II SA/Wa 129/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska Jacek Fronczyk (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przydziału kwatery tymczasowej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...] Komendant [...] Policji, mając za podstawę art. 156 § 1 pkt 1, art. 157 § 1 i § 2 i art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), stwierdził nieważność decyzji Zastępcy Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] w sprawie przyznania R.S. kwatery tymczasowej [...] z uwagi na wydanie jej z naruszeniem przepisów o właściwości. Decyzję tę doręczono R.S. w dniu [...] września 2010 r. (dowód – zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych sprawy) wraz z pouczeniem, iż przysługuje od niej odwołanie do Komendanta Głównego Policji, wnoszone za pośrednictwem organu I instancji w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji. W dniu [...] października 2010 r. R.S. skierował do Komendanta Głównego Policji odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i rozpoznanie sprawy zgodnie z jego wnioskiem, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] Komendant Główny Policji, stosując art. 138 § 1 pkt 1, art. 156 § 1 pkt 1 kpa i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.: Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) oraz § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 105, poz. 884 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję R.S. zarzucił naruszenie art. 104 kpa, poprzez nierozpoznanie i nierozstrzygnięcie jego wniosku w całości oraz rażące naruszenie art. 88 ust. 1 i 2 ustawy o Policji, wskazując, że organ wprawdzie stwierdził nieważność decyzji o przydziale kwatery tymczasowej, lecz nie przyznał mu lokalu służbowego, o co również zwracał się w swym wniosku. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i o zasądzenie kosztów postępowania według obowiązujących norm. Udzielając odpowiedzi na skargę, Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże z powodów całkowicie odmiennych, aniżeli podnosi skarżący. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), a mianowicie, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jednakże sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Niezależnie od doniosłości zarzutów i argumentów obu stron, przede wszystkim zbadania wymagała kwestia, czy odwołanie R.S. od decyzji Komendanta [...] Policji z dnia [...] września 2010 r. nr [...] zostało wniesione w terminie, przewidzianym do jego wniesienia. Zgodnie z brzmieniem art. 127 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji, zaś właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Z kolei, w świetle art. 129 § 1 i § 2 kpa, odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, decyzja Komendanta [...] Policji z dnia [...] września 2010 r. nr [...] została doręczona skarżącemu w dniu [...] września 2010 r. (dowód – zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych sprawy) i zawierała prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie jej zaskarżenia. Natomiast odwołanie od decyzji organu I instancji skarżący skierował w dniu [...] października 2010 r., nadając je w tymże dniu w placówce pocztowej, czyli z uchybieniem terminu. Wszak czternastodniowy termin, przewidziany do złożenia odwołania, upłynął w dniu [...] października 2010 r. Wobec faktu, iż odwołanie zostało wniesione po terminie, Komendant Główny Policji winien – w trybie art. 134 kpa – stwierdzić, w drodze postanowienia, uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Tymczasem organ II instancji uznał, że odwołanie zostało złożone w terminie, i że istnieją podstawy do jego merytorycznego rozpatrzenia, mimo że w dniu wniesienia odwołania decyzja organu I instancji wobec R.S. korzystała już z przymiotu ostateczności. Innymi słowy, dla skarżącego postępowanie w tej sprawie zakończyło się na etapie decyzji pierwszoinstancyjnej wskutek złożonego po terminie odwołania od tej decyzji, co wymagało od Komendanta Głównego Policji podjęcia postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W takiej sytuacji zatem procedowanie przez KGP w kierunku wydania decyzji oznacza podjęcie jej z rażącym naruszeniem prawa (art. 138 § 1 pkt 1 kpa i powołanych w podstawie prawnej decyzji przepisów prawa materialnego). Dlatego też, uwzględniając skargę R.S., Sąd zobowiązany był wyeliminować rozstrzygnięcie organu odwoławczego, skierowane do skarżącego, stosując w tym zakresie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Według tego przepisu, decyzja jest dotknięta wadą nieważności, gdy została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Prawidłowo natomiast Komendant Główny Policji postąpił, rozpoznając merytorycznie odwołanie Stowarzyszenia [...], gdyż to zostało złożone w terminie, a tym samym decyzja wydana w trybie odwoławczym, skierowana do Stowarzyszenia, pozostaje w obrocie prawnym, wszak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 czerwca 2011 r. o sygn. akt II SA/Wa 773/11, po przyjęciu do łącznego rozpoznania sprawy niniejszej i sprawy o wskazanej sygnaturze, zastrzegając jednak o ich odrębnym rozstrzygnięciu, odrzucił skargę Stowarzyszenia [...], albowiem skarga została złożona po terminie. Treść rozstrzygnięcia sprawia, że zbyteczne są rozważania w zakresie zarzutów podniesionych w skardze. Wobec zawartego w skardze wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, Sąd wyjaśnia, że w niniejszej sprawie – pomimo uwzględnienia skargi – nie było podstaw do orzekania w tym zakresie. Sprawa korzysta bowiem z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, skarżący nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika i do czasu zamknięcia rozprawy nie złożył zestawienia wydatków związanych ze sprawą. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.