II SA/Wa 1293/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Danuta Kania Sędzia WSA – Piotr Borowiecki Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 kwietnia 2018 r. sprawy ze R. L. na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji – uchyla zaskarżone postanowienie – W piśmie z dnia z dnia [...] lutego 2017 r. skarżący R. L. wystąpił do Szefa Służby Celnej w [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...]. W uzasadnieniu podał, że powyższa decyzja zawiera wadę nieważności w części w jakiej udziela informacji publicznej w formie decyzji administracyjnej, ponieważ udzielenie informacji publicznej jest czynnością materialno – techniczną, co powoduje, że decyzja ta została wydana bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Minister Rozwoju i Finansów postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], działając na podstawie art. 61a § 1 w zw. z art. 157 § 1 i art. 17 pkt 3 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...]. W uzasadnieniu podał, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała przeszkoda o charakterze przedmiotowym, powodująca niedopuszczalność wszczęcia postępowania w trybie nadzoru i merytorycznego rozpoznania sprawy, bowiem zarzuty postawione we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r., stanowiły już przedmiot analizy w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 września 2016 r. sygn. akt II SA/Lu 474/16. W "zażaleniu" z dnia 23 maja 2017 r. skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz o "uzupełnienie sprawy, tj. proszę uzupełnienie rozstrzygnięcia poprzez dopuszczenie dowodu z zeznań świadków oraz o przesłuchanie strony, a także o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Tych dwóch rozstrzygnięć nie było w zaskarżonym rozstrzygnięciu postanowienia, dlatego proszę o uzupełnienie rozstrzygnięcia tego postanowienia. Jest jeszcze szansa i okazja wszystko naprawić oraz uzupełnić . Proszę też o uzupełnienie rozstrzygnięcia tego postanowienia o rozstrzygnięcie w sprawie wniosków dowodowych i dowodów, które przeprowadził Minister Finansów." Minister Rozwoju i Finansów postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], zaś w uzasadnieniu powołał się na argumentację w nim zawartą. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący R. L. wniósł o uchylenie zaskarżonego i poprzedzającego go postanowienia oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu zaś podniósł m.in., że organ administracji publicznej nie rozpoznał wniosku o uzupełnienie rozstrzygnięcia postanowienia z dnia [...] kwietnia 2016 r., a ma on pierwszeństwo przed rozpoznaniem zażalenia, gdyż dopiero po rozpoznaniu wniosku o uzupełnienie postanowienia i doręczenie tego uzupełniającego rozstrzygnięcia, rozpoczyna swój bieg termin do złożenia zażalenia i dopiero wtedy można rozpoznać zażalenie. Natomiast Minister Rozwoju i Finansów rozpoznał zażalenie przedwcześnie i przedwcześnie wydał swojego drugie postanowienie z dnia [...] czerwca 2017 r. W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Finansów wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że nie można przyjąć, iż wnosząc o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków i przesłuchania strony, zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz rozstrzygnięcie w zaskarżonym postanowieniu w sprawie dowodów, które przeprowadził Minister Rozwoju i Finansów, skarżący wniósł o uzupełnienie rozstrzygnięcia postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w trybie art. 111 k.p.a. W orzecznictwie stwierdzono, że w przypadku wniesienia odwołania (zażalenia) dotyczącego części żądań strony nierozstrzygniętych w decyzji, organ I instancji powinien potraktować jego treść jako żądanie uzupełnienia decyzji co do rozstrzygnięcia (art. 111 § 1). Wynika to z nakazu dokonywania przez organ administracji oceny rzeczywistych intencji strony, wynikających z treści pisma i kwalifikowania pisma stosownie do sytuacji procesowej. Należy zatem przyjąć, że strona może żądać uzupełnienia rozstrzygnięcia, jeżeli organ nie rozstrzygnął o całości żądania strony, a taka sytuacja nie wystąpiła w przedmiotowej sprawie. Z wnioskiem o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków i przesłuchania strony, zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz rozstrzygnięcie w zaskarżonym postanowieniu w sprawie dowodów, skarżący wystąpił dopiero na etapie zażalenia, a nie we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 111 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. W rozpoznawanej sprawie tymczasem, skarżący w piśmie z dnia 23 maja 2017 r. zatytułowanym "zażalenie", wniósł o uchylenie postanowienia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] i jednocześnie o "uzupełnienie sprawy, tj. proszę uzupełnienie rozstrzygnięcia poprzez dopuszczenie dowodu z zeznań świadków oraz o przesłuchanie strony, a także o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Tych dwóch rozstrzygnięć nie było w zaskarżonym rozstrzygnięciu postanowienia, dlatego proszę o uzupełnienie rozstrzygnięcia tego postanowienia. Jest jeszcze szansa i okazja wszystko naprawić oraz uzupełnić . Proszę też o uzupełnienie rozstrzygnięcia tego postanowienia o rozstrzygnięcie w sprawie wniosków dowodowych i dowodów, które przeprowadził Minister Finansów." Rację należy przyznać organowi ze stanowiskiem zawartym odpowiedzi na skargę, że nie można przyjąć, iż wnosząc o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków i przesłuchania strony, zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz rozstrzygnięcie w zaskarżonym postanowieniu w sprawie dowodów, które przeprowadził Minister Rozwoju i Finansów, mieści się w dyspozycji wspomnianego już wyżej art. 111 § 1 co do uzupełnienia. Jednakże organ reprezentując takie stanowisko nie może nie może pozostawać pasywnym wobec – nawet błędnego – wniosku skarżącego o uzupełnienie postanowienia i winien w takiej sytuacji dostosować się do treści art. 111 § 1b w myśl którego, może odmówić uzupełnienia rozstrzygnięcia w formie postanowienia. Dalej wskazać należy, że według § 2 tegoż przepisu, w przypadku wydania postanowienia, o którym mowa w § 1b, termin dla strony do wniesienia zażalenia, biegnie od dnia jego doręczenia lub ogłoszenia. Zatem orzeczenie o odmowie uzupełnienia postanowienia, inaczej niż w procedurze cywilnej (art. 351 k.p.c.), nie ma bytu samodzielnego i pozostaje częścią aktu, którego uzupełnienia domaga się strona. W szczególności dzieli losy tego aktu w postępowaniu zażaleniowym. Zgłoszenie żądania uzupełnienia postanowienia przesuwa początek liczenia terminu wniesienia zażalenia na dzień doręczenia stronie odpowiedzi orzeczenia o ewentualnej odmowie uzupełnienia tego orzeczenia. Dodać w tym miejscu należy, że na takie orzeczenie wydane w przedmiocie wniosku o uzupełnienie postanowienia, nie służy zażalenie, nie jest to postanowienie kończące postępowanie ani też rozstrzygające sprawę co do istoty. Zatem postanowienie to nie stanowi samoistnego aktu administracyjnego, bowiem nie rozstrzyga odrębnej sprawy. Stąd też zażalenie przysługuje na postanowienie pierwotne, które było przedmiotem wniosku o uzupełnienie rozstrzygnięcia i może być wniesione jednak dopiero po wydaniu orzeczenia co do wniosku o uzupełnienie w trybie art. 111 § 1b k.p.a. Reasumując, z faktu niesamodzielności prawnej postanowienia wydanego w trybie uzupełnienia rozstrzygnięcia wynika, że zażalenie nie przysługuje na to postanowienie, lecz na postanowienie pierwotne. Skutkiem procesowym złożenia wniosku o uzupełnienie rozstrzygnięcia jest przesunięcie początku biegu terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia z dnia doręczenia postanowienia pierwotnego na dzień doręczenia postanowienia o uzupełnieniu bądź odmowie uzupełnienia tego postanowienia. Skoro jednak skarżący R. L. wniósł zażalenie i wniosek o uzupełnienie w jednym piśmie procesowym, to – zdaniem Sądu – należało w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek o uzupełnienie (czego organ nie wykonał), a następnie zażalenie. Stąd też rozpoznając sprawę na nowo, organ dostosuje się do powyższej analizy prawnej i przyjmie ją jako wskazanie, co do dalszego procedowania. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), należało orzec, jak w sentencji wyroku.