II SA/Wa 1294/07
WyrokWSA w Warszawie2007-11-06
Skład orzekający: Iwona Dąbrowska, Anna Mierzejewska, Jacek Fronczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ukończenie studiów magisterskich z filologii klasycznej może być uznane za posiadanie kwalifikacji zgodnych lub zbliżonych z nauczanym przedmiotem (językiem polskim) w rozumieniu przepisów dotyczących nadania stopnia nauczyciela mianowanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ukończenie studiów magisterskich z filologii klasycznej nie daje wystarczającej wiedzy merytorycznej do nauczania języka polskiego. W związku z tym, skarżąca nie spełniła warunku posiadania wymaganych kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela języka polskiego, co uniemożliwiło nadanie jej stopnia nauczyciela mianowanego w trybie nadzwyczajnym. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.Stan faktyczny
Skarżąca Z.K. wniosła o nadanie stopnia nauczyciela mianowanego, powołując się na przepis umożliwiający zwolnienie z stażu i egzaminu w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Minister Edukacji Narodowej odmówił nadania stopnia, uznając, że skarżąca nie posiada wymaganych kwalifikacji do nauczania języka polskiego, ponieważ ukończyła filologię klasyczną, a nie filologię polską. Organ wskazał również na niespełnienie innych warunków, takich jak wymagany okres pracy i oceny. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Minister utrzymał w mocy swoją decyzję. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących kwalifikacji.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, Jacek Fronczyk, Protokolant Łukasz Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2007 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia nauczyciela mianowanego - oddala skargę -
Decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. Minister Edukacji Narodowej odmówił Z.K. zwolnienia z obowiązku odbycia stażu i postępowania egzaminacyjnego oraz nadania stopnia nauczyciela mianowanego, z powodu niespełnienia warunków, o których mowa w art. 7a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2001 r. Nr 19, poz. 239 ze zm.), tj. braku wymaganych kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela języka polskiego, braku wymaganego okresu pracy pedagogicznej wykonywanej w szkole zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami, a także braku wymaganych ocen (oceny) pracy, o których mowa w art. 10 ust. 2 pkt 5 i 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Sz. U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r.
Pismem z dnia [...] marca 2007 r. Z.K., reprezentowana przez radcę prawnego – G.O., złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając zaskarżonej decyzji, iż narusza ona art. 7a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. oraz § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 98, poz. 433 z późn. zm.), bowiem wnioskodawczyni posiada dyplom ukończenia studiów magisterskich na kierunku (specjalności) zgodnym lub zbliżonym z nauczanym przedmiotem.
Minister Edukacji Narodowej, decyzją z dnia [...] maja 2007 r. r. nr: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 127 § 3 kpa oraz art. 7a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239 z 2001 r. ze zm.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] lutego 2006 r. nr: [...], odmawiającą nadania Z.K. stopnia nauczyciela mianowanego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgodnie z art. 7a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r., minister właściwy do sprawy oświaty i wychowania, na wniosek nauczyciela złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2002 r., po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, w szczególnie uzasadnionych przypadkach może zwolnić z obowiązku odbycia stażu i postępowania egzaminacyjnego oraz nadać stopień nauczyciela mianowanego zatrudnionemu w szkole nauczycielowi, który w dniu 5 kwietnia 2000 r. był zatrudniony w szkole w wymiarze nie niższym niż ½ obowiązkowego wymiaru zajęć oraz spełniał obowiązujące w tym dniu warunki wymagane do zatrudnienia na podstawie mianowania, z wyjątkiem warunku określonego w art. 10 ust. 2 pkt 6, a w przypadku nauczyciela posiadającego obywatelstwo państwa Unii Europejskiej, z wyjątkiem warunku, o którym mowa w art. 10 ust. 2 pkt 1 ustawy – Karta Nauczyciela, w brzmieniu obowiązującym w tym dniu.
Treść wymienionego przepisu wskazuje, iż minister właściwy do spraw oświaty i wychowania może skorzystać z przewidzianej w nim kompetencji jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach, a zatem wtedy, gdy okoliczności danej sprawy, odbiegające w istotny sposób od przeciętnie spotykanych, przemawiają za szczególnym potraktowaniem danej sprawy, ale tylko w odniesieniu do nauczyciela spełniającego warunki określone w powołanym wyżej art. 10 ust. 2 pkt 1-5 i 7 Karty Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r.
W świetle art. 10 ust. 2 pkt 1-5 i 7 powołanej ustawy – Karta Nauczyciela, stosunek pracy z nauczycielem był nawiązywany na podstawie mianowania, jeżeli nauczyciel spełniał następujące warunki:
1) posiadał obywatelstwo polskie,
2) posiadał pełną zdolność do czynności prawnych,
3) korzystał z praw publicznych,
4) nie toczyło się przeciwko niemu postępowanie karne lub o ubezwłasnowolnienie,
5) posiadał wymagane kwalifikacje do zajmowania danego stanowiska,
6) bezpośrednio przed mianowaniem wykonywał nieprzerwanie, zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami, pracę pedagogiczną w szkole w pełnym wymiarze zajęć co najmniej przez 3 lata i w tym okresie uzyskał dwie oceny co najmniej wyróżniające, na zasadach i w trybie określonym w art. 6a lub bezpośrednio przed mianowaniem wykonywał nieprzerwanie, zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami pracę pedagogiczną w szkole w pełnym wymiarze zajęć przez 4 lata i czwartego roku pracy uzyskał co najmniej ocenę dobrą, albo bezpośrednio przed mianowaniem wykonywał nieprzerwanie jako nauczyciel akademicki pracę dydaktyczną w szkole wyższej co najmniej przez 3 lata i uzyskał ocenę pozytywną w tym zakresie.
Organ wskazał, że z dokumentacji sprawy wynika, że Z.K. w lalach [...] była nauczycielem akademickim zatrudnionym w [...] na stanowisku lektora, a od [...]do chwili obecnej jest zatrudniona w Szkole Podstawowej nr [...] w C. na stanowisku nauczyciela języka polskiego w pełnym wymiarze zajęć. Legitymuje się dyplomem ukończenia studiów wyższych magisterskich na K., na Wydziale Nauk Humanistycznych w zakresie filologii klasycznej z dnia [...] r. W dniu [...] była zatrudniona w szkole podstawowej w pełnym wymiarze zajęć, na stanowisku nauczyciela języka polskiego.
Zgodnie § 3 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 98, poz. 433 ze zm.), obwiązującym do dnia 7 października 2002 r., kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkole podstawowej posiada osoba:
1. mająca kwalifikacje określone w § 2 ust. 1, tj. legitymująca się dyplomem ukończenia:
* studiów magisterskich na kierunku (specjalności) zgodnym lub zbliżonym z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i przygotowaniem pedagogicznym,
* studiów magisterskich na kierunku (specjalności) innym niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć i przygotowaniem pedagogicznym, która ponadto ukończyła studia doktoranckie, podyplomowe, uzupełniające lub inne prowadzone przez szkołę wyższą – z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć,
2. legitymująca się dyplomem ukończenia studiów wyższych zawodowych na kierunku (specjalności) zgodnym lub zbliżonym z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i przygotowaniem pedagogicznym,
3. legitymująca się dyplomem ukończenia studiów wyższych zawodowych na kierunku (specjalności) innym niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć i przygotowaniem pedagogicznym, która ponadto ukończyła z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć – studia podyplomowe, uzupełniające lub inne prowadzone przez szkołę wyższą albo kurs prowadzony przez zakład kształcenia nauczycieli lub placówkę doskonalenia nauczycieli albo inną instytucję, osobę prawną lub fizyczną, które mogą prowadzić takie kursy zgodnie z przepisami w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli.
W ocenie Ministra Edukacji Narodowej, posiadanie dyplomu ukończenia studiów magisterskich w zakresie filologii klasycznej jest potwierdzeniem posiadania kwalifikacji do nauczania języka łacińskiego i kultury antycznej, nie zaś do nauczania języka polskiego. Ukończony zatem przez Z. K. kierunek (specjalność) studiów nie może być uznany za kierunek (specjalność – zgodny lub zbliżony z nauczanym w szkole podstawowej językiem polskim. Organ wskazał, że nauczyciele języka polskiego przygotowywani są w ramach kierunku filologia polska, wymienionego w pkt. 18 załącznika do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 28 marca 2002 r. w sprawie warunków, jakie powinna spełniać uczelnia, aby utworzyć i prowadzić kierunek studiów, oraz nazw i kierunków studiów (Dz. U. Nr 55, poz. 480 ze zm.), określającego nazwy kierunków studiów. W świetle powołanych wyżej przepisów dotyczących kwalifikacji wymaganych od nauczycieli, filologia polska, to jedyny kierunek studiów, który w przypadku nauczycieli języka polskiego jest kierunkiem zgodnym z nauczanym przedmiotem. Przepisy powołanego rozporządzenia z dnia 28 marca 2002 r., odrębnie natomiast w pkt. 17 załącznika wymieniają kierunek filologia, w ramach którego przygotowywani są nauczyciele języków obcych i w związku z tym kierunku filologia nie można traktować jako zgodnego z językiem polskim, jako nauczanym przedmiotem. Nie można też uznać, że kierunek filologia jest zbliżony do przedmiotu język polski i nie można przyjąć, że stosownie do § 1 pkt 3 powołanego rozporządzenia z dnia 10 października 1991 r., ukończenie studiów magisterskich w zakresie filologii klasycznej dało Z.K. dostateczną wiedzę merytoryczną z zakresu przedmiotu język polski. Określony w załączniku nr 17 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie określenia standardów nauczania dla poszczególnych kierunków studiów i poziomów kształcenia (Dz. U. Nr 116, poz. 1004 ze zm.) standard nauczania dla kierunku filologia jest inny niż standard nauczania dla kierunku filologia polska (załącznik nr 18). Absolwenci kierunku filologia nie uzyskują przygotowania odpowiadającego podstawie programowej przedmiotu język polski.
Lubelski Kurator Oświaty, który zgodnie z art. 31 pkt 1 i art. 33 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.), sprawuje nadzór pedagogiczny nad szkołą w zakresie zgodności zatrudniania nauczycieli z wymaganymi kwalifikacjami – w postanowieniu z dnia [...] września 2005 r. Nr [...] stwierdził, iż wnioskodawczyni w dniu 5 kwietnia 2000 r. nie posiadała wymaganych kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela języka polskiego, o których mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia, gdyż nie posiadała z zakresu nauczanego przedmiotu (tj. języka polskiego) ukończonych studiów magisterskich, wyższych zawodowych lub podyplomowych albo też odpowiedniego kursu prowadzonego przez zakład kształcenia nauczycieli lub placówkę doskonalenia nauczycieli.
Z tych też względów, zdaniem organu, stwierdzić należy, iż skarżąca w dniu 5 kwietnia 2000 r. nie spełniała warunków wymaganych do zatrudnienia na podstawie mianowania, o których mowa w art. 10 ust. 2 pkt 5 i 7 Karty Nauczyciela, a także nie posiadała ocen pracy, o których mowa w art. 10 ust. 2 pkt 7 Karty Nauczyciela, w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. K., reprezentowana przez pełnomocnika adwokata G.O., wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie art. 7a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz zmianie niektórych innych ustaw, naruszenie § 3 pkt 1 w związku z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż zdaniem skarżącej filologia klasyczna, którą ukończyła w latach osiemdziesiątych jest kierunkiem zbliżonym z językiem polskim.
W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji Narodowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Oznacza to, że sąd administracyjny jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Ponadto wyjaśnić należy, iż w myśl art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) właściwym do rozpoznania sprawy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Edukacji Narodowej, a zatem właściwym do jej rozpatrzenia jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (§ 1 pkt 13 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652).
Wbrew zarzutom skarżącej, w zaskarżonej decyzji nie stwierdzono naruszeń przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania administracyjnego i dlatego brak było podstaw do uwzględnienia skargi.
Wskazać należy, że akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela jest rodzajem certyfikatu zawodowego, wydawanego w trybie administracyjnym, decyzją organu administracji publicznej. Daje on generalne uprawnienia do zatrudnienia w określonych rodzajach i typach szkół.
Przepis art. 7a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239 z późn. zm.) przewiduje – w szczególnie uzasadnionych przypadkach – możliwość zwolnienia z obowiązku odbycia stażu i postępowania egzaminacyjnego oraz nadania nauczycielowi zatrudnionemu w szkole stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, jeżeli w dniu 5 kwietnia 2000 r. był on zatrudniony w szkole w wymiarze nie niższym niż ½ obowiązkowego wymiaru zajęć oraz spełniał obowiązujące w tym dniu warunki wymagane do zatrudnienia na podstawie mianowania, z wyjątkiem warunku określonego w art. 10 ust. 2 pkt 6, a w przypadku nauczyciela posiadającego obywatelstwo państwa Unii Europejskiej, z wyjątkiem warunku, o którym mowa w art. 10 ust. 2 pkt 1 ustawy – Karta Nauczyciela, w brzmieniu obowiązującym w tym dniu.
Zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003r. Nr 118, poz. 1112 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r., stosunek pracy z nauczycielem nawiązuje się przez mianowanie, jeżeli:
1) posiada obywatelstwo polskie,
2) posiada pełną zdolność do czynności prawnych,
3) korzysta z praw publicznych,
4) nie toczy się przeciwko niemu postępowanie karne lub o ubezwłasnowolnienie,
5) posiada wymagane kwalifikacje do zajmowania danego stanowiska,
6) może być zatrudniony w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony,
7) bezpośrednio przed mianowaniem wykonywał nieprzerwanie, zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami, pracę pedagogiczną w szkole w pełnym wymiarze zajęć co najmniej przez 3 lata i w tym okresie uzyskał dwie oceny co najmniej wyróżniające, na zasadach i w trybie określonym w art. 6a, lub bezpośrednio przed mianowaniem wykonywał nieprzerwanie, zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami, pracę pedagogiczną w szkole w pełnym wymiarze zajęć przez 4 lata pracy i na koniec czwartego roku pracy uzyskał co najmniej ocenę dobrą albo bezpośrednio przed mianowaniem wykonywał nieprzerwanie jako nauczyciel akademicki pracę dydaktyczną w szkole wyższej co najmniej przez 3 lata i uzyskał ocenę pozytywną w tym zakresie.
Minister Edukacji Narodowej, po zasięgnięciu opinii kuratora, może zatem zwolnić nauczyciela z obowiązku odbycia stażu i postępowania egzaminacyjnego na stopień awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, gdy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, nauczyciel spełnia określone warunki i posiada wymagane kwalifikacje.
Z. K. legitymuje się dyplomem ukończenia studiów wyższych magisterskich na kierunku filologia, specjalność – filologia klasyczna z dnia [...] r. W latach [...] skarżąca była nauczycielem akademickim zatrudnionym w [...] na stanowisku lektora, a od dnia [...] do chwili obecnej jest zatrudniona w Szkole Podstawowej Nr [...] w C. na stanowisku nauczyciela języka polskiego w pełnym wymiarze zajęć. Na dzień 5 kwietnia 2000 r. pracowała zatem skarżąca w Szkole Podstawowej Nr [...] w C. na stanowisku nauczyciela języka polskiego w pełnym wymiarze zajęć.
Stosownie do treści § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 92, poz. 433 z późn. zm.) kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkole podstawowej posiada osoba, która legitymuje się dyplomem ukończenia studiów magisterskich na kierunku (specjalności) zgodnym (lub zbliżonym) z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i przygotowaniem pedagogicznym, albo na kierunku (specjalności) innym niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć i przygotowaniem pedagogicznym, która ponadto ukończyła w zakresie nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć – studia podyplomowe, uzupełniające lub inne albo odpowiedni kurs kwalifikacyjny.
Zgodnie zaś z § 1 pkt 3 powołanego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia, ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kierunku (specjalności) studiów zbliżonym do nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć – należy przez to rozumieć kierunek (specjalność) dający dostateczną wiedzę z ich zakresu. Z. K. posiada dyplom ukończenia studiów magisterskich w zakresie filologii klasycznej. Posiada zatem kwalifikacje do nauki języka łacińskiego i kultury antycznej, nie zaś języka polskiego. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że studia z zakresu filologii klasycznej nie dają dostatecznej wiedzy merytorycznej z zakresu nauczania języka polskiego. Ukończony zatem przez Z. K. kierunek (specjalność) studiów nie może być uznany za kierunek (specjalność) – zgodny lub zbliżony z nauczanym w szkole podstawowej językiem polskim. W obowiązującym obecnie stanie prawnym nauczyciele języka polskiego przygotowywani są w ramach kierunku filologia polska, który to kierunek wymieniony jest w pkt. 18 załącznika do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 28 marca 2002 r. w sprawie warunków, jakie powinna spełniać uczelnia, aby utworzyć i prowadzić kierunek studiów, oraz nazw i kierunków studiów (Dz. U. Nr 55, poz. 480 ze zm.), określającego nazwy kierunków studiów. W świetle tych przepisów dotyczących kwalifikacji wymaganych od nauczycieli, filologia polska, to jedyny kierunek studiów, który w przypadku nauczycieli języka polskiego jest kierunkiem zgodnym z nauczanym przedmiotem. Przepisy powołanego rozporządzenia z dnia 28 marca 2002 r., odrębnie natomiast w pkt. 17 załącznika wymieniają kierunek filologia, w ramach którego przygotowywani są nauczyciele języków obcych i w związku z tym kierunku filologia nie można traktować jako zgodnego z językiem polskim, jako nauczanym przedmiotem. Nie można też uznać, że kierunek filologia jest zbliżony do przedmiotu język polski i nie można przyjąć, że stosownie do § 1 pkt 3 powołanego rozporządzenia z dnia 10 października 1991 r., ukończenie studiów magisterskich w zakresie filologii klasycznej dało Z. K. dostateczną wiedzę merytoryczną z zakresu przedmiotu język polski. Określony w załączniku nr 17 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie określenia standardów nauczania dla poszczególnych kierunków studiów i poziomów kształcenia (Dz. U. Nr 116, poz. 1004 ze zm.) standard nauczania dla kierunku filologia jest inny niż standard nauczania dla kierunku filologia polska (załącznik nr 18). Absolwenci kierunku filologia nie uzyskują przygotowania odpowiadającego podstawie programowej przedmiotu język polski. Wskazać należy, że wprawdzie przepisy obu rozporządzeń Ministra Edukacji Narodowej i Sportu nie obowiązywały przed 2002 r., jednakże biorąc pod uwagę fakt, że ani nie wprowadziły nowych kierunków studiów, ani też nie zmieniły programów nauczania mogły posiłkowo stanowić dla organu argument potwierdzający jego stanowisko.
Tak więc nie można przyjąć, że skarżąca w dniu 5 kwietnia 2000 r. posiadała wymagane kwalifikacje do zajmowania danego stanowiska (art. 10 ust. 2 pkt 5 ustawy – Karta Nauczyciela). Dodatkowo, jak słusznie zauważa organ, w dniu 5 kwietnia 2000 r. skarżąca nie posiadała wymaganego okresu pracy pedagogicznej wykonywanej w szkole zgodnie z kwalifikacjami, a także nie posiadała ocen (oceny) pracy (art. 10 ust. 2 pkt 7 ustawy – Karta Nauczyciela).
Ustawa zmieniająca uprzywilejowała nauczycieli posiadających odpowiednie kwalifikacje i spełniających określone warunki na dzień 5 kwietnia 2000 r. Zrozumiałym jest, że ustawodawca miał na myśli nauczycieli, którzy posiadali te kwalifikacje i spełniali określone warunki w dacie wejścia w życie ustawy.
W sprawie brak jest także szczególnie uzasadnionego przypadku, o którym mowa w art. 7a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. Przez taki przypadek rozumie się sytuację, w której z przyczyn od siebie niezależnych nauczyciel nie ma możliwości odbycia stażu lub gdy odbycie stażu jest bardzo utrudnione. Sytuacja taka nie zachodzi w niniejszej sprawie, nie istnieją bowiem przeszkody do zakończenia przez skarżącą stażu w zwykłym trybie.
Wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w swoich wcześniejszych orzeczeniach i nie ma podstaw do jego zmiany. Nie rzeczą Sądu w niniejszej sprawie jest oceniać rozwiązania przyjęte przez ustawodawcę, które nie stoją w sprzeczności z Konstytucją RP, mimo że wywołują u skarżącej subiektywne poczucie krzywdy.
Należy podkreślić, że uzyskanie w trybie art. 7a ust. 1 pkt 3 ustawy zmieniającej z dnia 18 lutego 2000 r. stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego – co już zasygnalizowano na wstępie – ma charakter wyjątkowy, jest bowiem możliwe tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Podstawową (choć niewystarczającą) przesłanką ubiegania się o takie szczególne potraktowanie przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania jest jednak bezwzględne spełnienie wymagań określonych w tym przepisie.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.
Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, ponieważ zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu w wypadku uwzględnienia skargi oraz w sytuacji określonej w art. 201 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło