II SA/Wa 1277/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, Iwona Maciejuk (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie przydziału lokalu mieszkalnego uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w K. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...]. Prezes Agencji Mienia Wojskowego postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 61a, w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 17 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 614), art. 21 ust. 1, 2, 3 w związku z art. 24 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 207) utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie przydziału A. S. lokalu mieszkalnego dla rodziny uprawnionego do stałej wojskowej renty inwalidzkiej II grupy. W uzasadnieniu organ wskazał, że A. S. wystąpił w dniu [...] maja 2016 r. do Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW w [...] z wnioskiem o przydział lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu wskazał, że do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, tj. [...] stycznia 1993 r. nie otrzymał decyzji o przydziale należnego lokalu mieszkalnego. Z tytułu zaś przyznanego z dniem [...] września 2010 r. prawa do wojskowego zaopatrzenia emerytalno-rentowego, na mocy wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Ubezpieczeń Społecznych w [...] o sygn. akt [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., przysługuje mu prawo do lokalu mieszkalnego, odpowiadającego jego czteroosobowej rodzinie oraz stanowisku [...], jakie zajmował w dniu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Dyrektor Oddziału Regionalnego AMW w [...] w postanowieniu nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. wskazał, że A. S. - rencista wojskowy - nie legitymuje się prawem do złożenia wniosku o przydział lokalu mieszkalnego, gdyż żaden z przepisów ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie przewiduje możliwości wydania decyzji przydziału lokalu mieszkalnego dla rencisty wojskowego. Prezes AMW, po rozpatrzeniu zażalenia, utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji wskazał, że instytucja przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego została uregulowana w art. 21 ust. 1 i 2 ww. ustawy. Podał, że zgodnie z tym przepisem żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej, albo za jego zgodą w innej miejscowości (ust. 1). Prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego realizowane jest w jednej z następujących form: przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego; przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej; wypłaty świadczenia mieszkaniowego (ust. 2). Stosownie natomiast do dyspozycji art. 24 ust. 1 ww. ustawy żołnierzowi zawodowemu, na jego wniosek poświadczony przez dowódcę jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę wojskową, dyrektor oddziału regionalnego właściwy dla garnizonu, w którym żołnierz pełni służbę wojskową, wydaje decyzję o przydziale kwatery albo innego lokalu mieszkalnego. Prezes AMW stwierdził, że treść powołanej normy prawnej w sposób jednoznaczny przesądza o tym, że kwatera albo inny lokal mieszkalny, jako jedna z form prawa do zakwaterowania, przyznawana jest w drodze decyzji wyłącznie żołnierzom zawodowym w okresie pełnienia służby. Wskazał, że uprawnienia mieszkaniowe żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej (emerytów i rencistów wojskowych) ustawodawca reguluje w sposób odrębny w art. 23 ust. 1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu (...). Przy spełnieniu określonych tym przepisem warunków ustawodawca przewiduje dla tej grupy podmiotowej dwa inne uprawnienia: odprawę mieszkaniową albo możliwość dalszego korzystania z lokalu mieszkalnego niebędącego kwaterą, przyznanego decyzją w trakcie pełnienia służby wojskowej. Organ wskazał, że A. S. został z dniem [...] stycznia 1993 r. zwolniony z zawodowej służby wojskowej. Z decyzji Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. wynika, że ww. przysługuje od dnia [...] września 2010 r. prawo do renty inwalidzkiej II grupy w związku ze służbą wojskową. Uprawnienie przyznane zostało bezterminowo. Organ wskazał, że A. S. nie pełni zawodowej służby wojskowej lecz jest rencistą wojskowym. Organ podał, że w myśl art. 3 ust. ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz.U. z 2015 r, poz. 330 z póź. zm.) rencistą wojskowym jest żołnierz zwolniony z zawodowej służby wojskowej, który ma ustalone prawo do wojskowej renty inwalidzkiej. Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U.2014.14.14 z późn. zm.), żołnierzem zawodowym jest żołnierz w czynnej służbie wojskowej. Żołnierze zawodowi pełnią czynną służbę wojskową jako służbę stałą albo służbę kontraktową. Prezes AMW stwierdził, że określenie żołnierz zawodowy, któremu przysługuje prawo do zakwaterowania w formie przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego, zawarte w art. 21 ust. 1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu (...) dotyczy więc żołnierza zawodowego w służbie czynnej, odpowiednio służby stałej lub kontraktowej, który pełni służbę wojskową i nie został z niej zwolniony. Organ wskazał, że nie można uznać argumentacji skarżącego, że będąc rencistą wojskowym posiada status żołnierza zawodowego. Z uwagi na odmienną regulację ustawową brak jest również podstaw do utożsamiania przez stronę praw i obowiązków żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową z uprawnieniami przysługującymi żołnierzowi zwolnionemu ze służby wojskowej. Skoro ustawodawca prawo do zakwaterowania w formie przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego przyznał wyłącznie żołnierzom czynnej służby wojskowej, a właściwość rzeczową i miejscową organu I instancji uprawnionego do wydania decyzji określa miejsce pełnienia służby przez żołnierza, to wniosek złożony w tym zakresie przez rencistę wojskowego nie pochodzi od strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Prezes AMW stwierdził, że A. S. nie posiada, jako rencista wojskowy, legitymacji procesowej podmiotu uprawnionego do żądania wszczęcia postępowania w sprawie realizacji prawa do zakwaterowania w formie przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego, które dedykowane jest wyłącznie żołnierzowi zawodowemu. Brak elementów podmiotowych i przedmiotowych rozpatrywanej sprawy powoduje, że nie ma podstaw do prowadzenia odrębnej sprawy administracyjnej załatwianej w drodze decyzji. Postanowienie Prezesa Agencji Mienia Wojskowego nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. stało się przedmiotem skargi A. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając naruszenie prawa materialnego. Podał, że postanowienie jest sprzeczne z ustawą o służbie żołnierzy zawodowych z lat 1993-2016 (wszystkie wersje), ustawą o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP z lat 1993-2016 (wszystkie wersje), ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin z dnia 10 grudnia 1993 roku i wcześniejszych wersji, rozporządzeniami Ministra Obrony Narodowej o orzekaniu o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, emerytów i rencistów wojskowych z lat 1993-2016 (wszystkie wersje), Konstytucją RP z roku 1997, k.p.a., k.k. Podniósł, że pozbawienie go zaopatrzenia mieszkaniowego i to w każdej formie wskazanej w ustawie o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, jest rażąco sprzeczne z w/w ustawami oraz Konstytucją RP a także zasadą sprawiedliwości i równego traktowania wszystkich uprawnionych do zaopatrzenia emerytalnego. Podał, że prawo do zakwaterowania rozciąga się nie tylko na okres czynnej - stałej służby zawodowej, ale istnieje dalej po jej zakończeniu - w sytuacji nabycia uprawnień do zaopatrzenia emerytalnego: emerytury bądź renty, przez żołnierza zawodowego. Prezes Agencji Mienia Wojskowego, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Pełnomocnik podtrzymał stanowisko organu zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. W ocenie Sądu w sprawie tej naruszony został przepis art. 61a § 1 w zw. z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23), zwanej dalej k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W sprawie niniejszej organ w zaskarżonym postanowieniu stwierdził, że podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia i obowiązki, nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., a tym samym nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania. Ustalenie, co do braku interesu prawnego A. S. organ wyprowadził z faktu posiadania przez wnioskodawcę statusu rencisty wojskowego. Zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W ocenie Sądu, stwierdzenie organu, że A. S. nie posiada przymiotu strony w postępowaniu z wniosku o przydział lokalu mieszkalnego, jest błędne. Postępowanie dotyczy interesu prawnego określonego podmiotu wówczas, gdy rozstrzygnięcie w sprawie oddziałuje na sytuację prawną tego podmiotu. Wnioskodawca interes prawny oparł w niniejszej sprawie na tym, że zarówno w czasie pełnienia czynnej służby wojskowej (do dnia zwolnienia z niej), jak i po uzyskaniu statusu rencisty wojskowego nie otrzymał żadnych świadczeń w zakresie zaopatrzenia mieszkaniowego wynikających z ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych, jak i ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Okoliczność, że wnioskodawca w chwili złożenia wniosku jest rencistą wojskowym nie pozbawia go zatem prawa żądania wszczęcia postępowania w sprawie przydziału lokalu mieszkalnego. Inną kwestią jest bowiem posiadanie bądź nieposiadanie przez wnioskodawcę uprawnienia, którego przyznania się domaga, a inną posiadanie legitymacji prawnej do domagania się ustalenia powyższego w toku postępowania administracyjnego. Błędna była tym samym w niniejszej sprawie odmowa wszczęcia postępowania z wniosku A. S. z dnia [...] maja 2016 r. uzasadniona brakiem interesu prawnego wnioskodawcy. Ponownie rozpoznając sprawę organ przeprowadzi postępowanie administracyjne dotyczące ustalenia uprawnień wnioskodawcy w zakresie prawa do lokalu, rozstrzygając w tym zakresie w drodze decyzji administracyjnej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł jak w wyroku.