II SA/Wa 1296/06
WyrokWSA w Warszawie2006-11-21
Skład orzekający: Bronisław Szydło, Przemysław Szustakiewicz, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję odmawiającą przyznania dodatku mieszkaniowego, mimo że nie przeprowadziło postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia faktycznej liczby osób w gospodarstwie domowym, co było przedmiotem wcześniejszego uchylenia decyzji przez WSA?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo utrzymało w mocy decyzję odmawiającą przyznania dodatku mieszkaniowego, ponieważ nie przeprowadziło wymaganego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia faktycznej liczby osób w gospodarstwie domowym. Ustalenie tej liczby jest kluczowe dla przyznania dodatku, a organ odwoławczy, zamiast samodzielnie wyjaśnić tę kwestię (np. na podstawie art. 136 Kpa), jedynie wystąpił do organu pierwszej instancji, co okazało się niewystarczające.Stan faktyczny
Skarżący S. S. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, wskazując, że jego gospodarstwo domowe składa się z 5 osób. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania dodatku. Po uchyleniu decyzji przez WSA z powodu nieprawidłowego ustalenia liczby osób w gospodarstwie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie utrzymało w mocy decyzję odmowną, mimo że nie przeprowadziło postępowania wyjaśniającego w tej kwestii. Skarżący złożył skargę do WSA, argumentując, że w przypadku trudności w ustaleniu stanu faktycznego organ powinien wydać decyzję na jego korzyść.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2006 r. oraz określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bronisław Szydło, Asesor WSA - Przemysław Szustakiewicz, Asesor WSA - Janusz Walawski (spr.), Protokolant - Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2006 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego: 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2002 r. Nr 79, poz. 85 z późn. zm.) oraz art. 127 § 1 i 2 Kpa, w dniu [...] kwietnia 2006 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa wydało decyzję nr [...], którą utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] o odmowie przyznania S. S. dodatku mieszkaniowego.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał m.in., że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 14 maja 2004 r. wydał wyrok o sygn. akt I SA 2495/03, którym uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2003 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2003 r. o odmowie przyznania ww. dodatku mieszkaniowego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, iż w załączonych do wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego dokumentach skarżący istotnie podał, że jego gospodarstwo domowe składa się z 5 osób i taką liczbę przyjął organ pierwszej instancji. Jednakże w odwołaniu podniósł on, że liczba ta nie została właściwie ustalona, bowiem jedna z córek nie mieszka z rodziną. W takiej sytuacji organ odwoławczy obowiązany był odnieść się do tego zarzutu, poprzez przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, czego nie uczynił i wydał decyzję o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. W ocenie Sądu organ odwoławczy był uprawniony do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 136 Kpa i mógł w tym celu wykorzystać wszelkie środki dowodowe i instytucje z tym związane.
W dalszej części uzasadnienia decyzji organ podał, iż dwukrotnie występował do S. S. o wyjaśnienie kwestii związanej z liczbą osób zamieszkujących w lokalu mieszkalnym położonym w W. przy ul. [...]. W związku z brakiem reakcji ww. wystąpiono do organu pierwszej instancji o ustalenie spornej liczby osób zamieszkujących w powyżej określonym mieszkaniu.
Organ pierwszej instancji w piśmie z dnia [...] kwietnia 2006 r. wyjaśnił, iż S. S. składając w dniu [...] lipca 2003 r. wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, w deklaracji o dochodach wykazał, że jego gospodarstwo domowe w okresie od IV-VI składało się z 5 osób. Organ podał, iż nie jest możliwe, z uwagi na upływ czasu, ustalenie, czy w przedmiotowym mieszkaniu zamieszkiwała córka S. S. E. S.
W tym stanie rzeczy organ odwoławczy przyjął, iż ustalenia dokonane przez organ pierwszej instancji są zgodne ze stanem faktycznym, który znajduje potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, dokumentach i z tego względu decyzję organu pierwszej instancji należało utrzymać w mocy.
Decyzja organu odwoławczego stała się przedmiotem skargi złożonej przez S. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której odniósł, iż skoro organ ma trudności w ustaleniu stanu faktycznego, to powinien wydać korzystną dla niego decyzję.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej uchylenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Artykuł 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) statuuje zasadę kontroli przez sąd administracyjny zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z prawem.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.), dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem ust. 2, przysługuje:
1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych,
2) członkom spółdzielni mieszkaniowych zamieszkującym na podstawie spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego,
3) osobom zajmującym lokale mieszkalne w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom lokali mieszkalnych,
4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem,
5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny.
Natomiast art. 17 powołanej ustawy stanowi, że w latach 2003 i 2004 dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 160% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym lub 110% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8.
Jeżeli średni miesięczny dochód, o którym mowa w ust. 1, jest równy lub wyższy od 150% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 100% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, lecz nie przekracza odpowiednich wysokości średnich miesięcznych dochodów wymienionych w ust. 1, wówczas dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek mieszkaniowy w wysokości:
1) 20% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym,
2) 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 2-4-osobowym,
3) 12% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 5-osobowym i większym.
Z powyżej przytoczonego przepisu jednoznacznie wynika, iż przyznanie przedmiotowego dodatku uzależnione jest m.in. od liczby osób przebywających w gospodarstwie domowym.
Ustalenie tej liczby jest warunkiem koniecznym, a ustalenie to nie może powodować żadnych wątpliwości.
Na podkreślenie zasługuje fakt, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 maja 2004 r. sygn. akt I SA 2495/03 zobowiązał organ do wyjaśnienia tej okoliczności, jednakże organ nie zrealizował tego zalecenia.
Samo wystąpienie do organu pierwszej instancji o dokonanie tych ustaleń jest niewystarczające, tym bardziej w świetle otrzymanej od niego odpowiedzi.
W tym stanie rzeczy organ powinien ustalić faktyczną liczbę osób, bo tylko wtedy będzie możliwa ocena, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło