II SA/Wa 1279/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), Sędziowie WSA Przemysław Szustakiewicz,, Janusz Walawski, Protokolant Katarzyna Ciacharowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2009 r. sprawy ze skargi R.O., B. O. i M. O. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia kwatery tymczasowej: 1. oddala skargę w stosunku do R. O. i M. O.; 2. odrzuca skargę w stosunku do B. O. W 1980 roku R. O. - żołnierzowi zawodowemu przydzielono osobną kwaterę stałą w E. przy ul. [...], w której zamieszkał wraz z żoną – B. O., synem – M. O. i córką W. O. R. O. w 1989 roku otrzymał pomoc finansową z funduszu mieszkaniowego MON, w formie zaliczkowej, z przeznaczeniem na budowę domu jednorodzinnego. Następnie w 1996 roku przyznaną pomoc uzupełniono i zamieniono na bezzwrotną. W 1991 roku R. O. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej, co w niniejszej sytuacji rodzi obowiązek zwrotu lokalu zgodnie z treścią przepisów art. 41 ust. 2 pkt 2 oraz art. 87 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.). W dniu 22 grudnia 1998 r. Sąd Wojewódzki w E. rozwiązał, przez rozwód, związek małżeński R. i B. O. Ponieważ przedmiotowy lokal nie został przekazany Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, Dyrektor Oddziału Terenowego WAM w E. decyzją z [...] listopada 1998 r. wezwał R. O. wraz ze wszystkimi osobami prawa jego reprezentującymi do dobrowolnego opróżnienia zajmowanego lokalu i przekazania go do dyspozycji Agencji, w terminie 30 dni od daty otrzymania wezwania. Decyzja ta nie została skutecznie doręczona. Następnie Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w O. w dniu [...] sierpnia 2007 r. powiadomił, zajmujących nadal lokal, R. O., M. O. i B. O. o wszczęciu postępowania w sprawie zwolnienia lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w E. i później pismem z dnia 13 września 2008 r. wezwał wyżej wymienionych oraz W. O. do zwolnienia przedmiotowego lokalu w terminie 30 dni od daty otrzymania niniejszego pisma. W dniu [...] maja 2008 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w O. wydał dwie decyzje. Jedną z nich orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie opróżnienia lokalu w stosunku do B. O., albowiem w trakcie postępowania organ ustalił, że B. O. jest osobą niepełnosprawną i zgodnie z art. 45 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP prowadzenie w stosunku do niej postępowania o opróżnienie lokalu w trybie administracyjnym nie jest możliwe. Wskazany przepis nakłada na organ obowiązek wystąpienia do sądu powszechnego z pozwem o eksmisję takiej osoby (decyzja ta nie jest przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego). Drugą zaś decyzją, na zasadzie art. 41 ust. 2 pkt 2 oraz art. 87 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, zobowiązał R. O. i M. O. do opróżnienia przedmiotowego lokalu oraz uiszczenia należnych opłat i odszkodowania. R. O., B. O. i M. O.od decyzji nr [...], nakazującej opróżnienie lokalu, złożyli odwołanie do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, który decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa, umorzył postępowanie odwoławcze w stosunku do B. O. (decyzja ta nie jest przedmiotem niniejszego postępowania sądowego). Natomiast decyzją nr [...] z dnia 10 lipca 2008 r., działając na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej utrzymał w mocy wobec R. O. i M. O. decyzję organu I instancji nakazującą im opróżnienie przedmiotowego lokalu oraz uiszczenie należnych opłat i odszkodowania. W uzasadnieniu decyzji Prezes WAM wskazał, że zgodnie z przepisem art. 41 ust. 2 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP były żołnierz służby stałej, który nabył prawo do emerytury wojskowej lub do wojskowej renty inwalidzkiej, jest obowiązany przekazać do dyspozycji Agencji lokal mieszkalny, jeżeli skorzystał z uprawnień, o których mowa w art. 87 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, tj. zgodnie z obecnym brzmieniem art. 87 m.in. otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. Pomoc finansowa na budowę domu jednorodzinnego z funduszu mieszkaniowego Ministra Obrony Narodowej, w formie zaliczkowej, została przyznana R. O. na podstawie decyzji Szefa [...] z dnia [...] czerwca 1989 r., a następnie uzupełniona i zamieniona na bezzwrotną decyzją ww. organu z dnia [...] kwietnia 1996 r. Co prawda w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji wymienia tylko decyzję z [...] kwietnia 1996 r., co nie zmienia faktu istnienia też decyzji z [...] czerwca 1989 r. Przyznanie i skorzystanie przez R. O. z pomocy finansowej, spowodowało po jego stronie obowiązek zwolnienia zajmowanej kwatery. Pomoc ta nie została przez zainteresowanego zwrócona. Dlatego też nie można uznać, za zasadny argument stron, iż pomoc finansowa została przyznana po 31 grudnia 1995 r. i dlatego nie rodzi obowiązku zwolnienia przedmiotowego lokalu. Niniejsze rozstrzygniecie stało się przedmiotem skargi R. O., M. O. i B. O. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wskazywali, że skoro R. O. otrzymał pomoc finansową na budownictwo mieszkaniowe na podstawie decyzji z dnia 29 kwietnia 1996 r. to przepis art. 87 ust. 1 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie znajduje zastosowania do niniejszej sprawy, gdyż pomoc finansowa otrzymana po 31 grudnia 1995 r. nie powoduje obowiązku zwolnienia kwatery. Skarżący twierdzili, iż wobec nich postępowanie o opróżnienie lokalu powinno zostać umorzone, zaś decyzja zaskarżona i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji powinny być uchylone. W uzasadnieniu skargi przyznawali fakt niezwrócenia pomocy, jednakże podnosili, iż zawsze deklarowali gotowość do ugodowego załatwienia sprawy, zaś ich sytuacja materialna oraz choroba B. O. uniemożliwia uzyskanie innego lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga nie jest zasadna. Podniesione w skardze zarzuty zostały wyjaśnione w zaskarżonej decyzji, która w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest zgodna z prawem. Organ prawidłowo wobec R. O. i M. O. zastosował przepisy art. 41 ust. 2 w związku z art. 87 ust. l pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, iż: R. O. przydzielono osobną kwaterę stałą w E. przy ul. [...], nakazem z [...] września 1980 r.; obecnie R. O. posiada uprawnienie do renty wojskowej od 1991 r.; R. O. przyznano pomoc finansową w formie zaliczkowej na budownictwo mieszkaniowe, decyzją z [...] czerwca 1989 r., następnie uzupełnioną i zamienioną na bezzwrotną decyzją z dnia [...] kwietnia 1996 r. Przedmiotowy lokal nie został przekazany do dyspozycji Agencji. Ustawodawca wprost w ustawie o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w art. 41 ust. 2, w związku z art. 87 ust. 1 pkt 3, uregulował tryb postępowania w sytuacji zajmowania lokali mieszkalnych przez byłych żołnierzy służby stałej, którzy nabyli prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej i otrzymali pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 roku, zobowiązując te osoby do przekazania do dyspozycji Agencji zajmowanego lokalu mieszkalnego. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżących, iż skoro R. O. otrzymał pomoc finansową na budownictwo mieszkaniowe na podstawie decyzji z dnia 29 kwietnia 1996 r. to powołany przez organ I instancji przepis art. 87 ust. 1 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie znajduje wobec niego zastosowania, bowiem pomoc finansowa otrzymana po 31 grudnia 1995 r. nie powoduje obowiązku zwolnienia kwatery. Art. 87 ust. 1 pkt 3 wspomnianej ustawy stanowi o pomocy zaliczkowej lub bezzwrotnej, zatem uzyskanie chociażby jednej z tych form pomocy skutkuje obowiązkiem przekazania zajmowanego lokalu do dyspozycji Agencji, zgodnie z art. 41 ust. 2 wskazanej ustawy. Skarżący w toku postępowania administracyjnego oraz w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie zakwestionowali faktu uzyskania takiej pomocy w formie zaliczkowej przez R. O. Dokonana w późniejszym terminie zamiana tej pomocy na bezzwrotną oraz uzupełnienie tej pomocy nie ma znaczenia prawnego w świetle art. 81 ust. 1 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Nadto przyjęcie interpretacji powyższych przepisów w taki sposób, w jaki czynią to skarżący w odwołaniu i w skardze, prowadziłoby do przejęcia wprost przez organ ryzyka inwestycyjnego budowy przez R. O. domu jednorodzinnego oraz jednoczesnego skorzystania przez żołnierza zarówno z pomocy finansowej udzielonej na cele mieszkaniowe jak i z zachowania przez niego prawa do przedmiotowej kwatery. Takie rozumienie pomocy finansowej pozostawało by w sprzeczności z jej celem. Wobec powyższego organ I instancji zasadnie przyjął, że skarżący R. O. i M. O. zobowiązani są zwrócić zajmowany lokal i decyzję tej treści prawidłowo utrzymał w mocy Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej swoją decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Dlatego skargę w stosunku do R. O. i M. O. należało na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalić. Rozpatrując skargę B. O., należy przede wszystkim wskazać, iż nie może być ona stroną niniejszego postępowania – w zakresie skutecznego wniesienia skargi na decyzję Prezesa WAM z dnia [...] lipca 2008 r. Zgodnie z art. 28 Kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny jest rozumiany jako zobiektywizowana, czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Jest to interes o charakterze osobistym, przez to, że jest własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę prawną do żądania podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Źródłem interesu prawnego określonego podmiotu jest zatem konkretny przepis prawa materialnego, kształtujący sytuację prawną tego podmiotu w zakresie stosunku prawnego uregulowanego tym przepisem. To z prawa materialnego wypływa legitymacja prawna do udziału w postępowaniu administracyjnym - bycia stroną tego postępowania. B. O. jest niewątpliwie bezpośrednio zainteresowana wynikiem postępowania administracyjnego o opróżnienie lokalu przy ul. [...] w E., albowiem w tym lokalu zamieszkuje. Niemniej jednak decyzja Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lipca 2008 r., od której zainteresowana złożyła skargę nie nakłada na nią obowiązku opróżnienia lokalu i nie czyni jej stroną tego postępowania. B. O. nie jest adresatem tej decyzji. Nadto jej sprawa została załatwiona inną decyzją - decyzją z [...] maja 2008 r., którą Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w O. orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie wydania decyzji o opróżnieniu lokalu w stosunku do B. O. Zatem skarga B. O. jest bezprzedmiotowa i z tych przyczyn skargę tę odrzucono, zgodnie z treścią art. 58 par. 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.