II SA/Wa 129/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Ewa Marcinkowska (spr.), Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2014 r. sprawy ze skargi K. J. na postanowienie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] listopada 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r., wydanym na podstawie art. 134 K.p.a., stwierdziła uchybienie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w L. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. w sprawie kontrolnego badania inwalidy. Do wydania powyższego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wojskowe Biuro Emerytalne w L. w dniu [...] stycznia 2013 r. na wniosek K. J. skierowało go do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w L. celem kontrolnego badania inwalidy. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w L., po zgromadzeniu dokumentacji i przeprowadzeniu stosownych badań i konsultacji specjalistycznych wydała w dniu [...] kwietnia 2013 r. orzeczenie nr [...], w ramach którego na podstawie rozpoznanych schorzeń:[...] oraz pozostałych schorzeń współistniejących, zakwalifikowała orzekanego, jako trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej - kategoria N - zał. 1 grupa II. Zaliczyła go do I grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia z datą powstania grupy na listopad 2012 r., a jednocześnie stwierdziła brak związku schorzeń ze służbą wojskową. Projekt powyższego orzeczenia został zatwierdzony w dniu 9 maja 2013 r. przez Centralną Wojskową Komisję Lekarską w W., natomiast w dniu 10 czerwca 2013 r. orzeczenie to zostało doręczone K. J. Od powyższego orzeczenia K. J. złożył w dniu [...] lipca 2013 r. odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. CWKL w W. w dniu [...] listopada 2013 r. wydała postanowienie na podstawie art. 59 § 2 K.p.a., w którym odmówiła przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Jednocześnie w dniu [...] listopada 2013 r. CWKL w W. wydała postanowienie na podstawie art. 134 K.p.a., w którym stwierdziła uchybienie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia RWKL w L. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że orzeczenie RWKL w L. zostało odebrane przez zainteresowanego w dniu 10 czerwca 2013 r. Natomiast, dopiero w dniu [...] lipca 2013 r. orzekany napisał odwołanie od tego orzeczenia, które w dniu [...] lipca 2013 r. wpłynęło do RWKL w L. Z analizy powyższych faktów wynika więc, że ostatni możliwy termin złożenia odwołania upłynął z dniem 24 czerwca 2013 r. Wobec powyższego, uwzględniając datę figurującą na złożonym odwołaniu, zostało ono złożone z naruszeniem ustawowego 14-dniowego terminu. Organ zaznaczył jednocześnie, że orzeczenie RWKL w L. zawierało pouczenie co do trybu i terminu jego zaskarżenia, oraz że CWKL w W. w dniu [...] listopada 2013 r. wydała postanowienie, w którym odmówiła zainteresowanemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W skardze na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. J. zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 58 § 1 K.p.a. przez uznanie, że uchybienie terminowi nastąpiło z jego winy W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, iż nie kwestionował faktu wysłania odwołania po terminie. Podkreślił jednak, że jest osobą starszą, schorowaną, przeszedł liczne zabiegi medyczne. Do tego wszystkiego doszedł jeszcze fakt utraty przez niego dokumentów. CWKL w W. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podkreślając, iż skarżący kwestionuje w skardze jedynie słuszność postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, który to termin ewidentnie został przekroczony co wynika ze zgromadzonej dokumentacji. W takim stanie faktycznym Komisja była zobligowana na podstawie art. 134 K.p.a. stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę organ zawarł także argumentację dla potwierdzenia zasadności rozstrzygnięcia o odmowie przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania. Podniósł jednocześnie, iż z treści odwołania wynika, że zaskarżone orzeczenie dotyczy spraw inwalidzkich oraz ustalenia związku schorzeń ze służbą wojskową, które nie podlegają zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie natomiast do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzając kontrolę zaskarżonego postanowienia w świetle powyższych kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w postępowaniu przed Centralną Wojskową Komisją Lekarską w W. doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W pierwszej kolejności należy wskazać, że skoro, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska, która wydaje w tej sprawie orzeczenie, a orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej jest decyzją, to w postępowaniu mającym za przedmiot ustalenie takiej zdolności orzekające organy mają obowiązek stosować wszystkie ogólne zasady postępowania administracyjnego. Postępowanie administracyjne winno być zatem prowadzone w zgodzie z wyrażoną w art. 7 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, zasadą prawdy obiektywnej oraz z unormowaną w art. 9 K.p.a. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwowych. Realizacji tych dwóch zasad służy m.in. instytucja wyłączenia pracownika (przepisy art. 24 – 27 K.p.a.). Z akt administracyjnych wynika natomiast, że Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. dopuściła się naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., a w konsekwencji postępowanie przed tym organem dotknięte zostało kwalifikowaną wadą. Stosownie bowiem do art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Natomiast w myśl art. 26 § 1 K.p.a., w przypadku wyłączenia pracownika jego bezpośredni przełożony wyznacza innego pracownika do prowadzenia sprawy, przy czym, jak stanowi przepis art. 24 § 4 K.p.a., wyłączony pracownik powinien podejmować tylko czynności niecierpiące zwłoki ze względu na interes społeczny lub ważny interes stron. Wolą ustawodawcy, wyrażoną w przepisie art. 27 § 1 K.p.a., w przypadkach określonych w art. 24 § 1 K.p.a., wyłączeniu podlega również członek organu kolegialnego. Wyłączenie pracownika, jako czynność procesowa rozstrzygająca o udziale konkretnego pracownika w postępowaniu w indywidualnie oznaczonej sprawie, następuje w formie postanowienia (art. 123 § 1 i § 2 K.p.a.). Taką też formę procesową ma postanowienie o wyznaczeniu innego pracownika do prowadzenia sprawy. Obydwa postanowienia wydawane są kolejno po sobie (por. J. Borkowski (w:) J. Borkowski, B. Adamiak "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. C.H. Beck, 12. wyd., s.146, teza 16). Odnosząc treść powołanego przepisu do stanu faktycznego niniejsze sprawy należy w sposób jednoznaczny stwierdzić, że w postępowaniu prowadzonym przez Centralną Wojskową Komisję Lekarską w W. jako organ II instancji orzekali pracownicy tego organu, którzy uprzednio brali udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w L. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. [...] J. P., [...] M. J. oraz [...] J. I. brali bowiem udział w postępowania prowadzonym przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską w L. w ramach instytucji uregulowanej w § 26 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80). Zgodnie z treścią § 26 ust. 1 ww. rozporządzenia, projekt orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej ustalającego: 1) trwałą lub czasową niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz związek lub brak związku choroby lub ułomności z taką służbą, 2) związek lub brak związku śmierci z zawodową służbą wojskową – przewodniczący wojskowej komisji lekarskiej przesyła wraz z pozostałą dokumentacją do wojskowej komisji lekarskiej wyższego stopnia. Wedle treści § 26 ust. 2 rozporządzenia, wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia zajmuje stanowisko na podstawie otrzymanej dokumentacji. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów. W przypadku zatwierdzenia projektu orzeczenia przez wojskową komisję lekarską wyższego stopnia wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie w brzmieniu zatwierdzonego projektu (§ 26 ust. 3 rozporządzenia). Istotną cechą współdziałania określonego w § 26 rozporządzenia jest okoliczność, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organ I instancji bierze także udział organ wyższego stopnia, a udział ten wyraża się w formie zatwierdzenia lub odmowy zatwierdzenia projektu orzeczenia organu I instancji. Współdziałanie to polega zatem na współdecydowaniu, w określonych prawem przypadkach, o treści rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu, tego rodzaju współdziałanie podlega ograniczeniom przewidzianym w art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., a członkowie wojskowej komisji lekarskiej wyższego stopnia - którzy brali udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia poprzez szczególną postać współdziałania zarówno w przypadku zatwierdzenia, jak i niezatwierdzenia projektu orzeczenia rejonowej wojskowej komisji lekarskiej - podlegają wyłączeniu od udziału w postępowaniu odwoławczym. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że [...] J. P., [...] M. J. oraz [...] J. I. brali udział w posiedzeniu Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. w dniu [...] maja 2013 r. podczas którego doszło do zatwierdzenia projektu orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w L. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., a także naruszając przepis art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. orzekali jako członkowie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. w postępowaniu odwoławczym wydając zaskarżone postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Stwierdzone naruszenie prawa stanowi zatem podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a. w zw. z art. 126 K.p.a., a jak wynika z treści przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wystąpienie naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego zobowiązuje sąd administracyjny do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego orzeczenia bez konieczności badania, czy naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. także T. Woś (w:) "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", pod red. T. Wosia, wyd. 4., Warszawa 2011, str. 665, teza 19). Oznacza to, że w razie wystąpienia w sprawie jednej z przesłanek wznowieniowych, określonych w przepisach ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, sąd administracyjny jest zobligowany do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 ww. ustawy Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonego postanowienia w całości.