II SA/Wa 128/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Borowiecki po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. G. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi T. G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia odwołania w sprawie opinii o służbie p o s t a n a w i a: - przywrócić termin do wniesienia skargi - Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2016 r., nr [...], Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej także: "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 603 ze zm.) oraz § 9 ust. 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 września 2001 r. w sprawie świadectw służby i opinii o służbie strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2001 r. Nr 114, poz. 1228), odmówił uwzględnienia odwołania od opinii o służbie st. bryg. T. G. (dalej także jako: "skarżący" lub "strona skarżąca"), wydanej przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej w dniu [...] lipca 2016 r., nr [...]. Powyższa decyzja została doręczona stronie skarżącej w dniu 7 listopada 2016 r. (vide: potwierdzenie doręczenia przesyłki - k. 35 akt administracyjnych). Pismem z dnia 21 listopada 2016 r. skarżący, powołując się na przepis art. 111 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. - dalej: "k.p.a."), wniósł o uzupełnienie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w zakresie pouczenia o prawie do odwołania lub wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...], Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, działając na podstawie art. 111 § 1 i § 1b k.p.a., odmówił uzupełnienia decyzji z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w zakresie pouczenia co do przysługującej skargi do sądu administracyjnego. Jednocześnie, organ odwoławczy pouczył stronę skarżącą, że na ww. postanowienie przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia. Pismem z dnia 31 grudnia 2016 r. T. G., zgodnie z ww. pouczeniem, złożył do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 k.p.a., Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W dniu 21 marca 2017 r. T. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2016 r., nr [...]. W wyniku rozpoznania sprawy na rozprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 494/17, odrzucił skargę, jako wniesioną z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że na postanowienie o uzupełnieniu lub odmowie uzupełnienia decyzji nie służy zażalenie (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy), nie jest to bowiem postanowienie kończące postępowanie, ani też rozstrzygające sprawę co do istoty. W tej sytuacji, jak wskazał Sąd, termin dla strony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, w myśl art. 111 § 2 k.p.a., biegnie od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia o uzupełnieniu lub o odmowie uzupełnienia decyzji. Sąd uznał, że skarga T. G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2016 r. została wniesiona z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a., a uchybienie ww. terminowi było w istocie skutkiem błędnego pouczenia skarżącego przez organ o prawie wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od postanowienia z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...]. Mając na względzie powyższe orzeczenie WSA w Warszawie, w piśmie z dnia 21 grudnia 2017 r. skarżący T. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2016 r., nr [...], składając jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Uzasadniając swój wniosek o przywrócenie terminu, skarżący wskazał, że o uchybieniu terminu do wniesienia skargi dowiedział się z dopiero z postanowienia Sądu wydanego w dniu 19 grudnia 2017 r. w sprawie sygn. akt II SA/Wa 494/17. W tej sytuacji, skarżący stwierdził, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, bowiem wynikało z błędnego pouczenia organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Zgodnie zaś z art. 87 § 3 p.p.s.a., wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie, o czym stanowi art. 87 § 4 p.p.s.a. Sąd uznał, że wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi został złożony w terminie siedmiodniowym od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, albowiem skarżący zwrócił się z wnioskiem już w dniu 21 grudnia 2017 r., zaś przyczyna uchybienia terminowi ustała w dniu 19 grudnia 2017 r., kiedy to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem wydanym w sprawie II SA/Wa 494/17 odrzucił skargę, jako wniesioną z uchybieniem terminu. Ponadto, Sąd stwierdził, że skarżący wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wraz ze skargą złożył za pośrednictwem organu. Mając na względzie powołane przez stronę skarżącą argumenty, Sąd stwierdził, że skarżący nie dokonał w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. W tym miejscu, wskazać należy, że brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Przy ocenie braku winy przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, przy uwzględnieniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. O braku winy w uchybieniu terminu można zaś mówić wówczas, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W niniejszej sprawie postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] o odmowie uzupełnienia decyzji, zostało doręczone skarżącemu w dniu 27 grudnia 2016 r., zatem termin do wniesienia skargi do sądu na decyzję z dnia [...] października 2016 r. nr [...] upływał z dniem 26 stycznia 2017 r. Organ odwoławczy błędnie pouczył skarżącego o prawie wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od postanowienia z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...]. Na skutek błędnego pouczenia skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zaś organ wydał postanowienie z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...], w którym to pouczył skarżącego o prawie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 112 k.p.a., błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia, jednak ochrona przewidziana w ww. przepisie, jakkolwiek dość szeroka, nie ma charakteru absolutnego. Błędna informacja (w tym brak pouczenia) co do prawa, trybu, terminu i sposobu złożenia przysługujących środków prawnych nie może wprawdzie powodować dla strony negatywnych konsekwencji, ale też nie może dawać stronie żadnych specjalnych uprawnień naruszających ustalone prawem zasady postępowania. Mylne informacje lub brak informacji co do sposobu wniesienia środków prawnych nie oznaczają, że termin do złożenia stosownych środków zaskarżenia nie rozpoczyna biegu w ogóle. Przepis art. 112 k.p.a. dla strony błędnie pouczonej stanowi gwarancję skutecznego uchylenia się od skutków uchybienia terminu stanowiącego skutek zastosowania się do błędnego pouczenia, ale przy zastosowaniu środków prawnych przewidzianych w danym postępowaniu, pozwalających na uniknięcie negatywnych konsekwencji uchybienia terminu (por. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 1304/12; postanowienie NSA z dnia 14 września 2012 r., sygn. akt I OSK 2030/12). Okoliczność braku lub błędnego pouczenia uzasadnia ewentualne przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia w trybie art. 86 p.p.s.a., przy spełnieniu warunków w nim przewidzianych (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 29 maja 2009 r., sygn. akt II OZ 417/09, LEX nr 628949). W konsekwencji uznać należy, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia skargi bez swojej winy, zatem jego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi zasługuje na uwzględnienie. W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji postanowienia.