II SA/Wa 1274/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński Sędziowie WSA Joanna Kube (spr.) Ewa Marcinkowska Protokolant Eliza Kusy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2010 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Sygn. akt II SA/Wa 1274 /10 UZASADNIENIE Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] zwolnił R. K. z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] lutego 2009 r. i przeniósł do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego. W dniu [...] marca 2009 r. wymieniony złożył wniosek o wypłatę jednorazowego świadczenia przysługującego żołnierzowi zawodowemu przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby, tj. od [...] marca 2009 r. do [...] lutego 2010 r. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w S. decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] odmówił R. K. przyznania tego świadczenia, ponieważ uznano, że wymieniony nie spełnia warunku z art. 96 ust. 1 w związku z art. 94 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.). Służbę wojskową wymieniony, bowiem pełnił od [...] lutego 1994 r. do [...] lutego 2009 r. z przerwą 7 miesięcy i 6 dni na tymczasowe aresztowanie od dnia [...] grudnia 2007 r. do [...] lipca 2008 r., co nie daje razem 15 lat, lecz 14 lat, 5 miesięcy i 19 dni. W odwołaniu od tej decyzji R. K. podniósł, że pełnił czynną służbę wojskową ponad 15 lat, ponieważ od [...] września 1990 r. do [...] lutego 1994 r., był elewem orkiestry wojskowej. Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora WBE w S. z dnia [...] kwietnia 2009 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2009 r. oraz piśmie procesowym z dnia 18 sierpnia 2010 r. R. K. wniósł o uchylenie decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2009 r. i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. Zarzucił organowi naruszenie przepisów art. 95 pkt 1 w związku z art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Stwierdził, że organy nieprawidłowo odmówiły zaliczenia do stażu czynnej służby wojskowej okresu pełnienia tej służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego - elewa orkiestry wojskowej. Jego zdaniem, do oceny charakteru służby pełnionej przez niego w tym okresie należy stosować przepisy obowiązujące w tym czasie. Przepis art. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w brzmieniu obowiązującym w czasie jego powołania do służby w charakterze elewa, ustanowił zasadę, że czynną służbę wojskową pełniły także osoby powołane do czynnej służby wojskowej w charakterze kandydatów na żołnierza zawodowego. Takie osoby stawały się żołnierzami w czynnej służbie nie z dniem powołania, czy też z dniem przysięgi, lecz z dniem stawienia się w tej służbie (art. 65 ustawy). Podstawą zaliczenia okresu pełnienia służby w charakterze elewa orkiestry wojskowej do okresu pełnienia czynnej służby wojskowej stanowił art. 73 ust. 1 ustawy, stosownie do którego na naukę do szkół kształcących kandydatów na żołnierzy zawodowych oraz do orkiestr wojskowych mogli być przyjęci jako kandydaci na zawodowych żołnierzy osoby, które nie ukończyły 17 rok życia za zgodą rodziców. Skarżący stwierdził, że taka zgoda została wyrażona, co wynika z przedstawionych w sprawie dokumentów. Argumentując, powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 1451/09 i wyrok Sądu Okręgowego w L. [...] Wydział [...] z dnia [...] września 2009 r. sygn. akt [...]. Do kolejnego pisma procesowego z dnia 6 października 2010 r. wnoszący skargę załączył wyrok Sądu Okręgowego w S. [...] Wydział [...] z dnia [...] września 2010 r. sygn. akt [...] zmieniający decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w S. o odmowie przyznania skarżącemu emerytury wojskowej, w ten sposób, że przyznał mu prawo do tej emerytury począwszy od marca 2009 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga rozpatrywana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy przysługuje przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby, co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należne w ostatnim dniu pełnienia służby (art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych). Świadczenie to przysługuje żołnierzowi (...), który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej piętnastu lat. Do okresu zawodowej służby wojskowej zalicza się okresy pełnienia nieprzerwanej czynnej służby wojskowej z wyłączeniem okresów zawieszenia w czynnościach służbowych lub tymczasowego aresztowania, chyba że prawomocnym orzeczeniem postępowanie karne lub dyscyplinarne, będące przyczyną zawieszenia lub aresztowania, zostało umorzone bądź żołnierz został uniewinniony na podstawie prawomocnego wyroku lub orzeczenia o uniewinnieniu w postępowaniu dyscyplinarnym (art. 94 ust. 3 w związku z art. 96 ust. 1). W myśl ostatnio powołanego przepisu, skarżącemu niewątpliwie nie można zaliczyć do okresu zawodowej służby wojskowej okresu tymczasowego aresztowania od dnia [...] grudnia 2007 r. do [...] lipca 2008 r. Jednakże do okresu zawodowej służby wojskowej należy mu zaliczyć okres służby kandydackiej w charakterze elewa orkiestry wojskowej pełnionej od [...] września 1992 r., tj. od daty ukończenia 17 lat, do [...] lutego 1994 r. Bezspornym w sprawie jest fakt, że skarżący w dniu [...] września 1990 r., w wieku 15 lat rozpoczął naukę w Orkiestrze Reprezentacyjnej Marynarki Wojennej w G. Zgodnie z obowiązującym w tym okresie przepisem art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 16, poz. 134 ze zm.), na naukę do szkół wojskowych kształcących kandydatów na żołnierzy zawodowych oraz do orkiestr wojskowych mogą być przyjęci - za zgodą przedstawiciela ustawowego - również małoletni, którzy nie ukończyli 17 lat życia, posiadający odpowiednie wartości moralne i polityczne, jeżeli złożą zobowiązanie do pełnienia zawodowej służby wojskowej po ukończeniu nauki. Stosownie zaś do ust. 2 cytowanego artykułu, małoletni przyjęci na naukę zgodnie z ust. 1 nie są żołnierzami w czynnej służbie wojskowej do czasu ukończenia 17 lat życia. Po ukończeniu 17 lat życia powołuje się ich do czynnej służby wojskowej w charakterze kandydatów na żołnierzy zawodowych, jeżeli zostaną uznani za zdolnych do zawodowej służby wojskowej ze względu na stan zdrowia. Według obowiązującego wówczas przepisu art. 64 ust. 1 powołanej wyżej ustawy pragmatycznej, do czynnej służby wojskowej w charakterze kandydatów na żołnierzy zawodowych mogą być powołane na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się osoby, które posiadają odpowiednie wartości moralne i polityczne, zdolność fizyczną i psychiczną do zawodowej służby wojskowej, odpowiedni wiek i wykształcenie oraz złożą zobowiązanie do pełnienia zawodowej służby wojskowej po ukończeniu szkoły lub kursu. Osoby ubiegające się o powołanie do służby wojskowej mogą być kierowane do powiatowych komisji poborowych w celu ustalenia ogólnej zdolności do służby wojskowej, chociażby nie ukończyły 17 lat życia (ust. 2). Osoby ubiegające się o powołanie do służby wojskowej kieruje się do komisji poborowych, wzywa się do osobistego zgłoszenia się w sprawach związanych z powołaniem oraz powołuje się do czynnej służby wojskowej na zasadach i w trybie określonych w przepisach o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Natomiast zgodnie z art. 65 tej ustawy, osoby powołane do służby wojskowej w charakterze kandydatów na żołnierzy zawodowych stają się żołnierzami w czynnej służbie wojskowej z dniem stawienia się do tej służby. Z systematyki powołanej regulacji prawnej wynika, że na naukę do szkół wojskowych kształcących kandydatów na żołnierzy zawodowych nie mogły być przyjęte osoby, które w dacie przyjęcia do tej służby nie wykazywały się zdolnością fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej, o której mowa w art. 64 ust. 1 ustawy pragmatycznej. Ubieganie się bowiem o przyjęcie na naukę do szkoły wojskowej było równoznaczne z ubieganiem się o przyjęcie do służby kandydackiej. Powołany przepis ust. 2 art. 64 ustawy pragmatycznej przewidywał ustalanie przez powiatowe komisje poborowych ogólnej zdolności do służby wojskowej osób ubiegających się o powołanie do służby wojskowej, które nie ukończyły 17 lat życia. Skoro więc skarżący, jako małoletni, został przyjęty na naukę do orkiestry wojskowej, to niewątpliwie musiał być uznany za zdolnego do służby wojskowej i już w dacie przyjęcia do szkoły kształcącej kandydatów na żołnierzy zawodowych został powołany do służby wojskowej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego. Jednakże data powołania do tej służby małoletniego wynikała wprost z ustawy pragmatycznej i następowała z dniem ukończenia przez niego 17 lat. Zatem nie było potrzeby wydawania żadnego innego aktu powołania elewa szkoły wojskowej, który ukończył 17 lat do służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego. Należy zwrócić uwagę, że skarżący także po ukończeniu 17 lat orzeczeniem Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej Marynarki Wojennej G. z dnia [...] października 1992 r. został uznany za zdolnego do służby wojskowej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego, co wynika z teczki akt personalnych. Wobec powyższego, organ obliczając okres pełnienia służby przez skarżącego, błędnie przyjął, iż pełnił on służbę wojskową od dnia [...] lutego 1994 r., tj. od dnia powołania do zasadniczej służby wojskowej. Takie stanowisko w konsekwencji doprowadziło do wadliwej odmowy przyznania przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby świadczenia pieniężnego (...), o którym mowa w art. 95 pkt 1 w związku z art. 96 ust. 1 ustawy pragmatycznej z 11 września 2003 r. Skoro skarżący pełnił służbę wojskową w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego od [...] września 1992 r., tj. od dnia ukończenia 17 roku życia, to w konsekwencji od tej daty do [...] lutego 2010 r., z przerwą na tymczasowe aresztowanie od dnia [...] grudnia 2007 r. do [...] lipca 2008 r., legitymował się ponad piętnastoletnim stażem pełnienia służby wojskowej. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że w wyroku z dnia [...] września 2010 r. sygn. akt [...], Sąd Okręgowy w S. [...] Wydział [...] przyznał R. K. prawo do emerytury wojskowej doliczając do niespornego okresu czynnej służby wojskowej 14 lat, 5 miesięcy i 20 dni okres od [...] września 1992 r. do [...] lutego 1994 r. Problematyką powyższą zajmował się także Sąd Najwyższy - por. wyrok z dnia 18 lipca 2006 r., sygn. akt I BU 1/06, OSNP 2007/15-16/228, Lex 287611. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w całości Sąd orzekł, na podstawie art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.