II SA/Wa 1270/19
WyrokWSA w Warszawie2019-12-18
Skład orzekający: Sławomir Fularski, Danuta Kania, Joanna Kruszewska-Grońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres służby funkcjonariusza wynoszący blisko 9 lat (około 34% całkowitego okresu służby) na rzecz państwa totalitarnego może być uznany za "krótkotrwały" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, co mogłoby stanowić podstawę do wyłączenia stosowania przepisów obniżających wysokość emerytury?Ratio decidendi
Sąd uznał, że okres służby wynoszący blisko 9 lat (około 34% całkowitego okresu służby) na rzecz państwa totalitarnego nie może być uznany za "krótkotrwały" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Ponieważ obie przesłanki z art. 8a ust. 1 (krótkotrwała służba przed 31 lipca 1990 r. ORAZ rzetelne wykonywanie zadań po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia) muszą być spełnione łącznie, a pierwsza z nich nie została spełniona, odmowa wyłączenia stosowania przepisów obniżających emeryturę była zasadna.Stan faktyczny
Skarżący, A. M., wystąpił o wyłączenie stosowania wobec niego przepisów obniżających emeryturę (art. 15c, 22a, 24a ustawy zaopatrzeniowej), powołując się na art. 8a tej ustawy. Pełnił on służbę łącznie przez 26 lat, 1 miesiąc i 3 dni, w tym przez 8 lat, 9 miesięcy i 15 dni na rzecz państwa totalitarnego. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił wyłączenia, uznając, że okres służby na rzecz państwa totalitarnego nie był "krótkotrwały" i brak jest dowodów na służbę z narażeniem zdrowia i życia. Skarżący zarzucił naruszenie art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Protokolant specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy - oddala skargę -
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej jako "Minister" lub "organ") decyzją z [...] kwietnia 2018 r. nr [...], działając na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2019 r. poz. 288, dalej jako "ustawa zaopatrzeniowa"), po rozpatrzeniu wniosku A. M. (dalej jako "wnioskodawca", "strona", "skarżący") odmówił wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.
Organ podał, że we wniosku z [...] kwietnia 2017 r., wnioskodawca wystąpił do Ministra o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy zaopatrzeniowej (ówcześnie obowiązujący Dz. U. z 2016 r., poz. 708 z późn. zm.). W uzasadnieniu wniosku przedstawił przebieg swojej służby. Wskazał, że po ukończeniu studiów wyższych został przyjęty do pracy w organach bezpieczeństwa państwa. Z racji posiadanego wykształcenia został przyjęty na stanowisko [...] Wydziału [...] Służby Bezpieczeństwa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...]. Ze względu na brak resortowego przeszkolenia, zajmował jedno z najniższych stanowisk służbowych, nie wykonywał też czynności, które można byłoby zakwalifikować do kategorii czynności represyjnych. Z uwagi na powyższe otrzymał pozytywną opinię komisji weryfikacyjnej i rozpoczął służbę w Policji. Realizacja zadań z zakresu techniki kryminalistycznej, wymagała od wnioskodawcy prowadzenia oględzin miejsc zdarzeń oraz ich zabezpieczenia pod względem procesowym, technicznym
i dokumentacyjnym. Uzyskane przez niego uprawnienia eksperta kryminalistyki badań mechanoskopijnych i oznaczeń identyfikacyjnych pojazdów, przyczyniły się do podnoszenia wskaźnika wykrywalności przestępstw. Wnioskodawca był współautorem pierwszej w Polsce publikacji dotyczącej badań mechanoskopijnych drewna. W uznaniu jego zasług i efektów pracy był wielokrotnie wyróżniany
i nagradzany. Za zaangażowanie i osiągnięcia w służbie został w 2001 r. odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi.
Minister podniósł, że z akt sprawy wynika, iż strona została zwolniona ze służby w Policji z dniem [...] maja 2007 r. i ma ustalone prawo do emerytury, której wysokość ustalono z uwzględnieniem art. 15c ustawy zaopatrzeniowej. Następnie wskazał, że Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w sprawie zainteresowanego uznał za służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, okres służby od dnia [...] kwietnia 1981 r. do dnia [...] stycznia 1990 r., tj. 8 lat, 9 miesięcy
i 15 dni. Całkowity okres służby wnioskodawcy wynosi 26 lat, 1 miesiąc i 3 dni.
Minister podkreślił, że kopie akt osobowych o sygn. [...] nie zawierają dokumentów wskazujących, aby wnioskodawca nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki służbowe po dniu 12 września 1989 r. Nadto
z pisma Komendanta Głównego Policji z [...] listopada 2017 r. (znak [...]) wynika, że strona rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji. W materiałach Policji nie stwierdzono informacji o wymierzonych wobec wnioskodawcy karach dyscyplinarnych, postępowaniach karnych lub karno- skarbowych. Brak jest również dokumentów potwierdzających wprost udział strony w zdarzeniach, które mogłyby stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia.
Następnie organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Wskazane w ww. artykule przesłanki muszą być spełnione łącznie.
Minister wskazał, że przy rozstrzyganiu spraw z zakresu art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, znaczenie fundamentalne ma fakt, że zawiera on w istocie dwie przesłanki formalne, których spełnienie otwiera możliwość zastosowania go względem konkretnej osoby, jednakże nakłada także na organ obowiązek weryfikacji, czy rozpatrywana sprawa stanowi szczególnie uzasadniony przypadek. Wyłącznie
w takiej sytuacji ustawodawca dopuszcza możliwość wyłączenia względem wnioskującego stosowania przepisów ogólnych, to jest art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.
Przedmiotowy art. 8a ustawy zaopatrzeniowej w pierwszym rzędzie nakłada na organ obowiązek weryfikacji spełnienia przez stronę przesłanek formalnych określonych w ust. 1 pkt 1 i 2 tego przepisu. Powyższe przesłanki są nieostre, co oznacza, że intencją ustawodawcy było zagwarantowanie uprawnionemu organowi możliwości indywidualnego podejścia do każdej sprawy poprzez wprowadzenie uznania administracyjnego.
Analizując pierwszą z przesłanek formalnych, organ wskazał, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, wszelako
z zastrzeżeniem, że winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Dodatkowo organ winien ocenić powyższą przesłankę w aspekcie proporcjonalnym, tj. w porównaniu stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości okresu służby byłego funkcjonariusza. Oznacza to, że obok oceny czy dany okres czasu może być uznany za "krótkotrwały" w ujęciu ogólnym, powinien on być także oceniony abstrakcyjnie, jako stosunek tego czasu do całego okresu służby.
Minister podał, że krótkotrwałość jest wprawdzie pojęciem nieostrym,
w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, jednak powołując się na wykładnię językową stwierdził, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością. Również ze słownika wyrazów bliskoznacznych można przytoczyć synonimy powyższego słowa: "chwilowy, doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany, szybki, epizodyczny" (Wielki słownik wyrazów bliskoznacznych, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005 r.).
Analizując drugą z przesłanek, organ wskazał, że pojęcie rzetelności wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności
z narażeniem zdrowia i życia stanowi również przesłankę o charakterze nieostrym, która winna być każdorazowo oceniana indywidualnie. W oparciu o wykładnię językową Minister wskazał, że pojęcie rzetelności w ujęciu określającym postawę oraz jakość wykonywania zadań i obowiązków zawodowych definiować należy jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy - przyjętych na siebie obowiązków. Również ze słownika wyrazów bliskoznacznych można przytoczyć synonimy powyższego słowa: "akuratny, całościowy, dogłębny, dokładny, drobiazgowy, gorliwy, niestrudzony, niezawodny, obowiązkowy, oddany, ofiarny, pedantyczny, pewny, pilny, pracowity, precyzyjny, przenikliwy, skrupulatny, solidny, staranny, sumienny, uczciwy, wierny, wnikliwy, wszechstronny, wytrwały" (Wielki słownik wyrazów bliskoznacznych, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005 r.).
Mając powyższe na uwadze, organ uznał, że rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie. Zaznaczył, że postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje się wzorowością w działaniu służbowym, nie tylko w zakresie podejmowania i nienagannej realizacji zadań obligatoryjnych, ale także wykazywania inicjatywy i realizowania obowiązków dodatkowych. Ponadto istotna jest także postawa funkcjonariusza w służbie i poza nią, rygorystyczne przestrzeganie prawa, dyscypliny i etyki zawodowej, a także honoru funkcjonariusza służb publicznych.
Minister stwierdził, że zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" traktować należy jako dodatkowy czynnik wpływający na ocenę wartości rzetelnej służby funkcjonariusza. Zauważył, że warunek "narażenie zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione i miało charakter wyjątkowy.
Minister wskazał, że zadaniem organu jest stwierdzenie, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego ww. przesłanki można uznać za spełnione, oraz ustalenie, czy w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek.
Zdaniem organu "szczególnie uzasadniony przypadek", zachodzi wówczas gdy strona - poza spełnieniem dwóch wskazanych wyżej przesłanek formalnych, legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Uprawnienie z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek".
Minister stwierdził, że całkowity okres służby wnioskodawcy wynosi 26 lat, 1 miesiąc i 3 dni. W sytuacji, w której służba pełniona była na rzecz totalitarnego państwa przez okres 8 lat, 9 miesięcy i 15 dni, czyli przez około 34% całego okresu służby, to zdaniem organu nie można tutaj mówić o krótkotrwałej służbie pełnionej na rzecz totalitarnego państwa. W ocenie Ministra, przedmiotowy okres służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym (długość tego okresu), jak
i w ujęciu proporcjonalnym (stosunku długości tego okresu do całego okresu służby) nie może być oceniany jako krótkotrwały. Niemal dziewięcioletni okres wykonywania zadań i obowiązków nie ma charakteru tymczasowego, doraźnego czy epizodycznego. Strona mogła przez ten okres dokładnie zapoznać się ze specyfiką realizowanych zadań oraz ich charakterem.
Jednocześnie Minister podniósł, że nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez wnioskodawcę w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Jednakże brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających, aby służba ta pełniona była z narażeniem zdrowia i życia. Sam charakter zadań realizowanych w jednostkach organizacyjnych Policji i wynikające z nich prawdopodobieństwo możliwości zaistnienia sytuacji stanowiących zagrożenie życia
i zdrowia nie może być oceniany jako narażenie zdrowia i życia, o którym mowa
w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej. Nie zostały więc spełnione przesłanki dopuszczalności wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej wskazane w art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy.
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie na decyzję z [...] kwietnia 2019 r. skarżący wniósł o jej uchylenie oraz zobowiązanie organu do wydania w terminie określonym przez sąd, decyzji wyłączającej stosowanie art. 15 c ww. ustawy. Zarzucił decyzji Ministra naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej, które miało wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że w jego opinii spełnia kryterium krótkotrwałości służby o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. Kryterium krótkotrwałości służby do 31 lipca 1990 r. jest niedefiniowalne, o niezwykle wysokim stopniu subiektywizmu i uznaniowości. Trudno bowiem stwierdzić,
w stosunku do czego należy odnosić ową "krótkotrwałość". Zdaniem skarżącego, pojęcie to można interpretować jako wyraźną przewagę czasową okresu służby po 31 lipca 1990 r. nad okresem służby przed tą datą. "Krótkotrwałość" to mniej niż połowa całkowitego okresu pracy lub służby. Wyliczone zatem przez organ około 34% spełnia to kryterium. Minister dokonał więc oceny powyższej przesłanki
w sposób subiektywny, w oparciu o nieujawnione kryteria. Dlatego też Sąd winien zbadać czy organ nie przekroczył w ww. zakresie granic uznania administracyjnego
i czy przy podejmowaniu decyzji nie złamano zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 kpa.
Skarżący wskazał nadto, że brak dokumentów potwierdzających jego udział
w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia, nie oznacza, że tych zdarzeń nie było i nie ma. W przypadku skarżącego służba, jaką pełnił po dniu 12 września 1989 r. była związana z realnym zagrożeniem zdrowia i życia. Jest to tym bardziej uzasadnione, że z uwagi na realne zagrożenie życia i zdrowia od [...] lipca 1998 r. do chwili obecnej skarżący posiada wydane przez komendanta wojewódzkiego policji pozwolenie na broń palną bojową z przeznaczeniem do ochrony osobistej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując swoją dotychczasową argumentację uznał zarzuty skargi za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej przepisu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym
i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej "p.p.s.a.").
Oceniając zaskarżone rozstrzygnięcie w świetle wskazanych wyżej kryteriów
w pierwszej kolejności wskazać należy, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest decyzja Ministra z [...] kwietnia 2019 r.
Ustawa z 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2019 r. poz. 288) przewiduje obniżenie emerytur i rent inwalidzkich wszystkim funkcjonariuszom, którzy pozostawali w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., i którzy w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. pełnili służbę w wymienionych w ustawie instytucjach i formacjach (tzw. służba na rzecz państwa totalitarnego). Obniżeniu podlegają także renty rodzinne, pobierane po funkcjonariuszach, którzy taką służbę pełnili.
Okoliczności faktyczne rozpatrywanej sprawy nie są sporne - wynika z nich, że skarżący pełnił służbę łącznie przez okres 26 lat, 1 miesiąc i 3 dni, przy czym przez 8 lat, 9 miesięcy i 15 dni, jak wynika to z informacji o przebiegu służby z [...] kwietnia 2017 r. przedstawionej przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu była to służba o której mowa
w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, tj. na rzecz totalitarnego państwa.
Trzeba dodać, że w ocenie organu po 12 września 1989 r. funkcjonariusz rzetelnie wykonywał powierzone mu obowiązki, niemniej nie ma podstaw do stwierdzenia, że służbę wykonywał z narażeniem zdrowia i życia.
W oparciu o te ustalenia organ uznał, że nie ma podstaw do wyłączenia stosowania wobec skarżącego przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej dotyczących ustalania emerytury (renty inwalidzkiej, renty rodzinnej) dla funkcjonariuszy pełniących służbę na rzecz totalitarnego państwa, którzy pozostawali w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r. i ustalenia wysokości świadczenia na podstawie art. 15, art. 22 i art. 24a.
Przepis art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, będący podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji, stanowi, że minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a, art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b tej ustawy (tj. służbę od dnia 22 lipca 1944 r. do 31 lipca 1990 r. w cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach wymienionych enumeratywnie w tym przepisie), ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, należy stwierdzić, że skoro powołana ustawa nie definiuje pojęcia krótkotrwałości służby, to organ zasadnie odwołał się do synonimów tego pojęcia, wskazując, że służba krótkotrwała to służba chwilowa, niedługa, doraźna, trwająca krótko, epizodyczna.
Sąd podziela zapatrywanie organu co do tego, że niemal dziewięcioletnia służba skarżącego (od [...] kwietnia 1981 r. do [...] stycznia 1990 r.) na rzecz państwa totalitarnego, przy całkowitym okresie służby skarżącego wynoszącym 26 lat, 1 miesiąc i 3 dni nie może być uznana za krótkotrwałą i uznaje, że decyzja organu
w tym zakresie nie jest dowolna, przekraczająca granice uznania administracyjnego. Służba przez okres niemal 9 lat nie jest z pewnością przejściowa, chwilowa, epizodyczna, skoro stanowiła około 34% całkowitego okresu służby skarżącego.
Można dodać, że w toku prac sejmowych nad rządowym projektem ustawy
o zmianie ustawy zaopatrzeniowej (por. sprawozdaniu z przebiegu posiedzenia Sejmowej Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych nr 76 i Komisji Polityki Społecznej i Rodziny nr 55 z 15 grudnia 2016 r.), podnoszono nadmierną uznaniowość w ocenie "krótkotrwałości" służby, rozważano możliwość jednoznacznego zdefiniowania tego pojęcia (przez wskazanie % całkowitego okresu służby). Zdecydowano się jednak na pozostawienie organowi wydającemu decyzję swobody w ocenie tej przesłanki przy uwzględnieniu konkretnych okoliczności rozpatrywanej sprawy.
Trzeba dodać, że ustawodawca, definiując w art. 13b ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej pojęcie służby na rzecz totalitarnego państwa według kryterium instytucji, formacji i jednostki organizacyjnej, w której służba była pełniona, nie zaś według charakteru i treści obowiązków tam wykonywanych.
Wyjaśnić należy, że funkcjonariusz, który pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa może liczyć na odstąpienie od zastosowania wobec niego wspomnianych przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy, jeżeli ta jego służba była wyjątkowo krótkotrwała, a po 31 lipca 1990 r. szczególnie rzetelnie wykonywał swoje zadania
i obowiązki służbowe. Zdaniem Sądu, o szczególnie uzasadnionym przypadku mogą świadczyć pewne wyjątkowe czy szczególne okoliczności związane z przesłankami zastosowania art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 tego przepisu. A zatem nie tylko, wybitne osiągnięcia w służbie, ale także np. okoliczności związane z samą służbą przed 31 lipca 1990 r., a więc np. wyjątkowo krótki okres służby przed tą datą czy nawet rodzaj wykonywanych zadań albo treść czynności służbowych mogących mieć mniej lub bardziej bezpośredni związek z działaniami charakterystycznymi dla państwa totalitarnego. Niemniej nie ma to w świetle art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 większego znaczenia. Obie wymienione tam przesłanki zastosowania bardziej korzystnych zasad ustalenia wysokości świadczenia z zakresu zaopatrzenia emerytalnego muszą być, jak wynika z tych przepisów spełnione łącznie. Z konstrukcji art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej wynika bowiem, że przesłanki określone w tym przepisie muszą być, co wskazano powyżej, spełnione łącznie, gdyż wskazuje na to użyty spójnik "oraz" między punktami 1 i 2. Dlatego też zarzuty skarżącego, dotyczące naruszenia art. 8a ustawy zaopatrzeniowej Sąd uznał za bezzasadne.
Reasumując stwierdzić należy, że skoro w stosunku do skarżącego nie można było uznać ziszczenia się pierwszej z przesłanek wprowadzonych w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej, to wobec obligatoryjności łącznego spełnienia obu wskazanych na wstępie warunków, należało uznać, iż zaskarżona decyzja odmawiająca wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, nie narusza prawa i mieści się w granicach uznania administracyjnego, bowiem nie została podjęta w sposób dowolny. Organ zebrał
i rozpatrzył materiał dowodowy i dostatecznie uzasadnił dlaczego uznał, że okres służby skarżącego na rzecz państwa totalitarnego nie może być uznany za krótkotrwały. W szczególności organ przeprowadził wykładnię pojęć nieostrych, zawartych w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, a następnie dokonał jego prawidłowej subsumpcji do niewadliwie ustalonego stanu faktycznego sprawy.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak
w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło