II SA/Wa 1285/19

WyrokWSA w Warszawie2020-01-09

Skład orzekający: Danuta Kania, Ewa Marcinkowska, Joanna Kruszewska-Grońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji prawidłowo zinterpretował i zastosował przesłanki określone w art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, odmawiając wyłączenia stosowania przepisów obniżających emeryturę, mimo że skarżący spełniał kryterium "krótkotrwałej służby" na rzecz państwa totalitarnego?
Ratio decidendi
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji błędnie zinterpretował przesłankę "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", uznając, że narażenie zdrowia i życia jest warunkiem koniecznym, a nie przykładowym. Ponadto, organ nie dokonał wystarczającej oceny przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku", nie badając szczegółowo osiągnięć skarżącego w służbie i nie odnosząc się do zgromadzonego materiału dowodowego. W związku z tym, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów KPA, co skutkowało uchyleniem decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący, A. T., złożył wniosek o wyłączenie stosowania przepisów obniżających emeryturę (art. 15c, 22a, 24a ustawy zaopatrzeniowej), powołując się na art. 8a tej ustawy. Wskazał, że jego służba przed 1990 r. była krótkotrwała i nie miała charakteru represyjnego, a służba w Policji po 1990 r. była rzetelna i wiązała się z narażeniem zdrowia i życia. Minister SWiA odmówił wyłączenia stosowania przepisów, uznając, że nie została spełniona przesłanka rzetelnego wykonywania zadań z narażeniem zdrowia i życia oraz brak jest szczególnie uzasadnionego przypadku. Skarżący zaskarżył decyzję, zarzucając błędną interpretację przepisów i lakoniczne uzasadnienie.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Protokolant referent Monika Duma-Szymczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów uchyla zaskarżoną decyzję Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga A. T. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: "Minister SWiA", "organ") z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2019 r., poz. 288), dalej: "ustawa zaopatrzeniowa". Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2017 r. A. T. zwrócił się do Ministra SWiA o zastosowanie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. W uzasadnieniu ww. wniosku podał, że w dniu [...] grudnia 1988 r. rozpoczął służbę w Wydziale [...] Zarządu [...] Ministerstwa Spraw Wewnętrznych na stanowisku milicjanta - [...]. W 1990 r. został przyjęty do służby w Policji. Do czasu przejścia na emeryturę w 2012 r. pracował w Biurze [...] Komendy Głównej Policji, a do jego obowiązków należała ochrona i konwojowanie przesyłek niejawnych. Wnioskodawca podkreślił, iż jego służba przed 1990 r. miała charakter krótkotrwały i nie była związana z działaniem na szkodę wolności i narodu polskiego. Natomiast służba w Policji była pełniona rzetelnie, z poświęceniem zdrowia, życia i czasu rodziny. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] Minister SWiA, działając na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, odmówił wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ww. ustawy. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż wnioskodawca został zwolniony ze służby w Biurze [...] Komendy Głównej Policji w dniu [...] listopada 2012 r. i ma ustalone prawo do emerytury, której wysokość określono z uwzględnieniem art. 15c ww. ustawy. Organ podał, iż z pisma Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (dalej: "IPN"), tj. informacji o przebiegu służby nr [...] wynika, że wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie od dnia [...] grudnia 1988 r. do dnia [...] stycznia 1990 r., tj. 1 rok, 1 miesiąc, 25 dni. Całkowity okres jego służby wynosi natomiast 24 lata, 10 miesięcy i 14 dni. Do wysługi emerytalnej zaliczono także okres zasadniczej służby wojskowej od dnia [...] października 1986 r. do dnia [...] sierpnia 1987 r., tj. 10 miesięcy i 5 dni. Z kopii akt osobowych sygn. IPN [...] (znak pisma: [...] przekazanych przez IPN, nie wynika, aby wnioskodawca nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby. Z kolei z informacji dotyczącej przebiegu służby, przekazanej przez Komendanta Głównego Policji w piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r. (znak: [...]) wynika, że wnioskodawca po dniu 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki służbowe. Wskazują na to informacje zawarte m.in. w opiniach służbowych oraz wnioskach o mianowanie na kolejne wyższe stopnie policyjne i stanowiska służbowe. Potwierdza to również informacja o odznaczeniu wnioskodawcy Brązową Odznaką Zasłużony Policjant. W analizowanych materiałach nie stwierdzono kar dyscyplinarnych, ani prowadzonych postępowań karnych lub karno-skarbowych. Brak jest również dokumentów potwierdzających udział wnioskodawcy w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia. Następnie organ powołał art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, podkreślając, że wskazane w ww. przepisie przesłanki muszą być spełnione łącznie. Zaznaczył także, że ww. przepis zawiera dwie przesłanki formalne, których spełnienie otwiera możliwość zastosowania go względem konkretnej osoby, jednakże nakłada także na organ obowiązek weryfikacji, czy rozpatrywana sprawa stanowi szczególnie uzasadniony przypadek. Tylko bowiem w takiej sytuacji ustawodawca dopuszcza możliwość wyłączenia względem wnioskodawcy stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Analizując pierwszą z przesłanek formalnych organ wskazał, że "krótkotrwałość" pełnienia służby musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, z zastrzeżeniem jej oceny w ujęciu bezwzględnym - jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa, a także w aspekcie proporcjonalnym - stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości okresu służby byłego funkcjonariusza. Wykładnia językowa ww. pojęcia prowadzi do wniosku, że "krótkotrwałość" jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością. Synonimy powyższego słowa to: "chwilowy, doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany, szybki, epizodyczny" (Wielki słownik wyrazów bliskoznacznych. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005 r.). Dalej organ zauważył, iż "rzetelność wykonywania zadań i obowiązków" po dniu 12 września 1989 r. "w szczególności z narażeniem zdrowia i życia" stanowi również przesłankę o charakterze nieostrym, która powinna być każdorazowo oceniana indywidualnie. Zgodnie z wykładnią językową pojęcie "rzetelności" definiować należy jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy - przyjętych na siebie obowiązków. Synonimy powyższego słowa to: "akuratny, całościowy, dogłębny, dokładny, drobiazgowy, gorliwy, niestrudzony, niezawodny, obowiązkowy, oddany, ofiarny, pedantyczny, pewny, pilny, pracowity, precyzyjny, przenikliwy, skrupulatny, solidny, staranny, sumienny, uczciwy, wierny, wnikliwy, wszechstronny, wytrwały" (Wielki słownik wyrazów bliskoznacznych. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005 r.). W świetle powyższego, rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie. Postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje się wzorowością w działaniu służbowym, nie tylko w zakresie podejmowania i nienagannej realizacji zadań obligatoryjnych, ale także wykazywania inicjatywy i realizowania obowiązków dodatkowych. Istotna jest także postawa funkcjonariusza w służbie i poza nią, rygorystyczne przestrzeganie prawa, dyscypliny i etyki zawodowej, a także honoru funkcjonariusza służb publicznych. Z kolei zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" traktować należy jako dodatkowy czynnik wpływający na ocenę wartości rzetelnej służby funkcjonariusza. Warunek "narażenie zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione i miało charakter wyjątkowy. Odnosząc się do przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku" organ stwierdził, że warunek ten zachodzi wówczas, gdy wnioskodawca - poza spełnieniem dwóch ww. przesłanek formalnych - legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi go na tle pozostałych funkcjonariuszy. Zatem uprawnienie z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami. Dalej Minister SWiA stwierdził, że całkowity okres służby wnioskodawcy wynosi 24 lata, 10 miesięcy i 14 dni. Natomiast służba pełniona na rzecz totalitarnego państwa obejmuje okres 1 roku, 1 miesiąca i 25 dni. Organ zaznaczył, iż brak jest podstaw do kwestionowania rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez wnioskodawcę w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Z opinii Komendanta Głównego Policji wynika, iż rzetelnie wykonywał on zadania i obowiązki, a dokumenty zgromadzone w sprawie nie zawierają treści, które mogłyby podawać w wątpliwość rzetelność jego służby. Abstrahując jednakże od oceny krótkotrwałości pełnienia służby na rzecz totalitarnego państwa oraz rzetelności wykonywania zadań i obowiązków przez wnioskodawcę, brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających, że służba ta pełniona była z narażeniem zdrowia i życia. Organ stwierdził również, iż wnioskodawca nie legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi go na tle pozostałych funkcjonariuszy. Zarówno postawa i osiągnięcia w służbie, jak również charakter i warunki jej pełnienia nie dowodzą, aby przedmiotowa sprawa stanowiła "szczególnie uzasadniony przypadek". Reasumując organ stwierdził, iż w sprawie niniejszej nie została spełniona przesłanka dopuszczalności wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej stypizowana w art. 8a ust. 1 pkt 2 tej ustawy. W skardze złożonej na powołaną decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. T. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz uznanie w wyroku uprawnienia do świadczenia emerytalno-rentowego w nieobniżonej wysokości, wynikającej z art. 15c ustawy zaopatrzeniowej. Wydanej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 8a ust. 1 i 2 ww. ustawy. Podniósł, że nieprawidłowa interpretacja i odmowa zastosowania ww. przepisu doprowadziły do wydania krzywdzącego dla niego rozstrzygnięcia. Stwierdził, iż spełnia obie przesłanki wymienione w ww. przepisie, tj. "krótkotrwałość służby" oraz "rzetelność wykonywania zadań i obowiązków z narażeniem zdrowia i życia". Skarżący zarzucił również, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest ogólnikowe i lakoniczne. Organ nie zbadał dokładnie charakteru i specyfiki służby pełnionej przez niego w Komendzie Głównej Policji. Skarżący podkreślił, iż charakter służby opisał szczegółowo we wniosku z dnia [...] czerwca 2017 r. Podniósł, że realizacja zadań polegająca na ochronie i transporcie przesyłek niejawnych stanowiących tajemnicę państwową wymagała od niego nie tylko wyjątkowego zaangażowania, ale i doskonałego przygotowania. Konwoje realizowane nocami pociągami rejsowymi z postronnymi osobami stanowiły za każdym razem wyzwanie i były szczególnie niebezpieczne. Nie można zatem zgodzić się z twierdzeniem organu, że służba nie była pełniona z narażeniem zdrowia i życia. Skarżący wskazał również, że brak dokumentów potwierdzających udział w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia wynika stąd, że był on doskonale przygotowany do służby, bardzo zaangażowany, staranny i potrafił przewidywać sytuacje stanowiące zagrożenie. Dzięki temu nigdy nie dopuścił do zaistnienia tego typu zdarzeń. Skarżący podniósł również, iż organ pominął fakt, że był kilkadziesiąt razy nagradzany nagrodami pieniężnymi, m.in. za wzorowe wykonywanie obowiązków, co potwierdzają załączniki do wniosku z dnia [...] czerwca 2017 r. Wskazał również, że w 2000 r. na potrzeby służby uzyskał certyfikat dopuszczający do informacji oznaczonych klauzulą "ściśle tajne", co świadczy o jego lojalności i uczciwości wobec Państwa. W odpowiedzi na skargę Minister SWiA wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra SWiA z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] odmawiająca wyłączenia stosowania wobec A. T. art. 15c, art. 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej. Powołana ustawa przewiduje obniżenie emerytur i rent inwalidzkich wszystkim funkcjonariuszom, którzy pozostawali w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r. i którzy w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. pełnili służbę w wymienionych w ustawie instytucjach i formacjach (tzw. służba na rzecz państwa totalitarnego). Obniżeniu podlegają także renty rodzinne pobierane po funkcjonariuszach, którzy taką służbę pełnili. Zgodnie z art. 15c ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., emerytura wynosi: (1) 0% podstawy wymiaru - za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b; (2) 2,6% podstawy wymiaru - za każdy rok służby lub okresów równorzędnych ze służbą, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, 1a oraz 2-4. Przepisy art. 14 i art. 15 ust. 1-3a, 5 i 6 stosuje się odpowiednio. Emerytury nie podwyższa się zgodnie z art. 15 ust. 2 i 3, jeżeli okoliczności uzasadniające podwyższenie wystąpiły w związku z pełnieniem służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b (ust. 2). Wysokość emerytury ustalonej zgodnie z ust. 1 i 2 nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej emerytury wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3). W celu ustalenia wysokości emerytury, zgodnie z ust. 1-3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1 (ust. 4). Przepisów ust. 1 - 3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 5). Stosownie natomiast do treści art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2). Wskazać należy, że decyzja wydana na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. Sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres, jednak wymaga zbadania, czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zgodnie z celem danej ustawy oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu istotnych dla sprawy okoliczności. Kontroli sądowej podlega w szczególności uzasadnienie decyzji uznaniowej z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi, określającymi przesłanki aktualizacji upoważnienia do wydania decyzji uznaniowej. Przy takim zakresie kontroli obowiązkiem sądu jest sprawdzenie czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a przede wszystkim czy uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie wystarczająco zindywidualizowanymi przesłankami (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2009, s. 404 - 405). Uznaniowość w doktrynie i orzecznictwie ujmowana jest jako szczególny rodzaj dyskrecjonalnej kompetencji organu, której granice wyznacza - wyrażona w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - zasada związania administracji publicznej prawem (por. M. Jaśkowska [w:] System Prawa Administracyjnego. Tom 1. Instytucje prawa administracyjnego, red. R. Hauser, Z. Niewiadomski i A. Wróbel, Warszawa 2010, s. 222 i nast.). Stopień dyskrecjonalności działania organu konkretyzują normy prawa materialnego - w analizowanym przypadku art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej zawierający przesłanki oparte na pojęciach niedookreślonych (nieostrych), a więc zawierających elementy ocenne. Obowiązkiem organu jest dokonanie interpretacji tych pojęć, a następnie odniesienie się do wskazanych przesłanek oraz ich rozważenie (wyważenie) na tle okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy. Przepis art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej zawiera trzy pojęcia niedookreślone: "krótkotrwała służba", "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków" oraz "szczególnie uzasadniony przypadek". W przypadku ustalenia przez organ wystąpienia powyższych kryteriów w danej sprawie, uruchomiona zostaje konstrukcja decyzji uznaniowej, na gruncie której organ może wyłączyć stosowanie przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24c ww. ustawy. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika aby Minister SWiA zakwestionował "krótkotrwałość służby" skarżącego na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b ustawy zaopatrzeniowej. Odnosząc się do tego kryterium stwierdził jedynie, iż "całkowity okres pełnionej przez A. T. służby wynosi 24 lata, 10 miesięcy i 14 dni. Natomiast służba pełniona przez niego na rzecz totalitarnego państwa to okres 1 roku, 1 miesiąca i 25 dni". W dalszej części uzasadnienia decyzji organ wskazał: "Abstrahując jednakże od oceny krótkotrwałości pełnienia służby na rzecz totalitarnego państwa (...)", zaś w końcowej części uzasadnienia decyzji stwierdził, że w niniejszej sprawie "nie została spełniona przesłanka dopuszczalności wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej stypizowana w art. 8a ust. 1 pkt 2 tej ustawy". Należy zatem przyjąć, że organ wydał decyzję odmowną z tego powodu, że skarżący nie spełnił kryterium "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", a ponadto, że w sprawie "nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy. W tym miejscu należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. decyzja administracyjna zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Natomiast w myśl art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie decyzji, stanowiące jej obowiązkowy składnik, jest wyrazem prawidłowego przeprowadzenia przez organ procesu rozpoznawczego i dedukcyjnego w zakresie niezbędnym dla rozstrzygnięcia sprawy. Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego rozstrzygnięcia (części dyspozytywnej decyzji). Z uzasadnienia decyzji uznaniowej powinno zatem wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Uwzględniając powyższe organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powinien wyrazić jednoznaczne stanowisko odnośnie wszystkich kryteriów określonych w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, również w sytuacji, gdy nie kwestionuje ich spełnienia. Niezależnie od tego zauważyć należy, że okres służby skarżącego na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b ustawy zaopatrzeniowej należy uznać za krótkotrwały. Wskazuje na to zarówno długość tego okresu w ujęciu bezwzględnym, jak i znacząca przewaga całego okresu służby skarżącego (niemal 25 lat) w stosunku do okresu służby na rzecz totalitarnego państwa (1 rok, 1 miesiąc i 25 dni). Dokonując interpretacji art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej organ stwierdził w oparciu o wykładnię językową, że pojęcie "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków" definiować należy jako wykonywanie ich w sposób sumienny, solidny i dokładny. Powołał przy tym stanowisko Komendanta Głównego Policji, zawarte w informacji z dnia [...] stycznia 2018 r. (znak: [...]) oraz w "Informacji dotyczącej przebiegu służby" sporządzonej przez Biuro Kadr Szkolenia i Obsługi Prawnej KGP w dniu [...] grudnia 2017 r., iż skarżący rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji. Jednocześnie jednak organ stwierdził, że brak jest dokumentów potwierdzających udział skarżącego w zdarzeniach, które mogłyby stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia. Wskazał przy tym, że sam charakter zadań realizowanych w jednostkach Policji i wynikające z nich prawdopodobieństwo możliwości zaistnienia sytuacji stanowiących zagrożenie życia i zdrowia nie może być oceniane jako narażenie zdrowia i życia, o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej. Odnosząc się do stanowiska organu stwierdzić należy, że ustawodawca nie wymaga w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, aby "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r." rozumieć wyłącznie jako przypadek pełnienia służby z narażeniem zdrowia i życia, które dodatkowo potwierdzałoby zaświadczenie uprawniające do podwyższenia emerytury. Gdyby taka była wola ustawodawcy, zostałoby to wprost wskazane w ww. przepisie. W analizowanym przepisie wprowadzenie przez ustawodawcę zwrotu "w szczególności z narażeniem zdrowia i życia" stanowi tylko jeden z przypadków "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r.", który uprawnia do przyjęcia, że warunek z art. 8a ust. 1 pkt 2 ww. ustawy został spełniony. Z brzmienia ww. przepisu nie można wyprowadzić wniosku, jak czyni to organ, że dla spełnienia kryterium "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków" konieczne jest stwierdzenie, że funkcjonariusz pełnił służbę z narażeniem zdrowia i życia. Innymi słowy, narażanie zdrowia i życia nie stanowi warunku rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków, lecz zostało potraktowane jako przykład takiej rzetelności. Zatem przyjęta przez organ wykładnia ww. przepisu - zawężająca stosowanie przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 2 ww. ustawy wyłącznie do przypadków, w których stwierdzono pełnienie służby z narażeniem zdrowia i życia - nie jest prawidłowa. W świetle powyższego, powoływany przez organ brak dowodów potwierdzających, że skarżący pełnił służbę z narażeniem zdrowia i życia, nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że kryterium z art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej nie zostało spełnione zwłaszcza, że organ w istocie nie zakwestionował rzetelnego wykonywania przez skarżącego zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. Z treści art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej wynika, że wyłączenie stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy może mieć miejsce gdy zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek", tj. sytuacja w której wnioskodawca legitymuje się szczególnymi osiągnięciami w służbie. Organ jednak nie dokonał oceny, czy w okolicznościach niniejszej sprawy przesłanka ta została spełniona, przez co dopuścił się naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ wskazał jedynie, że skarżący "nie legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi go na tle pozostałych funkcjonariuszy". Tak ogólnikowe stanowisko organu w istocie nie poddaje się kontroli Sądu, bowiem nie odnosi się do okoliczności rozpatrywanej, indywidualnej sprawy administracyjnej. Organ nie sprecyzował nawet czy ww. twierdzenie odnosi do funkcjonariuszy danej jednostki Policji, w której skarżący pełnił służbę, czy do wszystkich funkcjonariuszy tej formacji mundurowej oraz z jakich względów skarżący ww. przesłanki nie spełnia. Jednocześnie organ stwierdził, że "zarówno postawa jak i osiągnięcia skarżącego w służbie, jak również charakter i warunki jej pełnienia, nie dowodzą, aby przedmiotowa sprawa stanowiła szczególnie uzasadniony przypadek". Jednakże organ nie przedstawił żadnych faktów dotyczących służby skarżącego, charakteru tej służby czy warunków jej pełnienia, co pozwalałoby na sformułowanie takiego wniosku. Organ bowiem w ogóle nie zbadał i nie ocenił osiągnięć skarżącego w służbie, w szczególności w oparciu o informację przekazaną przez Komendę Główną Policji z dnia [...] grudnia 2017 r. załączoną do informacji KGP z dnia [...] stycznia 2018r., która przedstawia w sposób szczegółowy przebieg służby skarżącego od dnia 12 września 1989 r., w tym awanse, nadane stopnie, wyróżnienia i odznaczenia. Nie wziął również pod uwagę załączonej do wniosku z dnia [...] czerwca 2017 r. kopii zaświadczenia wystawionego przez KGP w dniu [...] kwietnia 2017 r. o wysokości nagród wypłaconych skarżącemu w latach 1990 - 2012. Zaznaczyć należy, że w sytuacji, gdy organ nie zakwestionował faktu, że skarżący pełnił służbę w ww. okresie sumiennie i rzetelnie, była awansowany i nagradzany, to powinien w sposób pełny i wyczerpujący odnieść się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie pomijając żadnych okoliczności mogących mieć znaczenie dla oceny ww. przesłanki. Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni dokonaną przez Sąd ocenę prawną. Podda indywidualnej ocenie okoliczności tej konkretnej sprawy administracyjnej w świetle przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku", o którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Ustosunkuje się również do argumentów podnoszonych przez skarżącego w toku postępowania. Organ weźmie również pod uwagę, że nie dopełniając obowiązków wynikających z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. naraża się na zarzut przekroczenia granic uznania administracyjnego, a w konsekwencji arbitralności i dowolności wydanej decyzji. Konkludując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem wymienionych powyżej przepisów prawa, zaś zarzuty i argumenty skargi zasługiwały na uwzględnienie. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i a p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło