II SA/Wa 1280/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.) Protokolant referent – stażysta Eliza Kusy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2011 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie mianowania na stopień służbowy w korpusie podoficerów Służby Celnej oddala skargę Szef Służby Celnej decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2011 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 223 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania P. S. od decyzji (aktu mianowania) z dnia [...] listopada 2009 r., wydanego przez Dyrektora Izby Celnej w W. na stopień służbowy [...] w korpusie podoficerów Służby Celnej, w którym domagał się mianowania go na stopień służbowy w korpusie oficerów młodszych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w zakresie określenia korpusu. W uzasadnieniu podał, że w sprawach dotyczących mianowania funkcjonariusza celnego na stopień służbowy na podstawie art. 223 ustawy o Służbie Celnej istniały wątpliwości co do organu rozpatrującego spory o roszczenia funkcjonariusza o zmianę gradacji, a mianowicie czy właściwy jest sąd administracyjny, czy też są pracy. Sąd Najwyższy uchwałą z dnia 8 czerwca 2010 r. o sygn. akt II PZP 5/10 orzekł, że rozstrzygnięcie co do mianowania funkcjonariusza na stopień służbowy na podstawie art. 223 ustawy o Służbie Celnej, podlega kontroli sądowoadministracyjnej, z tym, że w zakresie, w jakim dotyczy określenia korpusu służbowego. Powyższe stanowisko podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz Naczelny Sąd Administracyjny. Tym samym, przesądzono ostatecznie, iż akt mianowania funkcjonariusza na stopień służbowy na podstawie art. 223 ustawy jest decyzją administracyjną. Organ wskazał, iż w akcie mianowania funkcjonariusz nie został pouczony, czy i w jakim trybie i formie służy odwołanie, w związku z tym należało uznać, że skutecznie dopełnił aktu wniesienia odwołania bez potrzeby przywrócenia terminu, gdyż nie utracił prawa do dopełnienia tej czynności w myśl wyraźnego przepisu prawa. Przyjmuje się bowiem, że gdy strona wnosi odwołanie w takiej sytuacji, wnosi je skutecznie, jeżeli nawet uchybiła terminowi. Szef Służby Celnej stwierdził, że zgodnie z art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, funkcjonariuszowi, który przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku oraz pełnił służbę w służbie stałej w stopniu innym niż wymieniony w pkt 1 i w ust. 2 ustawy – określa się stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej. Natomiast z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika jednoznacznie, że przed dniem wejścia w życie ustawy P. S. zajmował stanowisko inspektora celnego i posiadał stopień służbowy rewidenta celnego. Zatem, w myśl art. 223 ust. 5 ustawy, prawidłowe było określenie mu stopnia w korpusie podoficerów Służby Celnej. Organ wskazał, że podporządkowanie służbowe, o którym mowa w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, niewątpliwie dotyczy stanowisk należących do wyższych stanowisk kierowniczych w jednostkach organizacyjnych Służby Celnej oraz stanowisk kierowniczych w jednostkach organizacyjnych Służby Celnej, wymienionych odpowiednio w art. 17 ust. 1 i ust. 13 ustawy z dnia 24 lipca o Służbie Celnej, przy czym do stanowisk kierowniczych wymienionych w art. 17 ust. 13 ustawodawca zaliczył kierownika zmiany, kierownika referatu, kierownika oddziału oraz naczelnika wydziału w izbie celnej. Jednocześnie załącznik nr 1 (tabela stanowisk służbowych oraz wymaganych kwalifikacji do ich zajmowania) do rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 30 marca 2000 r. w sprawie stanowisk służbowych funkcjonariuszy celnych oraz szczegółowego trybu nadawania im stopni (Dz. U. Nr 25, poz. 301 ze zm.), zawiera zamknięty katalog stanowisk służbowych w Służbie Celnej, na których – zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z 1999 r. mogą pełnić służbę funkcjonariusze celni. W załączniku tym nie wymieniono natomiast stanowiska kierującego sekcją. Jednocześnie organ podniósł, że fakt wyznaczenia P. S. na kierującego [...], nie jest równoznaczny z objęciem stanowiska, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników bądź pełnieniem obowiązków na takim stanowisku. W jego ocenie podnoszona przez funkcjonariusza kwestia posiadanego doświadczenia zawodowego nie mogła zostać wzięta pod uwagę, gdyż nie ma ona wpływu na przynależność do określonego korpusu, bowiem mianowanie do określonego korpusu ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej uzależniła od posiadanego uprzednio stopnia służbowego, z wyjątkiem omawianego art. 223 ust. 3 pkt 2. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. S. zarzucił jej: – naruszenie prawa materialnego, tj. art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, poprzez jego błędną wykładnię w zakresie pojęcia "przed dniem wejścia w życie ustawy" oraz jego niezastosowanie przy rozstrzygnięciu sprawy, – naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez: a) naruszenie art. 7 Konstyutcji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez działanie organu wbrew zasadzie demokratycznego państwa prawnego, a także zasadzie działania organu państwa na podstawie i w granicach prawa oraz art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, tj. wyrażonej w tym przepisie zasady praworządności, poprzez nieuwzględnienie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, tj. art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej i rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o interpretacje Szefa Służby Celnej zawarte w pismach SC4/033/5/09/FRD/15758s.c., SC6/066/28/09/2052PKP oraz pisemne polecenie SC/0681/293/09/16499; b) naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez wydanie edycji bez niezbędnego wyjaśnienia stanu faktycznego w postaci zajmowania przez skarżącego stanowiska związanego z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników. W związku z tymi zarzutami wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W obszernym uzasadnieniu wskazał w szczególności, że Szef Służby Celnej, utrzymując w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. w przedmiocie mianowania skarżącego, wydaną z pominięciem art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, naruszył ten przepis. Obowiązek jego uwzględnienia jako podstawy prawnej mianowania wynika wprost ze stanu faktycznego sprawy. Skarżący od dnia 12 października 2009 r. zajmował bowiem stanowisko kierującego [...], które było związane z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych. W związku z tym, że okoliczność powyższa miała miejsce przed dniem 31 października 2009 r., tj. przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, mianowanie skarżącego na stopień w korpusie oficerów młodszych było obligatoryjne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Z dniem 31 października 2009 r. weszła w życie ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.), która zastąpiła dotychczas obowiązującą ustawę z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (t.jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 1641 ze zm.). Na podstawie przepisu art. 223 ust. 1 nowej ustawy, na kierownika urzędu został nałożony obowiązek dokonania w terminie miesiąca od dnia wejścia jej w życie mianowań funkcjonariuszy na stopnie służbowe. Mechanizm przypisywania funkcjonariuszowi stopni w poszczególnych korpusach został uregulowany przepisem art. 223 ust. 2-6. Stosownie do wskazanego przepisu, zadaniem organu było przyporządkowanie danego funkcjonariusza, który w dniu wejścia w życie ustawy pełnił służbę w Służbie Celnej, do właściwego korpusu, precyzyjnie określonego w ustawie, w zależności od dotychczasowego stopnia lub zajmowanego stanowiska albo pełnionych obowiązków. Ponadto nową ustawą wprowadzono m.in. zmianę nazw stopni służbowych funkcjonariuszy i pogrupowano je w określone korpusy, tj.: oficerów starszych Służby Celnej, oficerów młodszych Służby Celnej, aspirantów Służby Celnej, podoficerów Służby Celnej i szeregowych Służby Celnej: ustalono ponadto w ramach korpusów poszczególne, nowe stopnie służbowe wymienione w art. 115 ustawy. Mając na względzie powyższe przepisy, Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją (aktem mianowania) z dnia [...] listopada 2009 r., mianował P. S. z dniem 30 listopada 2009 r. na stopień [...] w korpusie podoficerów Służby Celnej, podając jako podstawę prawną mianowania art. 223 ust. 1 i ust. 5 i art. 115 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 27 sierpnia o Służbie Celnej oraz § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 października 2009 r. w sprawie warunków otrzymywania dodatków do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy celnych oraz wysokości tych dodatków (Dz. U. Nr 181, poz. 1409). Skarżący, nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem argumentował, iż w stosunku do niego winien być zastosowany przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, ponieważ zarówno przed dniem wejścia w życie ustawy, jak również obecnie, pełni służbę jako kierujący [...], które to stanowisko wiąże się z podporządkowaniem funkcjonariuszy. Argumentacja P. S. w tym przedmiocie nie jest trafna. Zgodnie bowiem ze wspomnianym art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy, funkcjonariuszowi celnemu, który przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku oraz pełnił służbę w służbie stałej w stopniu innym niż wymieniony w pkt 1 i w ust. 2, określa się stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej. Z akt sprawy wynika zaś bezspornie, że przed dniem wejścia w życie ustawy skarżący zajmował stanowisko [...] i posiadał stopień służbowy [...], co w myśl art. 223 ust. 5 ustawy, dawało podstawę do określenia mu stopnia w korpusie podoficerów Służby Celnej. Pełnienie przez skarżącego służby jako kierującego [...], nie może być natomiast utożsamiane z zajmowaniem stanowiska, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników bądź pełnieniem obowiązków na tym stanowisku. Należy bowiem zauważyć, że takiego stanowiska nie przewidywały zarówno przepisy poprzednio obowiązującej ustawy o Służbie Celnej, jak też nie przewidują go obecnie obowiązujące przepisy nowej ustawy. Podporządkowanie służbowe, o którym mowa w przepisie art. 223 ust. 3 pkt 2 nowej ustawy o Służbie Celnej bez wątpienia dotyczy stanowisk należących do wyższych stanowisk kierowniczych w jednostkach organizacyjnych Służby Celnej, wymienionych w art. 17 ust. 1 i ust. 13 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej. Do stanowisk kierowniczych wymienionych (które wiążą się z podporządkowaniem służbowym) w art. 17 ust. 13, ustawodawca zaliczył w szczególności kierownika zmiany, kierownika referatu, kierownika oddziału oraz naczelnika wydziału w izbie celnej. Ponadto, jak zasadnie podniósł Szef Służby Celnej, załącznik nr 1 (tabela stanowisk służbowych oraz wymaganych kwalifikacji do ich zajmowania) do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 marca 2000 r. w sprawie stanowisk służbowych funkcjonariuszy celnych oraz szczegółowego trybu nadawania im stopni (Dz. U. Nr 25, poz. 301 ze zm.), zawierający zamknięty katalog stanowisk, na których zgodnie z art. 7 ust. 1 poprzednio obowiązującej ustawy mogą pełnić służbę funkcjonariusze celni, w ogóle nie przewiduje stanowiska kierującego sekcją. Trzeba też zwrócić uwagę na regulacje zawarte w przepisie art. 17 ust. 12 i ust. 14 poprzedniej ustawy, dotyczące obsadzania i zwalniania stanowisk związanych z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników. Zgodnie z art. 17 ust. 12, zastępcę naczelnika urzędu celnego powołuje i odwołuje dyrektor izby celnej na wniosek naczelnika urzędu celnego, natomiast – stosownie do art. 17 ust. 14, do obsadzania i zwalniania stanowisk, o których mowa w art. 13, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące powoływania i odwoływania zastępcy naczelnika urzędu celnego. Oznacza to, że również na stanowiska, które wiążą się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, powołuje i odwołuje dyrektor izby celnej, na wniosek naczelnika urzędu celnego. Natomiast P. S. został wyznaczony, a nie powołany, na kierującego [...]. Powyższe także potwierdza tezę, iż pełnienie takiej służby nie wiąże się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy lub pracowników. W tej sytuacji nie sposób uznać, że zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy naruszyły przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej przez jego niezastosowanie. W tym kontekście nieuprawniony jest również zarzut naruszenia art. 6 k.p.a. i art. 7 Konstytucji RP, albowiem organy celne działały praworządnie i w granicach prawa. Również zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nie może się ostać, ponieważ organy podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, o czym świadczy uzasadnienie zaskarżonej decyzji, spełniające wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.