II SA/Wa 1276/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. J. o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 1276/13 w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyznania należności pieniężnej z tytułu odbywania studiów podyplomowych w [...] postanawia odmówić przywrócenia terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 listopada 2013 r. o sygnaturze akt II SA/Wa 1276/13 oddalił skargę M. J. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyznania należności pieniężnej z tytułu odbywania studiów podyplomowych w [...]. W dniu 18 grudnia 2013 r. M.J. złożył do akt pismo, w którym w oparciu o przepis art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., wystąpił o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1276/13. Uzasadniając wskazany wniosek procesowy skarżący wyjaśnił, iż w dniu 6 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrywał dwie sprawy z jego skarg, oznaczonych kolejnymi numerami sygnatur, przy czym w sprawie objętej niniejszym wnioskiem (II SA/Wa 1276/13) Sąd skargę oddalił, natomiast w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1277/13 Sąd skargę uwzględnił i uchylił zaskarżoną decyzję. Następnie skarżący podniósł, że z przyczyn od niego niezależnych (zagraniczny wyjazd służbowy) nie mógł wziąć udziału w żadnej z rozpraw. Podał, że w dniu 8 listopada 2013 r., skorzystał z uprawnienia przewidzianego w art. 141 § 2 P.p.s.a. i zgłosił wniosek o pisemne uzasadnienie wyroku z intencją uzyskania uzasadnienia wyroku oddalającego skargę, co było działaniem racjonalnym i zrozumiałym z uwagi na samą treść powyższego przepisu. Podkreślił, że ze względu na swoją nieobecność na obu rozprawach w połączeniu z błędną informacją otrzymaną w Sekretariacie Sądu lub też jej niewłaściwym zrozumieniem, wbrew własnym intencjom, wystąpił z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie, w której Sąd uwzględnił jego skargę. Ponadto wyjaśnił, iż o niewykonaniu czynności wystąpienia o uzasadnienie wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1276/13 dowiedział się w dniu 17 grudnia 2013 r., tj. w dniu, w którym doręczono mu odpis nieprawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem, wydanego w sprawie II SA/Wa 1277/13. Jednocześnie skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1276/13. Kopia wniosku o przywrócenie terminu, po jej sporządzeniu, została doręczone pełnomocnikowi Ministra Obrony Narodowej w dniu 22 stycznia 2014 r. Organ nie odniósł się do treści wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 87 § 1 tej ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Oznacza to, że Sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony (art. 87 § 4) oraz uprawdopodobnienia przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu. Zgodnie z art. 141 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Przy czym doręczenie odpisu sentencji wyroku ma miejsce tylko wówczas, gdy wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym, a uzasadnienia nie sporządza się z urzędu (art. 139 § 4 ustawy) bądź wtedy, gdy w sprawie strona działająca bez adwokata lub radcy prawnego, na skutek pozbawienia wolności, była nieobecna przy ogłoszeniu wyroku (art. 140 § 2 ustawy). W przypadku zaś, gdy termin siedmiodniowy został przekroczony, a strona złożyła wniosek o jego przywrócenie, zastosowanie mają przepisy art. 85 – 89 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W pierwszej kolejności Sąd zobowiązany jest zbadać, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w zakreślonym przez ustawodawcę w art. 87 § 1 ww. ustawy terminie. Oczywiście, dokonując tego rodzaju ustalenia, Sąd musi określić początek i koniec tego terminu. W odniesieniu do wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym początek terminu będzie zawsze przypadał na dzień następujący po dniu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu (art. 87 § 1 w związku z art. 83 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 111 § 2 Kodeksu cywilnego), a jego koniec na dzień złożenia wniosku o przywrócenie terminu w sądzie lub oddania go w polskim urzędzie pocztowym (art. 83 § 1 i § 3 i art. 111 § 1 Kodeksu cywilnego). W rozpatrywanej sprawie wniosek o przywrócenie terminu dotyczy zgłoszenia do Sądu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Z pewnością sformułowanie tego rodzaju wniosku przez stronę jest możliwe tylko wówczas, gdy wiedziała ona o uchybieniu terminu. W niniejszej sprawie moment powzięcia wiadomości o powstałym uchybieniu należy odnieść do momentu powzięcia przez skarżącego wiadomości o dokonaniu czynności złożenia wniosku do niewłaściwej sprawy, a moment ten przypadł na dzień 17 grudnia 2013 r., tzn. na dzień, w którym doręczono skarżącemu odpis nieprawomocnego wyroku wydanego w sprawie II SA/Wa 1277/13 wraz z uzasadnienie sporządzonym z urzędu (k. 56 akt sprawy II SA/Wa 1277/13). W tej zaś sytuacji bieg terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu rozpoczął się w dniu 18 grudnia 2013 r. Skoro zatem wniosek o przywrócenie terminu został złożony w tymże dniu, to strona dochowała terminu określonego w art. 87 § 1 P.p.s.a. Przechodząc z kolei do oceny okoliczności podanych przez skarżącego w uzasadnieniu przedmiotowego wniosku, trzeba wskazać, że brak winy - jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu - polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, Sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (vide: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2006 r. sygn. akt I SAB/Wa 78/05 LEX nr 192260). W ocenie Sądu, skarżący, powołując się wyłącznie na okoliczność nieobecności na obydwu rozprawach, na których w dniu 6 listopada 2013 r. rozpoznano sprawy z jego skarg (II SA/Wa 1276/13 i II SA/Wa 1277/13) oraz na własną pomyłkę w dokonanej czynności procesowej nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Trzeba bowiem zaznaczyć, że skarżący został w obydwu sprawach prawidłowo zawiadomiony zarówno o terminie rozpraw, jak też o dwóch odrębnych sygnaturach spraw z ich ścisłym powiązaniem z odrębnymi przedmiotami zaskarżenia, które to przedmioty również zostały szczegółowo opisane w każdym z zawiadomień (v. zawiadomienia z dnia 26 września 2013 r., odpowiednio na k. 26 akt sprawy II SA/Wa 1276/13 oraz na k. 31 akt sprawy II SA/Wa 1277/13). Co więcej, w obydwu zawiadomieniach wyraźnie wskazano, że stawiennictwo strony jest nieobowiązkowe. Pouczono też skarżącego o treści art. 140 § 2 oraz o treści art. 141 § 2 P.p.s.a., a także o konsekwencjach procesowych zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku zarówno przed, jak i po terminie ustawowym oraz o tym, że zgłoszenie wniosku w sytuacji oddalenia skargi stanowi zarazem warunek zaskarżenia orzeczenia Sądu I instancji. W konsekwencji oznacza to, że Sąd uczynił zadość obowiązkowi wynikającemu z treści art. 6 w zw. z art. 141 § 2 ustawy i prawidłowo pouczył skarżącego o konieczności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, który jest warunkiem koniecznym wniesienia skargi kasacyjnej, a przedstawione przez skarżącego okoliczności nie stanowią podstawy do uznania, że uchybienie terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku jest przez niego niezawinione. Skarżący będąc bowiem pouczony o odrębnych sygnaturach prowadzonych postępowań z jego skarg, a także o znaczeniu czynności zgłoszenia wniosku dla własnej sytuacji procesowej oraz o tym, że jego stawiennictwo na rozprawie jest nieobowiązkowe powinien był samodzielnie ustalić kierunek rozstrzygnięcia obydwu rozpoznanych przez Sąd spraw. Mógł to uczynić bądź telefonicznie (numery telefonów umieszczono na zawiadomieniach o rozprawie) bądź osobiście – zapoznając się z aktami obydwu spraw. W szczególności skarżący mógł się zapoznać z aktami spraw w dniu 12 listopada 2013 r., tj. w dniu kiedy osobiście stawił się w Sądzie i złożył w Biurze Podawczym Sądu wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie o sygnaturze akt II SA/Wa 1277/13 (k. 38 akt sprawy II SA/Wa 1277/13). Nie można natomiast zakwalifikować jako uprawdopodobnienia braku winy po stronie skarżącego okoliczności rzekomo błędnie udzielonej informacji przez Sąd i w rezultacie jako bezpośredniej przyczyny omyłki skarżącego w podjętej czynności procesowej. W tym zakresie sam skarżący jedynie domniemuje, że taka okoliczność mogła wystąpić, przy czym nie wyklucza też własnego błędu w zrozumieniu udzielonej mu informacji. W konsekwencji oznacza to, że przekroczenie terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1276/13, wynikało z niedochowania należytej staranności przez skarżącego w prowadzeniu własnych spraw, a w niniejszej sprawie nie zaistniały jakiekolwiek trudne do przezwyciężenia przeszkody, z powodu których strona uchybiła terminu. Z tych względów, art. 86 § 1 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.