II SA/Wa 1297/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Ewa Grochowska – Jung, Protokolant Specjalista Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2010 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję – oddala skargę – Minister Obrony Narodowej, działając na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 oraz art. 115 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 z późn. zm.), § 16 ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137 z późn. zm.), decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] pkt [...], zwolnił [...] S. B. z dniem [...] stycznia 2011 r. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Obrony Narodowej, działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej: kpa, wydał w dniu [...] lipca 2010 r. decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2010 r. Uzasadniając rozstrzygnięcie Minister wskazał, że S. B. pełni aktualnie służbę na stanowisku służbowym [...], z okresem kadencji do dnia [...] lipca 2010 r., zaznaczając, iż w dniu [...] lipca 2011 r. osiągnie on wiek sześćdziesięciu lat, a to oznacza, że na kolejną kadencję mógłby być wyznaczony wyłącznie na okres 12 miesięcy. Mając na względzie powyższe oraz to, że minimalny okres kadencji na stanowisku służbowym wynosi 18 miesięcy, organ stwierdził, iż nie ma prawnych możliwości wyznaczenia S. B. na kolejną kadencję na to samo, ani na inne stanowisko w strukturze Sił Zbrojnych. Ponadto nie istnieje również możliwość przedłużenia oficerowi okresu kadencji na dotychczasowym stanowisku służbowym, bowiem na przedmiotowe stanowisko służbowe Minister Obrony Narodowej wyznaczył już innego oficera. Organ wskazał, iż zgodnie z treścią art. 111 pkt 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek osiągnięcia wieku sześćdziesięciu lat. Przepis ten ma charakter obligatoryjny, co oznacza, że nie pozwala on na pozostawanie w służbie żołnierzy powyżej sześćdziesiątego roku życia. Natomiast zgodnie z treścią art. 37 ust. 2 wojskowej ustawy pragmatycznej, kadencja na stanowisku służbowym trwa od 18 miesięcy do 3 lat. S. B. (reprezentowany przez pełnomocnika) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2010 r., w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji utrzymanej nią w mocy; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 112 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r., polegające na zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej z powodu niewyznaczenia na stanowisko służbowe przed upływem okresu czasu, na który był wyznaczony na stanowisko służbowe, a więc w czasie gdy zajmował on jeszcze stanowisko służbowe i nie upłynął jeszcze okres kadencji; naruszenie przepisów prawa procesowego, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 107 § 3 kpa, polegające na uzasadnieniu przez organ I i II instancji swoich decyzji okolicznościami dotyczącymi osiągnięcia przez skarżącego w przyszłości wieku 60 lat, a więc okolicznością, o której mowa w art. 111 pkt 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, podczas gdy jako podstawę prawną zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej wskazano art. 112 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, a więc niewyznaczenia skarżącego na stanowisko służbowe po upływie kadencji na zajmowanym stanowisku służbowym; niewłaściwe zastosowanie art. 104 § 1 i 2 kpa w zw. z art. 40 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a tym samym rozstrzygnięcie o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, gdzie organ administracji rozstrzyga sprawę wedle stanu istniejącego w dniu orzekania na podstawie zmienionej prognozy zawartej w opinii okresowej skarżącego, którą to zmieniono już po wydaniu decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, a więc wzięcie pod uwagę okoliczności nieaktualnej w chwili orzekania w I instancji o zwolnieniu ze służby wojskowej; niezastosowanie art. 130 § 2 kpa w zw. z art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i wykonanie decyzji o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej pomimo wniesienia przez skarżącego skutecznie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i wyznaczenie na stanowisko służbowe, formalnie zajmowane nadal przez skarżącego, innego oficera. W odpowiedzi na skargę organ, uznając, że zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej nastąpiło zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną ocenianych decyzji stanowił m. in. art. 112 ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, stosownie do którego żołnierza można zwolnić ze służby wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję. Powołana regulacja oznacza, że aby zwolnić żołnierza zawodowego ze służby muszą zostać spełnione dwie przesłanki, tj. żołnierz nie został wyznaczony na kolejną kadencję oraz nie ma możliwości w przyszłości wyznaczenia go na stanowisko służbowe. Konstrukcja cytowanego przepisu przesądza, że podejmowane na jego podstawie decyzje mają charakter uznaniowy, przy czym ustawodawca określił, w jakich warunkach może dojść do jego zastosowania. Wystąpienie zatem przesłanki określonej w przytoczonym przepisie stwarza dla organu możliwość wydania decyzji o zwolnieniu żołnierza zawodowego ze służby. Co do zasady, sądowa kontrola decyzji uznaniowych jest ograniczona. Nie obejmuje ona bowiem celowości zaskarżonej decyzji. Sąd bada w takich sprawach, czy decyzja nie nosi cech dowolności oraz, czy istotnie przesłanka opisana w przepisie stanowiącym podstawę materialnoprawną decyzji miała miejsce. W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, że S. B. pełnił służbę na stanowisku [...] z okresem kadencji do dnia [...] lipca 2010 r. i nie został wyznaczony na kolejną kadencję. Organ jednocześnie wykazał, że brak było możliwości kontynuowania przez skarżącego służby na dotychczasowym stanowisku, ze względu na fakt, że w dniu [...] lipca 2011 r. miał osiągnąć wiek sześćdziesięciu lat. Powyższe dawało organowi możliwość rozwiązania ze skarżącym stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej z dniem [...] stycznia 2010 r. we wskazanym wyżej trybie. Nie budzi zastrzeżeń przywołanie w treści uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji przepisu art. 111 pkt 5 obowiązującego od dnia 25 czerwca 2010 r. wprowadzonego ustawą z dnia 10 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 113, poz. 745), ponieważ posłużyło to do wyjaśnienia przyczyn, dla których organ skorzystał z przepisu art. 112 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy. Zgodnie bowiem z tym przepisem obligatoryjną przesłanką zwolnienia żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej jest osiągnięcie wieku sześćdziesięciu lat (...). Zarzut skarżącego dotyczący naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 112 ust. 1 pkt 3 ustawy jest chybiony. Zasady zwolnienia żołnierza ze służby z powodu niewyznaczenia na następną kadencję przewiduje art. 112 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym zwolnienie z zawodowej służby wojskowej następuje po sześciu miesiącach od upływu kadencji, w ostatnim dniu miesiąca. Okres ten może być skrócony na pisemny wniosek żołnierza. Zwolnienie ze służby skarżącego z dniem [...] stycznia 2011 r. nastąpiło z zachowaniem warunków przewidzianych w tym przepisie. Jak wynika z akt sprawy, S. B. z dniem [...] lipca 2010 r., po upływie kadencji, na którą był wyznaczony, został przeniesiony do dyspozycji do dnia zwolnienia ze służby. Należy podkreślić, że sąd administracyjny nie bada celowości polityki personalnej w zakresie wyznaczania żołnierzy na stanowisko służbowe, w tym ewentualnego przedłużenia okresu kadencji na zajmowanym stanowisku służbowym, bowiem kwestie te zostały wyłączone z kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 8 ust. 2 pkt 1 wojskowej ustawy pragmatycznej. Dopuszczalność wyłączenia kontroli sądowej w sprawach wyznaczenia żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe przyjął także Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 9 czerwca 1998 r., sygn. akt K 28/97 (OTK 1998, nr 4, poz. 50), nie dopatrując się w takiej regulacji niezgodności między innymi z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych pełnienie służby na określonym stanowisku jest uzależnione od potrzeb Sił Zbrojnych. O tym, czy istnieje potrzeba wyznaczenia konkretnej osoby na dane stanowisko służbowe decyduje właściwy organ wojskowy. Konsekwencją ciążącego na organach wojskowych obowiązku realizacji polityki kadrowej zgodnie z potrzebami Sił Zbrojnych jest konieczność wcześniejszego dokonania analizy możliwości wyznaczenia oficera na inne stanowisko służbowe i podejmowanie w tym celu stosownych kroków kadrowych. Nie można zatem zgodzić się z twierdzeniem, że wydanie decyzji o zwolnieniu żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej z powodu niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję jest możliwie dopiero po zakończeniu służby na dotychczas wyznaczonym stanowisku służbowym. W sprawie nie został również naruszony art. 130 § 2 kpa. Skarżący od dnia [...] lipca 2010 r. do dnia zwolnienia ze służby pozostawał w dyspozycji, a tym samym dotychczas zajmowane przez niego stanowisko służbowe stało się wolne, co dawało organowi możliwość wyznaczenia na to stanowisko innego oficera. Odnosząc się natomiast do poruszonej w skardze problematyki zmiany indywidualnej prognozy przebiegu zawodowej służby wojskowej, to należy podnieść, że Szef Sztabu Generalnego WP, który zaproponował w opinii służbowej skarżącego za okres od [...] lipca 2007 r. do [...] marca 2010 r. przedłużenie kadencji na zajmowanym stanowisku do [...] lipca 2011 r. nie był właściwy do określenia, czy też zmiany jego indywidualnej prognozy służby. Władnym w tej kwestii był jedynie Minister Obrony Narodowej, jako organ kompetentny do wyznaczenia żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe (art. 26 ust. 20 i 21 i art. 44 ust. 1 pkt 1 ustawy pragmatycznej). Fakt, że zawarta w tej opinii służbowej bliższa prognoza służby, przewidująca zwolnienie żołnierza ze służby, została podpisana przez Ministra w dniu [...] maja 2010 r. nie ma wpływu na prawidłowość jego zwolnienia ze służby dokonanego decyzją tego organu z dnia [...] maja 2010 r., skoro organem właściwym zarówno do wyznaczenia żołnierza na stanowisko służbowe, określenia prognozy, jak i do zwolnienia ze służby był ten sam organ. Na podkreślenie zasługuje fakt, że w opinii służbowej za okres od [...] października 2006 r. do [...] lipca 2007 r., w prognozie dalszej przewidywano zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej. Reasumując, zdaniem Sądu organ wydając decyzję o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie przekroczył granic uznania administracyjnego, ponieważ w sposób należyty przeprowadził analizę sprawy, co znalazło odzwierciedlenie w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, ponieważ zgodnie z art. 200 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, przysługuje skarżącemu od organu w wypadku uwzględnienia skargi, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca. ----------------------- 6 6