II SA/Wa 1288/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Joanna Kube, Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2007 r. sprawy ze skargi B.M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] maja 2007 r. Nr [...] - Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy decyzję podjętą w dniu [...] kwietnia 2007 r. i odmówił przyznania B. M. świadczenia w drodze wyjątku. W uzasadnieniu do w/w decyzji Prezes ZUS podniósł, że przyznanie świadczenia na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z roku 2004 Nr 39, poz. 353) jest możliwe, jeżeli wnioskodawca spełnia następujące warunki: 1. jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym; 2. nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń wskutek szczególnych okoliczności; 3. nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek; 4. nie ma niezbędnych środków utrzymania. Prezes ZUS wyjaśnił również, że do przyznania świadczenia w drodze wyjątku wszystkie przesłanki, o jakich mowa w tym przepisie powinny być spełnione łącznie. Brak spełnienienia przez wnioskodawcę którejkolwiek z przesłanek wyklucza możliwość przyznania mu świadczenia w drodze wyjątku. W ocenie Prezesa ZUS B. M. nie spełnia warunków do przyznania świadczenia z art. 83 cyt. ustawy. Skarżąca w chwili wydawania decyzji miała 51 lat i została uznana przez lekarza orzecznika ZUS orzeczeniem z dnia 25 lipca 2006 roku za osobę częściowo niezdolną do pracy, nie spełniła, zatem przesłanki całkowitej niezdolności do pracy ze względu na wiek lub stan zdrowia. Nadto w sprawie nie zostały stwierdzone szczególne okoliczności, które były powodem nie spełnienia warunków do otrzymania świadczenia w trybie zwykłym. W okresie od ustania ostatniego okresu składkowego w październiku 1999 r. do czasu wydania orzeczenia przez lekarza orzecznika ZUS w czerwcu 2006 r. tj. przez okres 9 lat 7 miesięcy nie został udowodniony żaden okres zatrudnienia poparty opłacaniem składek na ubezpieczenie społeczne. Ponadto Prezes ZUS stwierdził, że podnoszone przez odwołującą się trudne warunki materialne nie stanowią wystarczającego uzasadnienia do przyznania świadczenia w drodze wyjątku gdyż świadczenie to nie ma charakteru socjalnego. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi B. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżąca podniosła zarzut, że jej inwalidztwo powstało po ustaniu stosunku pracy, jest obecnie chorą osobą pozbawioną środków utrzymania, a obecna sytuacja, w której się znajduje nie pozwala jej na pokrycie kosztów leczenia i godne życie. W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy przypomnieć, że podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonych decyzji stanowił przepis art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.). Z treści tego przepisu wynika, że Prezes ZUS może przyznać świadczenie w drodze wyjątku, jeżeli wnioskodawca spełnia łącznie następujące przesłanki. ─ jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym, ─ nie spełnia warunków ustawowych określonych w art. 83 ust. 1 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z FUS wskutek szczególnych okoliczności, ─ nie może podjąć pracy lub innej działalności objętej ubezpieczeniem społecznym ze względu na całkowitą niezdolność do pracy w związku ze złym stanem zdrowia lub wiek, ─ nie posiada niezbędnych środków utrzymania. W sprawie jest bezsporna trudna sytuacja życiowa i materialna skarżącej. Jednak należy podnieść, że art. 83 ust. 1 zawiera dwie okoliczności, które powinny być zbadane w postępowaniu, a więc czy dana osoba nie może podjąć pracy ze względu na: - całkowitą niezdolność do pracy - lub wiek. Gdy chodzi o całkowitą niezdolność do pracy to musi być ona stwierdzona orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS. Inne orzeczenia, czy subiektywne przeświadczenia o tym, że jest się chorym, słabym i niezdolnym do pracy nie dają takiego uprawnienia. Jak wynika z akt sprawy lekarz orzecznik ZUS nie orzekł wobec skarżącej B. M. całkowitej niezdolności do pracy. Orzeczeniem lekarza orzecznika z dnia 25 lipca 2006 r. skarżąca została uznana jedynie za osobę częściowo niezdolną do pracy, co oczywiście nie jest tożsame z całkowitą niezdolnością. Jednocześnie w chwili wydawania decyzji skarżąca miała 51 lat, podczas gdy zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wynosi 60 lat. Tak więc skarżąca nie spełniła trzeciego warunku wymienionego w przepisie art. 83 ust. 1 ww. ustawy. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.