II SA/Wa 1291/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Janusz Walawski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania – oddala skargę – Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania R.S. od uchwały Rady Wydziału Nauk [...] Uniwersytetu L. z dnia [...] września 2013 r. o odmowie wszczęcia przewodu habilitacyjnego, w dniu [...] grudnia 2014 r. wydała decyzję nr [...], którą utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę. R.S. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zażądał uznania jej jako niezgodnej z prawem i jej uchylenie oraz uchylenie utrzymanej nią w mocy uchwały Rady Wydziału Nauk [...] Uniwersytetu L. z dnia [...] września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyniku rozpoznania skargi wyrokiem z dnia 19 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 829/15 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż z akt sprawy wynika, że skarżący we wniosku z dnia [...] czerwca 2013 r. o wszczęcie postępowania habilitacyjnego poprosił o jego przeprowadzenie zgodnie z ustawą – Prawo o szkolnictwie wyższym w brzmieniu obowiązującym przed 1 października 2011 r., jak to określił według dotychczasowej procedury. Skoro zatem takie było życzenie skarżącego to Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów zobowiązana była jego odwołanie rozpatrzyć na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki w brzmieniu przed jego nowelizacją w 2011 r. Przepis ten przewidywał natomiast odrębny sposób zawiadomienia osoby zainteresowanej o treści podejmowanych rozstrzygnięć w przedmiocie nadania stopnia naukowego. W przepisie tym ustawodawca określił jedynie, że odwołanie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia powiadomienia o treści uchwały, nie precyzując w jakiej formie powiadomienie to ma nastąpić. Z jednej strony wyłącza to stosowanie przepisów K.p.a. o doręczeniach, z drugiej zaś nie obejmuje wymogu doręczenia uzasadnienia podjętej uchwały. Skarżący został powiadomiony o treści uchwały w dniu [...] września 2013 r., co wynika wprost z notatki służbowej sporządzonej w dniu 30 września przez Dziekana Wydziału Nauk [...] Uniwersytetu L. Fakt ten znajduje również potwierdzenie w notatce służbowej skarżącego z dnia 26 września 2013 r. Z powyższego wynika zatem, że odwołanie skarżącego z dnia [...] lutego 2014 r. zostało złożone z uchybieniem terminu określonego w art. 21 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 października 2011 r. Termin określony w art. 21 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki, w brzmieniu przed nowelizacją w 2011 r. jest terminem zawitym, co oznacza, że jego przekroczenie, niezależnie od przyczyn, które to spowodowały, powoduje konieczność stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Ponadto jest to termin ustawowy, wiąże więc wszystkie osoby i organy występujące w postępowaniu administracyjnym. Fakt złożenia odwołania po terminie i brak wniosku o przywrócenie tego terminu determinuje wynik niniejszej sprawy. Organ odwoławczy musi bowiem przed merytorycznym rozpatrzeniem odwołania ocenić jego dopuszczalność, w tym przede wszystkim to, czy złożone zostało w terminie. Negatywna weryfikacja tej okoliczności, przy jednoczesnym braku wniosku o przywrócenie terminu, powoduje, że organ zobligowany jest stwierdzić, na podstawie art. 134 K.p.a., wniesienie odwołania po terminie. W rozpoznawanej sprawie organ tego nie uczynił i rozpatrzył odwołanie skarżącego wniesione z uchybieniem terminu. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi natomiast rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.), gdyż oznacza weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów rozpoznając ponownie sprawę w postanowieniu nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. wydanym na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a. stwierdziła, że odwołanie R.S. z dnia [...] lutego 2014 r. od uchwały Rady Wydziału Nauk [...] Uniwersytetu [...] w L. z dnia [...] września 2013 r. o odmowie wszczęcia przewodu habilitacyjnego zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. nr 65, poz. 595, z późn. zm.). W uzasadnieniu postanowienia Centralna Komisja powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2016 r. sygn. II SA/Wa 829/15 wskazując, iż okoliczności przedmiotowej sprawy obligują ją do wydania postanowienia o odmowie rozpatrzenia odwołania z powodu przekroczenia terminu na jego złożenie. W skardze na powyższe postanowienie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R.S. wniósł o: uznanie postanowienia Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. jako niezgodnego z prawem; przywrócenie terminu odwoławczego oraz nakazanie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów rozpatrzenia jego odwołania od uchwały Rady Wydziału Nauk [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2013 r. odmawiającej wszczęcia jego przewodu habilitacyjnego; zasądzenie od Centralnej Komisji na jego rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż w następstwie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2016 r. sygn. II SA/Wa 829/15 w dniu 22 stycznia 2016 r. działając na podstawie art. 58 K.p.a. złożył do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów (za pośrednictwem Rady Wydziału Nauk [...] U[...]) "Wniosek o przywrócenie terminu odwoławczego" od uchwały Rady Wydziału Nauk [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2013 r. odmawiającej wszczęcia jego przewodu habilitacyjnego. Ponieważ ustawowy czas na rozpoznanie jego wniosku minął, a on nie otrzymywał żadnej odpowiedzi, w dniu 15 kwietnia 2016 r. złożył do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów kolejny wniosek - tym razem o ustosunkowanie się przez Centralną Komisję do jego wniosku z dnia 22 stycznia 2016 r. o przywrócenie terminu odwoławczego. W dniu 25 maja 2016 r. otrzymał od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów zaskarżane postanowienie datowane na [...] lutego 2016 r. stwierdzające, że jego odwołanie od uchwały Rady Wydziału Nauk [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego na jego wniesienie. W postanowieniu tym Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów nie odniosła się jednak wprost do jego wniosku z dnia 22 stycznia 2016 r. o przywrócenie terminu odwoławczego. Skarżący uznał zatem, że postanowienie to dotyczy jego wniosku o przywrócenie terminu. Przyjmując, zgodnie z ustaleniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że odwołanie zostało złożone po upływie ustawowego terminu skarżący wskazał, że uchybienie to nastąpiło bez jego winy. W szczególności wobec błędnego pouczenia go przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów o trybie i terminie zaskarżenia uchwały Rady Wydziału, przyjęcia oraz rozpoznania jego odwołania przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów oraz nieostrego zapisu ustawowego stwarzającego szereg możliwości interpretacyjnych należy stwierdzić, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania od uchwały Rady Wydziału nastąpiło bez jego winy. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2016 r. sygn. II SA/Wa 829/15, który obligowały ją do wydania postanowienia z dnia [...] lutego 2015 r. stwierdzającego, że odwołanie R.S. z dnia [...] lutego 2014 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym. Centralna Komisja zaznaczyła jednocześnie, że już po wydaniu postanowienia z dnia [...] lutego 2015 r. do Centralnej Komisji wpłynął w dniu 1 marca 2016 r. wniosek R.S. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Centralna Komisja poinformowała, że kolejnym postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. odmówiła przywrócenia terminu do złożenia przez R.S. odwołania od uchwały Rady Wydziału Nauk [...] Uniwersytetu [...] w L. z dnia [...] września 2013 r. o odmowie wszczęcia przewodu habilitacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Oceniając zaskarżone postanowienie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] lutego 2016 r. w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Powyższe postanowienie wydane zostało w następstwie stwierdzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 19 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 829/15 nieważności decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. wydanej w wyniku rozpatrzenia odwołania R.S. od uchwały Rady Wydziału Nauk [...] Uniwersytetu L. z dnia [...] września 2013 r. o odmowie wszczęcia przewodu habilitacyjnego. Stosownie do treści art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt zostało uznane za wadliwe. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią zaś z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów rozpatrując ponownie odwołanie R.S. od uchwały Rady Wydziału Nauk [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2013 r. o odmowie wszczęcia przewodu habilitacyjnego była zatem związana oceną prawną i wskazaniami zawartymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2016 r. Należy w tym miejscu przypomnieć, że w wyroku tym WSA w Warszawie stwierdził, że odwołanie skarżącego z dnia [...] lutego 2014 r. od uchwały Rady Wydziału Nauk [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2013 r. zostało złożone z uchybieniem terminu określonego w art. 21 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 października 2011 r. Sąd I instancji zaznaczył przy tym, iż termin określony w art. 21 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki, w brzmieniu przed nowelizacją w 2011 r. jest terminem zawitym, co oznacza, że jego przekroczenie, niezależnie od przyczyn, które to spowodowały, powoduje konieczność stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Ponadto jest to termin ustawowy, wiąże więc wszystkie osoby i organy występujące w postępowaniu administracyjnym. Fakt złożenia odwołania po terminie i brak wniosku o przywrócenie tego terminu determinuje zatem wynik niniejszej sprawy. Organ odwoławczy musi bowiem przed merytorycznym rozpatrzeniem odwołania ocenić jego dopuszczalność, w tym przede wszystkim to, czy złożone zostało w terminie. Negatywna weryfikacja tej okoliczności, przy jednoczesnym braku wniosku o przywrócenie terminu, powoduje zaś, że organ zobligowany jest stwierdzić, na podstawie art. 134 K.p.a., wniesienie odwołania po terminie. W rozpoznawanej sprawie organ tego nie uczynił i rozpatrzył odwołanie skarżącego wniesione z uchybieniem terminu. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi natomiast rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.), gdyż oznacza weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów rozpoznając ponownie odwołanie skarżącego, była zatem zobligowana do wydania postanowienia w trybie art. 134 K.p.a. stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania od uchwały Rady Wydziału Nauk [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2013 r. o odmowie wszczęcia przewodu habilitacyjnego. Przepis art. 134 k.p.a. nie daje bowiem organom administracyjnym swobody co do rozstrzygnięć w tym przedmiocie. Zgodnie z treścią powyższego przepisu organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Kategoryczne określenie "organ odwoławczy stwierdza" oznacza obowiązek organu odwoławczego stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Inaczej mówiąc, każde uchybienie terminu do wniesienia odwołania powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić to uchybienie chyba, że strona domaga się przywrócenia uchybionego terminu, stosownie do art. 58 i nast. K.p.a., a wniosek ten zostanie uwzględniony. W niniejszej sprawie, jak wynika z wyjaśnień przekazanych przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów, wniosek skarżącego z dnia 22 stycznia 2016 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od uchwały Rady Wydziału Nauk [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2013 r. wpłynął do organu odwoławczego dopiero w dniu 1 marca 2016 r., a więc już po wydaniu zaskarżonego postanowienia. Wniosek ten został rozpoznany przez Centralną Komisję postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. odmawiającym przywrócenia terminu do złożenia przez R.S. odwołania od uchwały Rady Wydziału Nauk [...] Uniwersytetu [...] w L. z dnia [...] września 2013 r. Skarżący wniósł na powyższe postanowienie odrębną skargę do WSA w Warszawie, która została zarejestrowana pod sygn. akt. II SA/Wa 1544/16. Zarzuty skarżącego dotyczące zasadności jego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz braku winy w uchybieniu tego terminu będą zatem mogły być przedmiotem rozpoznania przez Sąd dopiero w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1544/16. Kwestie te nie mogły być przedmiotem badania przez Sąd w niniejszej sprawie ze skargi na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.