II SA/Wa 1296/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Anna Mierzejewska Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi M. C. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę Minister Obrony Narodowej postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. wydanym na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) stwierdził niedopuszczalność zażalenia M. C. na postanowienie Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. o uznaniu stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych przez nią zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego za zasadne. Do wydania powyższego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2001 r. Dyrektor Oddziału Terenowego Nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. orzekł o zwolnieniu przez [...] W. C. wraz ze wszystkimi wspólnie zamieszkałymi osobami osobnej kwatery stałej nr [...] przy ul. [...] w W. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją nr [...] Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] grudnia 2001 r., a następnie wyrokiem z dnia 5 listopada 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. C. na powyższą decyzję z dnia [...] grudnia 2001 r. W związku z niewykonaniem obowiązku opróżnienia ww. lokalu mieszkalnego Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. w dniu [...] września 2004 r. skierował do W. C. upomnienie, w którym wezwał wymienionego do wykonania powyższego obowiązku w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu, wierzyciel wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o dokonanie wobec zobowiązanego egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym, polegającego na zwolnieniu kwatery stałej nr [...] przy ul. [...] w W., załączając tytuł wykonawczy Nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. Wojewoda [...] wezwał W. C. do opróżnienia z rzeczy i osób jego prawa reprezentujących lokalu mieszkalnego - kwatery stałej nr [...] położonej w W. przy ul. [...] w terminie 14 dni od otrzymania niniejszego postanowienia, pod rygorem zastosowania środka egzekucyjnego w postaci przymusu bezpośredniego. W toku toczącego się postępowania egzekucyjnego, w dniu 2 lutego 2010 r. M. C., zamieszkująca w ww. lokalu, wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W związku z powyższym organ egzekucyjny - Wojewoda [...] stosownie do art. 33 i 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wystąpił do wierzyciela - Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. o zajęcie stanowiska w przedmiocie zgłoszonych zarzutów. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. wierzyciel uznał zgłoszone przez M. C. zarzuty za bezzasadne. W związku z powyższym, postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. Wojewoda [...] postanowił uznać stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonych przez M. C. zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego za zasadne. Rozstrzygnięcie to zostało doręczone wymienionej w dniu 7 kwietnia 2010 r. W dniu 22 marca 2010 r. M. C., reprezentowana przez pełnomocnika – radcę prawnego A. R., złożyła do Ministra Obrony Narodowej zażalenie na ww. postanowienie Wojewody [...], wnosząc o jego uchylenie i uwzględnienie zgłoszonych zarzutów, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych i zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania zażalenia. W uzasadnieniu zażalenia podniosła, iż postanowienie Wojewody [...] narusza przepis art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż w rozpatrywanej sprawie nie został spełniony wymóg otrzymania ostatecznego postanowienia wierzyciela. Zgodnie bowiem z pouczeniem zawartym w postanowieniu Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] marca 2010 r. wniosła zażalenie, które do chwili obecnej nie zostało rozpoznane. Minister Obrony Narodowej postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., wydanym na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stwierdził niedopuszczalność zażalenia M. C. na postanowienie Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. W uzasadnieniu postanowienia organ podniósł, iż zgodnie z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis art. 141 § 2 k.p.a. stanowi natomiast, że zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie, to od dnia jego ogłoszenia. Zgodnie z kolei z art. 39 k.p.a., organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione organy. Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy organ wskazał, iż zaskarżone postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010 r. skarżąca M. C. otrzymała w dniu 7 kwietnia 2010 r., co potwierdziła własnoręcznym podpisem. Zażalenie na ww. rozstrzygnięcie złożyła natomiast w dniu 22 marca 2010 r. (data nadania przesyłki poleconej), a zatem przed dniem doręczenia jej postanowienia organu egzekucyjnego I instancji. W tej sytuacji uznać należy, iż zażalenie zostało złożone przedwcześnie, gdyż doręczenie lub ogłoszenie postanowienia stanowi wprowadzenie go do obrotu prawnego. Skoro zatem ustawodawca w art. 141 § 2 k.p.a. wyraźnie stwierdził, iż bieg terminu do wniesienia zażalenia rozpoczyna się od dnia zaistnienia zdarzeń wymienionych w tym przepisie, to zażalenie złożone przed ich zaistnieniem potraktować należy jako czynność przedwczesną, a zatem nie wywołującą skutków procesowych. Zażalenie wniesione przez M. C. należało tym samym uznać za niedopuszczalne. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik M. C. zarzucił, że zaskarżone postanowienie Ministra Obrony Narodowej wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie, a zwłaszcza art. 6, art. 7 oraz art. 40 § 2 k.p.a. Wniósł w związku z tym o uchylenie w całości tego postanowienia oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniósł, że zaskarżone postanowienie oparte zostało o nie w pełni ustalony stan faktyczny. M. C. rzeczywiście otrzymała bowiem postanowienie Wojewody [...] w dniu 7 kwietnia 2010 r. Jednak umknęło uwadze organu, że w dniu 16 marca 2010 r. wymienione postanowienie Wojewody [...] zostało doręczone pełnomocnikowi M. C. prawidłowo ustanowionemu w sprawie. Zatem termin do wniesienia zażalenia zaczął biec od dnia doręczenia postanowienia pełnomocnikowi skarżącej, a nie od dnia doręczenia tego postanowienia skarżącej. Zgodnie bowiem z treścią art. 40 § 2 k.p.a., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Oznacza to, że w sytuacji, gdy pismo zostało jednocześnie doręczone stronie i jej pełnomocnikowi, doręczenie pisma pełnomocnikowi jest prawnie skuteczne, natomiast strona została w ten sposób jedynie poinformowana o treści pisma. Bieg terminu do wniesienia środka odwoławczego rozpoczyna się zatem w tym wypadku z datą skutecznego doręczenia pisma pełnomocnikowi. Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podkreślił, że radca prawny A. R. został ustanowiony pełnomocnikiem M. C. w dniu 19 marca 2010 r. W dokumencie pełnomocnictwa wskazano, iż skarżąca upoważniła ww. radcę prawnego do sporządzenia zażalenia na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010 r., doręczonego w dniu 16 marca 2010 r. Fakt doręczenia skarżącej ww. postanowienia w dacie wynikającej z pełnomocnictwa nie znajduje jednak potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. M. C. otrzymała bowiem ww. postanowienie w dniu 7 kwietnia 2010 r., co potwierdziła własnoręcznym podpisem i czego nie kwestionuje w skardze również reprezentujący skarżącą pełnomocnik. Za nieuprawnione należy zatem uznać wywody, iż skoro radca prawny A. R. został ustanowiony pełnomocnikiem skarżącej w dniu 19 marca 2010 r., a postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010 r. otrzymał w dniu 16 marca 2010 r., to termin do wniesienia zażalenia w imieniu skarżącej zaczął biec od dnia 16 marca 2010 r. Zauważenia bowiem wymaga, iż A. R. podczas toczącego się postępowania egzekucyjnego reprezentował Mx. C., również zamieszkałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., w oparciu o znajdujące się w aktach postępowania pełnomocnictwo z dnia 31 stycznia 2010 r. Postanowienie organu egzekucyjnego I instancji otrzymał zatem nie jako pełnomocnik M. C., ale jako pełnomocnik Mx. C.. Nie ulega natomiast wątpliwości, że skarżąca otrzymała postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010 r. w dniu 7 kwietnia 2010 r. i od tego dnia rozpoczął bieg termin do wniesienia przez nią zażalenia do organu wyższej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga M. C. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przepis art. 141 § 2 k.p.a. stanowi, że zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia. Jest okolicznością niesporną w niniejszej sprawie, że postanowienie Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. zostało doręczone M. C. w dniu 7 kwietnia 2010 r., natomiast zażalenie na to postanowienie pełnomocnik M. C. radca prawny A. R. wniósł za pośrednictwem urzędu pocztowego w dniu 22 marca 2010 r. Wbrew zarzutom skargi, z akt administracyjnych nie wynika, aby M. C. w postępowaniu przed organem egzekucyjnym I instancji była reprezentowana przez pełnomocnika. M. C. dopiero w dniu 19 marca 2010 r. udzieliła radcy pranemu A. R. pełnomocnictwa do sporządzenia w jej imieniu zażalenia na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010 r. Radca prawny A. R. występował w postępowaniu przed organem egzekucyjnym I instancji tylko jako pełnomocnik Mx. C., co potwierdza dokument pełnomocnictwa z dnia 31 stycznia 2010 r. załączony do akt administracyjnych. Postanowienie Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. zostało zatem doręczone radcy prawnemu A. R. w dniu 16 marca 2010 r. jako pełnomocnikowi Mx. C.. M. C., występującej w postępowaniu pierwszoinstancyjnym samodzielnie, postanowienie to zostało natomiast doręczone w dniu 7 kwietnia 2010 r. i wtedy dopiero otworzył się dla niej termin do wniesienia zażalenia na to postanowienie. Pełnomocnik ustanowiony na etapie postępowania zażaleniowego wniósł zatem w jej imieniu zażalenie od ww. postanowienia przed jego doręczeniem. Ma zatem rację organ, że skoro ustawodawca w art. 141 § 2 k.p.a. wyraźnie stwierdził, że bieg terminu do wniesienia zażalenia rozpoczyna się od dnia zaistnienia zdarzeń wymienionych w tym przepisie, to zażalenie złożone przed ich zaistnieniem potraktować należy jako czynność przedwczesną, a zatem niewywołującą skutków procesowych. Analizowany przepis nie zawiera bowiem sformułowania analogicznego, jak np. w art. 148 § 1 k.p.a. (termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania rozpoczyna swój bieg od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania). Moment dowiedzenia się o treści postanowienia, przed jego doręczeniem albo ogłoszeniem, nie otwiera zatem dla strony początku biegu terminu do wniesienia zażalenia. Takiej bowiem regulacji ustawodawca nie ustanowił. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżone postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2010 r. odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.