a jedynie decyzję o jego przydziale i dlatego pozostaje osobą uprawnioną do zastępczej formy realizacji tego prawa, tj. do pomocy finansowej. Następnie organ wskazał, że odwołujący się jest funkcjonariuszem Straży Granicznej i pełni obowiązki służbowe w Placówce Straży Granicznej w D., a od dnia [...] czerwca 2003 r. jest w służbie stałej. Ze złożonego w dniu [...] kwietnia 2010 r. wniosku w sprawie przyznania pomocy finansowej wynika, że A. C. posiada prawo do 3 norm zaludnienia, co, zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych (Dz. U. Nr 99, poz. 898 ze zm.), odpowiada lokalowi o powierzchni mieszkalnej od 21 m2 do 30 m2. Na podstawie art. 92 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, funkcjonariuszowi SG w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Z normy tej wynika obowiązek Straży Granicznej do przydzielenia funkcjonariuszowi lokalu z zasobów, o których mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej. W myśl art. 98 ust. 1 powołanej ustawy, funkcjonariuszowi, który nie otrzymał lokalu na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej lub towarzystwie budownictwa społecznego albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Wykładnia systemowa ww. przepisów prowadzi do wniosku, że przedmiotowe świadczenie przysługuje jedynie temu funkcjonariuszowi SG w służbie stałej, który nie otrzymał, na podstawie decyzji administracyjnej, lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Z akt sprawy wywiedziono, że Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. (utrzymaną w mocy decyzją nr [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] marca 2010 r.) przydzielił A. C. lokal o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej liczbie przysługujących mu norm zaludnienia ([...] m2), który znajduje się w miejscowości pobliskiej w stosunku do miejsca pełnienia służby, a którego przyjęcia odwołujący się odmówił, twierdząc, że koszty prowadzonej przez niego budowy domu jednorodzinnego w m. D. wykluczają możliwość ponoszenia opłat związanych z utrzymywaniem lokalu w m. C. Organ odwoławczy stwierdził, że wbrew temu, czego dowodzi w swym odwołaniu A. C., okoliczność otrzymania przez niego decyzji przydzielającej lokal mieszkalny tożsama była z otrzymaniem lokalu będącego przedmiotem takiej decyzji. Funkcjonariusz nie musiał oczywiście przyjąć i zasiedlić go, ale wybór, jakiego w przedmiotowej materii dokonał odwołujący się, to jego subiektywna decyzja, która nie ma wpływu na fakt zrealizowania przez organ Straży Granicznej prawa funkcjonariusza do lokalu mieszkalnego. Odmowa przyjęcia lokalu, która nie była podyktowana jego nieodpowiedniością pod względem przysługującej funkcjonariuszowi powierzchni mieszkalnej lub nie wynikała z jego nieodpowiedniego stanu technicznego bądź sanitarnego, nie tworzy po stronie organów Straży Granicznej obowiązku przyznania wnioskującemu o świadczenie pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego w trybie powołanego art. 98 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów. W uzasadnieniu skargi A. C. podkreślił, że odmówił przyjęcia zaproponowanego mu lokalu mieszkalnego, ponieważ wraz z żoną jest w trakcie budowy domu jednorodzinnego w miejscowości, w której pracuje, czyli D., na budowę domu wziął kredyt hipoteczny w banku. Żona w pracy także wzięła pożyczkę mieszkaniową na budowę domu. W ocenie skarżącego odmowa przyjęcia proponowanego lokalu mieszkalnego była jak najbardziej zasadna. Dalej skarżący podkreślił, że nie otrzymał przydzielonego mu lokalu, a więc stosownie do treści art. 98 ustawy o Straży Granicznej, przyznanie mu pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego jest jak najbardziej zasadne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznawania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. Nr 78, poz. 462 ze zm.), przyjmuje się jako zasadę, że funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. Zasada ta doznaje jednak ograniczenia w sytuacji określonej w przepisie art. 99 cytowanej ustawy, który określa przypadki, kiedy funkcjonariuszowi nie może być przydzielony lokal z zasobu mieszkaniowego pozostającego w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji lub podległych mu organów. Jeżeli funkcjonariuszowi Straży Granicznej przysługuje prawo do otrzymania lokalu "resortowego", to prawo to powinno być realizowane przede wszystkim przez przydzielenie mu lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. W przypadku niemożności realizacji uprawnienia funkcjonariusza Straży Granicznej do mieszkania w drodze przydziału odpowiedniego lokalu, prawo to może być realizowane w formie zastępczej w sposób przewidziany w art. 96 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej w formie równoważnika pieniężnego za brak lokalu, bądź poprzez przyznanie w oparciu o art. 98 tej ustawy pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej, domu jednorodzinnego lub lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość. Otrzymanie przez funkcjonariusza pomocy finansowej w trybie art. 98 cyt. ustawy powoduje zwolnienie organu z obowiązku dostarczenia funkcjonariuszowi lokalu mieszkalnego, gdyż prawo do lokalu zostało w tym przypadku zrealizowane przy uzyskaniu przedmiotowej pomocy. W rozpoznawanej sprawie organy Straży Granicznej przysługujące skarżącemu z ustawy prawo do lokalu mieszkalnego zrealizowały poprzez przydzielenie mu decyzją nr [...] lokalu mieszkalnego nr [...] w miejscowości C. przy ulicy [...]. Lokal zabezpieczał przysługujące skarżącemu normy powierzchni mieszkalnej oraz spełniał wymogi przewidziane dla lokali przeznaczonych na pobyt stały ludzi. A. C. odmowę przyjęcia lokalu uzasadniał wyłącznie trudną sytuacją finansową spowodowaną budową domu mieszkalnego. W dniu [...] kwietnia 2010 r. ww. wystąpił o przyznanie mu pomocy finansowej na budowę domu mieszkalnego. Odnosząc powyższy stan faktyczny do stanu prawnego zawartego w rozdziale 17 ustawy o Straży Granicznej, regulującego problematykę związaną z mieszkaniami funkcjonariuszy Straży Granicznej, należy dojść do wniosku, że w okolicznościach tej sprawy A. C. nie przysługiwała pomoc finansowa na uzyskanie domu jednorodzinnego. Pomoc ta bowiem, jak wynika z art. 98 ust. 1 ustawy, przysługuje funkcjonariuszowi Straży Granicznej wówczas, gdy przysługuje mu z art. 92 ust. 2 ustawy prawo do lokalu mieszkalnego, które nie zostało zrealizowane w drodze decyzji administracyjnej przydzielającej mu odpowiedni pod względem potrzeb i stanu technicznego lokal mieszkalny. W przypadku A. C. prawo do lokalu zostało, jak zaznaczono, zrealizowane w przysługującym mu zakresie decyzją administracyjną przydzielającą ww. lokal mieszkalny nr [...] w miejscowości C. przy ul. [...]. Skarżący mógł odmówić objęcia wskazanego lokalu, ale nie zmienia to faktu, że otrzymał już przydział lokalu mieszkalnego – odpowiedniego do potrzeb – w drodze decyzji administracyjnej, a powód rezygnacji z przydzielonego lokalu nie wiąże się z jego nieodpowiedniością czy to pod względem przysługującej powierzchni mieszkaniowej, czy też stanu technicznego lokalu, nie tworzy po stronie organów Straży Granicznej obowiązku przyznania A. C. pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego w trybie art. 98 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej. Wobec powyższych okoliczności, zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja jest prawidłowa i nie narusza prawa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.