II SA/Wa 129/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Sędziowie WSA Adam Lipiński,, Bronisław Szydło, Protokolant Michał Sułkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi M.Z. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku Oddala skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2003 r. odmawiającą przyznania M. Z. renty w drodze wyjątku. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż przyznanie świadczenia na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.) jest możliwe, jeżeli wnioskodawca spełnia następujące warunki: ” jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym, ” nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń wskutek szczególnych okoliczności, ” nie może podjąć pracy zawodowej ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek, ” nie ma niezbędnych środków utrzymania. Do przyznania świadczenia w drodze wyjątku wszystkie przesłanki, o jakich mowa wyżej powinny być spełnione łącznie, a brak choćby jednej z nich wklucza możliwość przyznania świadczenia. W ocenie Prezesa ZUS M. Z. nie spełnia warunków do renty w drodze wyjątku, ponieważ została uznana przez lekarza orzecznika ZUS w dniu [...] maja 2003 r. za zdolną do pracy. Prezes ZUS wyjaśnił, że trudne warunki materialne nie stanowią wystarczającego uzasadnienia do przyznania prawa do świadczenia w drodze wyjątku, gdyż nie jest ono świadczeniem socjalnym przyznawanym według potrzeb nawet, gdy te potrzeby są uzasadnione. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. Z. zarzuciła powyższej decyzji, iż została ona wydana przez ten sam organ, który rozpoznawał pierwszy wniosek. Ponadto organ ten przed podjęciem ostatecznej decyzji nie dokonał własnych ustaleń co do okoliczności, które spowodowały, że nie uzyskała ona prawa do renty i za podstawą swego rozstrzygnięcia przyjął orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] maja 2003 r., nie podejmując żadnych działań w celu uzyskania dodatkowych wyjaśnień o stanie jej zdrowia po wydaniu orzeczenia przez lekarza orzecznika. Według skarżącej ostatnie wyniki badań rezonansem magnetycznym wykonane [...]października 2003 r. w Samodzielnym Publicznym Szpitalu [...] w S. wskazują, iż stan jej zdrowia prowadzi do trwałego kalectwa. W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawy należące do własności sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne. Stąd, właściwym do rozpatrzenia sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W myśl art. 1 § 1 i 2 cyt. ustawy, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności decyzji z prawem, obowiązującym w dacie jej wydania. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Podstawą materialnoprawną decyzji Prezesa ZUS wydanej w tej sprawie jest art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes ZUS może przyznać w drodze wyjątku świadczenia w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie. W przedmiotowej sprawie Prezes ZUS nie mógł przyznać skarżącej prawa do renty w drodze wyjątku, ponieważ lekarz orzecznik stwierdził w orzeczeniu z dnia[...] maja 2003 r., iż jest ona zdolna do pracy. Skarżąca, co podnosi organ w odpowiedzi na skargę, nie dołączyła do wniosku o rentę w drodze wyjątku dokumentacji potwierdzającej, że po dacie badania przez lekarza orzecznika jej stan zdrowia uległ pogorszeniu. Wszystkie przedstawione przez nią dokumenty medyczne dotyczyły okresu sprzed badania przez lekarza orzecznika ZUS. Jeżeli obecnie stan zdrowia skarżącej pogorszył się, to jak wyjaśnia organ, może ona wystąpić o ponowne badanie przez lekarza orzecznika ZUS i zwrócić się do Prezesa ZUS z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa do renty w drodze wyjątku. Zgodnie bowiem z przytoczoną już wyżej zasadą, że sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem wynika konsekwencja co do tego, że sąd ten bada prawo i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji. Tak więc bez znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji pozostają powołane w skardze nowe fakty i dowody, powstałe po zakończeniu postępowania administracyjnego. W tym stanie sprawy uznając, że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa materialnego, ani też przepisów postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.