II SA/Wa 1271/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2009 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. K. działającej w imieniu małoletniej E. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać M. K. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 listopada 2009 r. oddalił wniesioną przez M. K. skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania jej córce E. K. renty rodzinnej w drodze wyjątku. Skarżąca złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wydanego przez Sąd wyroku oraz o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Powyższy wniosek o przyznanie prawa pomocy uzupełniła pismem z dnia 1 grudnia 2009 r., składając zaświadczenie o wysokości zarobków, kopie dokumentów, poświadczających stałe koszty utrzymania mieszkania oraz inne niezbędne wydatki oraz oświadczenie o stałych niezbędnych kosztach utrzymania. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że jej sytuacja życiowa i materialna jest trudna. Ma na utrzymaniu dwoje uczących się dzieci – studiującego syna oraz uczęszczającą do technikum córkę, a pracuje jako nauczycielka. Skarżąca wskazała, że na łączny dochód gospodarstwa domowego składa się jej wynagrodzenie za pracę w podstawowej wysokości brutto 2.650,13 zł, które jednak w zależności od ilości zastępstw i nadgodzin może być wyższe. Do stałych kosztów utrzymania rodziny skarżąca zaliczyła opłaty za mieszkanie – 661 zł miesięcznie, gaz – 27 zł, energię elektryczną – 120 zł, telewizję, Internet i telefon – 240 zł. Podała też, że spłaca pożyczkę z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych w kwocie 150 zł miesięcznie, opłaca ubezpieczenie na życie w [...], w wysokości 334 zł na pół roku, zajęcia dodatkowe dla dzieci – 500 zł, a także bilety miesięczne – 160 zł. Podała, że w związku z tym na codzienne utrzymanie trzyosobowej rodziny pozostaje około 50 zł dziennie i nie zawsze może opłacić czynsz, czy prywatne leczenie w sytuacji, gdy nie jest to możliwe w państwowej służbie zdrowia. Oświadczyła jednocześnie, że mieszka w mieszkaniu swojej matki i nie posiada nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że w niniejszym postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie na M. K. nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych. Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Przedmiotem skargi M. K. jest odmowa przyznania jej córce przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych renty rodzinnej w drodze wyjątku. Oznacza to, że w niniejszej sprawie skarżąca z mocy prawa zwolniona jest całkowicie z obowiązku wnoszenia opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Z uwagi na powyższe, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest zbędne i nie podlega ocenie w zakresie przesłanek ustawowych. Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie, dotyczącym ustanowienia adwokata. Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz złożonych dokumentów, wynika, że w chwili obecnej sytuacja materialna skarżącej i jej rodziny jest trudna – jedynym źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie za pracę skarżącej, która jest nauczycielką – w kwocie podstawowej 2.650 zł brutto, które jednak ulega zwiększeniu o nadgodziny oraz zastępstwa i np. w listopadzie wyniosło 3.310,46 zł netto. Jednak po opłaceniu podstawowych kosztów utrzymania, do których należy zaliczyć opłaty związane z utrzymaniem mieszkania oraz zaspokojeniem codziennych potrzeb trzyosobowej rodziny, a także po zapłaceniu innych rachunków, związanych z potrzebami uczących się dzieci, skarżącej brakuje środków, które mogłaby zaoszczędzić i przeznaczyć na inne cele. W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a tym samym, że spełnia przesłanki do przyznania pełnomocnika z urzędu. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 oraz w związku z art. 254 § 1, 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.