II SA/Wa 13/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras Sędzia WSA – Ewa Grochowska – Jung (sprawozdawca) Sędzia WSA – Eugeniusz Wasilewski Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2013 r. sprawy ze skargi Z. T. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dyscyplinarnego – oddala skargę – Minister Spraw Wewnętrznych postanowieniem Nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku Z. T. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy własne postanowienie Nr [...] z dnia [...] września 2012 r. w sprawie odmowy wznowienia postępowania dyscyplinarnego. W uzasadnieniu postanowienia podał, że Szef Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w K. w dniu [...] listopada 1986 r. wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko Z. T. [...] - kierownikowi [...] Bezpieczeństwa Rejonowego Urzędu Spraw Wewnętrznych w C. W dniu [...] listopada 1986 r. został poinformowany o wystąpieniu przez Szefa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w K. do Ministra Spraw Wewnętrznych z wnioskiem o ukaranie karą wydalenia ze służby. Minister Spraw Wewnętrznych rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] grudnia 1986 r. uznał, że Z. T. naruszył zasady dyscypliny służbowej i za rażące lekceważenie obowiązków służbowych oraz wprowadzenie w błąd przełożonego ukarał wymienionego wydaleniem ze służby i zwolnił ze służby bezpieczeństwa. Pismem z dnia [...] marca 2012 r. Z. T. wystąpił do Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z wnioskiem o wznowienie postępowania dyscyplinarnego wszczętego przez Szefa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w K. w dniu [...] listopada 1986 r. Powyższy wniosek został w dniu [...] sierpnia 2012 r. przesłany zgodnie z właściwością do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, który postanowieniem Nr [...] z dnia [...] września 2012 r. odmówił wznowienia powyższego postępowania. Od tego postanowienia Z. T. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wniosku zakwestionował zasadność powoływania się przez organ na uzasadnienie orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i Naczelnego Sądu Administracyjnego, jednoznacznie potwierdzające fakt i datę wejścia do obrotu prawnego (podania do wiadomości Z. T.) rozkazu personalnego Nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1986 r. o ukaraniu wymienionego wydaleniem ze Służby Bezpieczeństwa i zwolnieniu z tej służby. Ponadto Z. T. zakwestionował fakt zwolnienia go ze służby przed uprawomocnieniem się orzeczenia o wymierzeniu kary wydalenia ze służby, po raz kolejny podjął próbę zakwestionowania treści i znaczenia oświadczenia, które złożył w dniu [...] stycznia 1987 r., a także powołał się na postanowienie Nr [...] Oddziału IPN w L. z dnia [...] maja 2012 r. i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt II SA/Wa 652/12 z dnia 25 maja 2012 r. oddalający skargę strony na postanowienie odmawiające wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy. Rozpoznając sprawę ponownie Minister Spraw Wewnętrznych wskazał, że przedmiotem wniosku Z. T. o wznowienie postępowania jest postępowanie dyscyplinarne wszczęte przeciwko funkcjonariuszowi Służby Bezpieczeństwa w dniu [...] listopada 1986 r. i zakończone ostatecznie w dniu [...] grudnia 1986 r. wydaniem przez Ministra Spraw Wewnętrznych rozkazu personalnego Nr [...] w części uznającej ww. winnym przewinienia służbowego i wymierzeniu kary wydalenia ze służby. Zawarte w tym rozkazie rozstrzygnięcie o zwolnieniu ze Służby Bezpieczeństwa jest następstwem orzeczenia dyscyplinarnego. Analizowane postępowanie dyscyplinarne prowadzone było w oparciu o obowiązującą wówczas ustawę z dnia 31 lipca 1985 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz. U. z 1985 r. nr 38, poz. 181) i zarządzenie nr 4/76 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 12 stycznia 1976 r. w sprawie zasad i trybu udzielenia wyróżnień oraz wymierzania i wykonywania kar dyscyplinarnych - Regulamin dyscyplinarny funkcjonariuszy MO. Wymierzenia kary i zwolnienia ze służby Z. T. dokonano z dniem [...] stycznia 1987 r. Rozkaz personalny Nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1986 r. będący rozkazem o wymierzeniu kary wydalenia ze służby i decyzją rozstrzygającą o rozwiązaniu stosunku służbowego wszedł do obrotu prawnego w dniu [...] stycznia 1987 r. Charakter powyższego rozkazu, a także data i sposób jego wejścia do obrotu prawnego zostały poddane kontroli sądów administracyjnych. Organ wskazał także, iż istotą wznowionego postępowania jest powrót do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania. Nowe rozstrzygnięcie o istocie sprawy, wydaje się w taki sposób, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygnięta. Organ administracji wydający nowe rozstrzygnięcie stosuje te przepisy prawa materialnego, które obowiązują w dniu orzekania. Odstępstwo od tej zasady dotyczy tylko decyzji deklaratoryjnych, to jest stwierdzających wyłącznie skutek prawny, który nastąpił z mocy prawa, a więc z mocą ex tunc. Rozkaz personalny Nr [...] w części dotyczącej uznania Z. T. winnym naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzenia kary wydalenia ze służby nie ma charakteru deklaratoryjnego, natomiast przepisy prawa, na mocy których został wydany zostały uchylone mocą art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Urzędzie Ochrony Państwa (Dz. U. z 1990 r. Nr 30, poz. 180). Tak więc obecnie brak jest przepisów prawa materialnego, na mocy których organ mógłby badać przedmiotową sprawę dyscyplinarną, jak również przepisów szczególnych regulujących tryb wznowienia postępowania. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi Z. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] września 2012 r. Nr [...]. W uzasadnieniu skargi podał, że kwestionuje prawidłowość wydanego postanowienia, poddaje w wątpliwość istnienie rozkazu personalnego oraz twierdzi, że nigdy nie został mu on doręczony. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił, iż zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a.) lub że zostało wydane bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 61 § 1 k.p.a. w w. z art. 126 k.p.a.). Nadto zarzucił, iż zostało wydane na podstawie błędnie i nieprawidłowo ustalonego stanu faktycznego (art. 10 i art. 81 k.p.a.). W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych wniósł o jej oddalenie podnosząc argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem wniosku Z. T. o wznowienie postępowania było postępowanie dyscyplinarne wszczęte przeciwko funkcjonariuszowi Służby Bezpieczeństwa w dniu [...] listopada 1986 r. i zakończone ostatecznie w dniu [...] grudnia 1986 r. wydaniem przez Ministra Spraw Wewnętrznych rozkazu personalnego Nr [...] w części uznającej ww. winnym przewinienia służbowego i wymierzeniu kary wydalenia ze służby. Zawarte w tym rozkazie rozstrzygnięcie o zwolnieniu ze Służby Bezpieczeństwa jest następstwem orzeczenia dyscyplinarnego. Analizowane postępowanie dyscyplinarne prowadzone było w oparciu o obowiązującą wówczas ustawę z dnia 31 lipca 1985 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz. U. z 1985 r. Nr 38, poz. 181) i zarządzenie Nr 4/76 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 12 stycznia 1976 r. w sprawie zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz wymierzania i wykonywania kar dyscyplinarnych - Regulamin dyscyplinarny funkcjonariuszy MO. Wymierzenia kary i zwolnienia ze służby Z. T. dokonano z dniem [...] stycznia 1987 r. Rozkaz personalny Nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1986 r. będący rozkazem o wymierzeniu kary wydalenia ze służby i decyzją rozstrzygającą o rozwiązaniu stosunku służbowego wszedł do obrotu prawnego w dniu [...] stycznia 1987 r. Wbrew subiektywnej ocenie Z. T. ustalenia w tej materii dokonane przez organ uznać należy za prawidłowe. Wskazać należy, że doręczenie kwestionowanego rozkazu personalnego było wielokrotnie rozpoznawane, poddane kontroli sądów, w tym naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem o sygn. akt II SA 858-859/98 z dnia 20 sierpnia 1998 r. odrzucił skargę, jako złożoną po upływie terminu określonego wart. 30 ust. 1 wówczas obowiązującej ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym uznając, że przedmiotowy rozkaz personalny wszedł do obrotu prawnego. Wskazać również należy na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt II SABAA/a 407/11 odrzucające skargę Z. T. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie doręczenia rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby, w uzasadnieniu którego Sąd wskazał jednoznacznie, ze: "... kwestia doręczenia skarżącemu wskazanego rozkazu jak i dopuszczalności skargi na powyższe rozstrzygnięcie była już przedmiotem oceny przez sądy administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, odrzucając skargę na opisany wyżej rozkaz personalny, w uzasadnieniu postanowienia z dnia 28 sierpnia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1184/07, stwierdził, iż zaskarżony rozkaz został doręczony Z. T. w dniu [...] stycznia 1987 r., tj. w dniu, w którym skarżący został poinformowany o treści decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1986 r. Nr [...] o wydaleniu i zwolnieniu ze służby. Jednocześnie Sąd stwierdził, iż przepisy obowiązujące w dniu wydania zaskarżonego rozkazu personalnego nie dopuszczały możliwości zaskarżenia decyzji wydawanych w postępowaniu dyscyplinarnym, a tym samym skarga do sądu administracyjnego w tym zakresie była niedopuszczalna." Nadto stosownie do obowiązujących w tym czasie regulacji prawnych, a mianowicie § 36 ust. 3 zarządzenia Nr 4/76 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 12 stycznia 1976 r. w sprawie zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz wymierzania i wykonywania kar dyscyplinarnych, oficerowie i chorążowie mogą składać do Ministra Spraw Wewnętrznych odwołanie w terminie 7 dni od daty podania im do wiadomości decyzji o wystąpieniu z wnioskiem o wymierzenie kary wydalenia ze służby lub kary obniżenia stopnia. Tak więc skoro Z. T. w dniu [...] listopada 1986 r. został poinformowany o wystąpieniu przez Szefa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w K. do Ministra Spraw Wewnętrznych z wnioskiem o ukaranie karą wydalenia ze służby miał prawo w terminie 7 dni złożyć w tej sprawie odwołanie. Mając na uwadze treść powyższego przepisu uznać należy, że od rozkazu personalnego Nr [...] w części dotyczącej wymierzenia kary wydalenia ze służby, w chwili wydania, a zatem w dniu [...] grudnia 1996 r., nie służyło prawo do złożenia odwołania, a zatem rozkaz ten był ostateczny. Dalej wskazać należy, że rozkaz personalny Nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1986 r. został wydany zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami prawa. Za w pełni uzasadnione należy uznać argumenty wskazujące, że istotą wznowionego postępowania jest powrót do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania. Nowe rozstrzygnięcie o istocie sprawy, wydaje się w taki sposób, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygnięta. Organ administracji wydający nowe rozstrzygnięcie stosuje te przepisy prawa materialnego, które obowiązują w dniu orzekania. Odstępstwo od tej zasady dotyczy tylko decyzji deklaratoryjnych, to jest stwierdzających wyłącznie skutek prawny, który nastąpił z mocy prawa, a więc z mocą ex tunc. Rozkaz personalny Nr [...] w części dotyczącej uznania Z. T. winnym naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzenia kary wydalenia ze służby nie ma charakteru deklaratoryjnego, natomiast przepisy prawa, na mocy których został wydany zostały uchylone mocą art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Urzędzie Ochrony Państwa (Dz. U. z 1990 r. Nr 30, poz. 180). Tak więc obecnie brak jest przepisów prawa materialnego, na mocy których organ mógłby badać przedmiotową sprawę dyscyplinarną, jak również przepisów szczególnych regulujących tryb wznowienia postępowania. Nie sposób zgodzić się z argumentacja wnioskodawcy, jakoby w sprawie miały mieć zastosowanie przepisy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawach udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Jak słusznie wskazano w postanowieniu Nr [...], Z. T. został zwolniony ze służby z dniem [...] stycznia 1987 r., a zatem przed powstaniem Urzędu Ochrony Państwa, przekształconego następnie w Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Ww. nigdy nie był funkcjonariuszem Urzędu Ochrony Państwa i Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. W stosunku do Z. T. nie mogą mieć również zastosowania przepisy art. 129 ust. 1, art. 131 ust. 1 i art.135 ustawy o Urzędzie Ochrony Państwa, bowiem został on zwolniony ze Służby Bezpieczeństwa przed wejściem w życie tej ustawy. Za niezasadny należy również uznać zarzut skarżącego dotyczący wydania postanowienia z naruszeniem przepisów o właściwości. Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 31 lipca 1985 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz. U. Nr 38, poz. 181 ze zm.), funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Zgodnie z art. 20 powołanej ustawy oficerów zwalnia ze służby Minister Spraw Wewnętrznych. W tej sytuacji organem właściwym jest obecnie Minister Spraw Wewnętrznych. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.