II SA/Wa 1288/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung Sędzia WSA Andrzej Kołodziej po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. G. o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Eugeniusza Wasilewskiego od orzekania w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu stypendium postanawia - oddalić wniosek - K. G. wnioskiem z dnia 18 lutego 2015 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wyłączenie sędziego Eugeniusza Wasilewskiego od orzekania w jej sprawie na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu stypendium. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że ww. Sędzia orzekał w sprawie z jej skargi o sygn. akt II SA/Wa 2310/14 i tam wyraził pogląd prawny rzutujący bezpośrednio na wynik niniejszego postepowania. Wyjaśniła, że niniejsza sprawa dotycząca zwrotu stypendium jest bezpośrednio związana ze sprawą dotyczącą skreślenia jej z listy aplikantów (sygn. akt II SA/Wa 772/15) i ze sprawą dotyczącą skierowania jej do odbywania pracy na stanowisku referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym w [...] (sygn. akt II SA/Wa 2310/14). Stwierdziła, że istnienie uzasadniona wątpliwość co do bezstronności Sędziego, tym bardziej, że w jej ocenie Sędzia sam powinien był wyłączyć się od orzekania w przedmiotowej sprawie, a tego nie uczynił. Podniosła też, że powstaje uzasadniona wątpliwość co do bezstronności Sędziego z uwagi na fakt, że jest on wyznaczany do wszystkich składów orzekających w sprawach z jej skarg na rozstrzygnięcia Ministra Sprawiedliwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wniosek o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Eugeniusza Wasilewskiego od udziału w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, realizującą zasadę bezstronności sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Jej celem jest eliminowanie okoliczności, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Zgodnie z treścią art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1 ww. ustawy); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2 ww. ustawy); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3 ww. ustawy); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4 ww. ustawy); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5 ww. ustawy); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6 ww. ustawy); dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowo-administracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7 ww. ustawy). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3 ww. art.). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 19 powołanej ustawy, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 tej ustawy). Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna okoliczność, wymieniona w art. 18 cytowanej ustawy, która uzasadniałaby wyłączenie wymienionych wyżej sędziów z mocy ustawy. Natomiast przepis art. 19 tej ustawy reguluje przypadek wyłączenia sędziego ze względu na istnienie przesłanki o tzw. względnym charakterze. Oznacza to konieczność oceny każdego konkretnego przypadku. Ustawodawca, posługując się pojęciem "okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności", nałożył na sąd obowiązek badania, czy owa okoliczność w danej sprawie rzeczywiście występuje. Wobec braku w tym zakresie kryteriów ustawowych, sąd musi kierować się zasadami doświadczenia życiowego, mając na uwadze fakt, że – zgodnie z art. 21 i art. 22 § 2 powołanej ustawy – przede wszystkim do sędziego należy ocena, czy będzie mógł obiektywnie rozpoznać sprawę i wydać orzeczenie. Z tego względu orzeczenie w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Z treści oświadczenia złożonego przez sędziego Eugeniusza Wasilewskiego, wynika, że brak jest podstaw do ich wyłączenia od rozpoznawania niniejszej sprawy z mocy ustawy (art. 18 ustawy), jak również nie zachodzą przyczyny wyłączenia wskazane w art. 19 tej ustawy. Ponadto, w ocenie Sądu, skarżąca nie wykazała, aby w sprawie zachodziły jakiekolwiek okoliczności podważające wiarygodność powyższego oświadczenia. Sąd popiera pogląd wyrażony w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 772/15, rozpoznającym analogiczny wniosek skarżącej o wyłączenie Sędziego WSA Eugeniusza Wasilewskiego od orzekania w sprawie II SA/Wa 772/15 z podobnych powodów - że fakt, iż skarżąca nie zgadza się z wykładnią przepisów dokonaną przez Sąd w innej jej sprawie, nie może stanowić podstawy do wyłączenia jednego z członków składu orzekającego w tej sprawie. Ocena wydanych przez Sąd orzeczeń, pod względem ich zgodności z prawem, należy bowiem do sądu wyższej instancji w ramach kontroli instancyjnej, z którego to prawa skarżąca skorzystała wnosząc skargę kasacyjną od wyroku wydanego w sprawie II SA/Wa 2310/14. Konkludując, w ocenie Sądu, skarżąca nie uprawdopodobniła, że istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Eugeniusza Wasilewskiego w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.